I OSK 1601/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w K. J. K. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 467/15 w sprawie ze skargi E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną

Zaskarżonym wyrokiem z 29 października 2015 r., sygn. III SA/Kr 467/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2014 r., wydaną w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, orzekającą o uchyleniu decyzji ostatecznej w przedmiocie rejestracji pojazdu i o odmowie rejestracji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] o rejestracji pojazdu marki [...] nr VIN: [...], nr rejestracyjny [...], wydaną E. S. noszącej obecnie nazwisko Ł., było ujawnienie posłużenia się przy rejestracji pojazdu sfałszowana umową jego sprzedaży. Do wniosku o rejestrację pojazdu skarżąca dołączyła m.in. umowę sprzedaży z dnia [...] kwietnia 2007 r. zawartą pomiędzy E. S. a H. P. Jak wynika jednak ze sprzeciwu Prokuratora Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] powyższa umowa została sfałszowana przez podrobienie podpisu H. P. Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z treścią znajdującego się w aktach administracyjnych wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...] , [...] - za winnego popełnienia 66 czynów podrobienia podpisu H. P. na umowach kupna sprzedaży 66 pojazdów w celu użycia dokumentu za autentyczny, w tym na umowie kupna sprzedaży przedmiotowego pojazdu marki [...], uznano T. P., syna H. (k. 12 – 16). Sąd I instancji podzielił stanowisko organów administracji, że prawo własności pojazdu musi być udokumentowane zgodnie ze stanem rzeczywistym przez wnioskodawcę ubiegającego się o zarejestrowanie pojazdu. Sąd I instancji przyjął, że stan faktyczny sprawy jest niesporny. Zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dowód rejestracyjny nie stanowi dowodu własności pojazdu, ale jedynie stanowi dokument stwierdzający dopuszczenie do ruchu danego pojazdu. Dowodem własności pojazdu jest natomiast umowa przenosząca własność, przy czym umowę przenoszącą własność może skutecznie zawrzeć tylko ta osoba, której własność tego pojazdu służy. Przedłożona przy rejestracji pojazdu umowa jego sprzedaży została sfałszowana i osoba dokonująca sprzedaży tego pojazdu (skazana prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego) nie była właścicielem pojazdu, a zatem umowa taka nie mogła wywrzeć skutków prawnych. Okoliczność ta wyszła na jaw kilka lat później, już po zarejestrowaniu pojazdu, co uzasadnia wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o rejestracji, uchylenie wadliwej decyzji i orzeczenie o odmowie rejestracji pojazdu. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że w sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu zarówno organy administracji publicznej jak i sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą własność, gdyż te sprawy należą do właściwości sądu powszechnego. Ustalenie istnienia określonego prawa lub stosunku prawnego (art. 189 k.p.c.) należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych i jedynie prawomocne orzeczenie sądu cywilnego może stanowić podstawę do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu. W skardze kasacyjnej E. Ł. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] o sygn. [...] w przedmiocie zasiedzenia pojazdu. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 133 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przez wadliwe przyjęcie, że strona skarżąca nie ma podstaw do żądania, aby organy nie dokonywały wyrejestrowywania pojazdu w sytuacji, gdy złożyła wniosek o jego zasiedzenie, co konwaliduje brak wynikający z decyzji pierwotnej o zarejestrowaniu. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podano, że w ocenie skarżącej skutkiem toczącego się postępowania przed sądem powszechnym będzie stwierdzenie zasiedzenia. Sąd I instancji powinien zawiesić postępowanie do czasu uregulowania stanu własności pojazdu i wezwać do udziału ewentualnych spadkobierców zmarłego H. P. Sąd i instancji pominął, że interes prawny w sprawie mają jego spadkobiercy. Wskazano na treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. I OSK 1601/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej kasacyjnie o zawieszenie postępowania. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 maja 2018 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 133 § 1 p.p.s.a. Pierwszy z przepisów stanowi, że sąd uwzględnia skargę i uchyla kontrolowany akt, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Tak sformułowany zarzut naruszenia prawa procesowego, sprowadzający się do wskazania przepisu regulującego samo rozstrzygnięcie sądu, nie odpowiada zarzutowi kasacyjnemu określonemu w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i nie jest wystarczający do merytorycznego rozpoznania. Orzeczenie uwzględniające skargę nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących sądowi takie ustalenia poczynić (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser, M. Wierzbowski. Warszawa 2011, s. 592-593 i powołane tam orzeczenia). Zasadność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji wskazanego przepisu zależy zatem od równoczesnego wskazania, że organy dopuściły się takich naruszeń określonych przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, konieczne jest oczywiście także wskazanie tych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Skarga kasacyjna nie zawiera w tym zakresie skutecznych argumentów. Nie można za taki uznać powołanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. Przesłanka wznowienie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ewentualnie stanowi podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., którego to przepisu w skardze kasacyjnej nie objęto zarzutami. Nadto przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może być w postępowaniu sądowym skutecznie podnoszona jedynie przez osobę pozbawioną udziału w postępowaniu administracyjnym, nie zaś przez stronę, która brała w nim udział. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Artykuł 133 § 1 p.p.s.a. zawiera zatem kilka reguł zachowania, odnoszących się do szczególnych sytuacji faktycznych. W skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, która z nich została naruszona, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę zarzutu. Natomiast znaczenie ewentualnego postanowienia sądu powszechnego w przedmiocie zasiedzenia dla postępowania o rejestrację pojazdu zostało już przez Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnione stronie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 lipca 2016 r. Potwierdzenie nabycia prawa własności pojazdu przez zasiedzenie będzie stanowiło podstawę do jego rejestracji na jej rzecz. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.