I OSK 160/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 653/22 w sprawie ze skargi Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2022 r. nr SKO.4115.143.2022 w przedmiocie ustalenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 25 października 2022 r. II SA/Łd 653/22, oddalił skargę Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 10 czerwca 2022 r. nr SKO.4115.143.2022 w przedmiocie ustalenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. T. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w tym pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną, materialną, finansową mieszkaniową Z. T. oraz informacji, że skarżący w 2021 r. (a zatem przed wydaniem zaskarżonej decyzji w przedmiotowym postępowaniu) złożył pozew o rozwiązanie związku małżeńskiego stron przez rozwód dowodząc, iż wszelkie więzi małżeńskie ustały pomiędzy Z. T. a I. T. 30 lat temu i od tego czasu małżeństwo faktycznie ustało, a nadto 4 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, I Wydział Cywilny w sprawie I C 68/22 orzekł prawomocnie o rozwiązaniu związku małżeńskiego stron przez rozwód bez orzekania o winie, co w aktualnej sytuacji powoduje ustanie przesłanek do obciążenia skarżącego obowiązkiem ponoszenia opłat na utrzymanie I.T. w DPS. Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz decyzji Wójta Gminy Z. z 20-05-2022 r. w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji." Zrzekł się także rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że na dzień złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący Z. T. złożył do Sądu Okręgowego w Łodzi pozew o rozwód. W dniu 4 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie I C 68/22 orzekł o rozwiązaniu związku małżeńskiego Z. T. i I. T.. Orzeczenie uprawomocniło się przed dniem rozpoznania skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, tj. 25 października 2022 r. Tak więc już w dacie wyrokowania nie istniały przesłanki do utrzymania decyzji z 10 czerwca 2022 r. wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, utrzymującej w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z 22 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Stawiając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., skarżący kasacyjnie odwołuje się do okoliczności, która według niego nie została wzięta pod uwagę przez Sąd I instancji, a mianowicie fakt, że przed rozstrzygnięciem sprawy przez organ w przedmiocie ustalenia opłat za pobyt I. T. w domu pomocy społecznej, wniósł on pozew o rozwód, a przed rozpoznaniem skargi przez Sąd I instancji rozwód został prawomocnie orzeczony przez sąd powszechny. Wbrew jednak stanowisku skarżącego kasacyjnie, okoliczności te nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Dokonując kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej, sąd administracyjny dokonuje tej kontroli według stanu (prawnego i faktycznego) istniejącego w chwili wydawania decyzji. "Sąd administracyjny ocenia bowiem zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu" (wyrok WSA w Warszawie z 7.12.2011 r. I SA/Wa 1558/11, LEX nr 1116061). "W świetle postanowień art. 1 § 2 u.s.a. dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia), poprzedzające sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności lub niezgodności przedmiotu kontroli z prawem, jest możliwe tylko na gruncie stanu faktycznego, który istniał w chwili ich podjęcia i stanowił ich podstawę faktyczną. (...) Identycznie powinien zostać rozstrzygnięty problem określenia momentu miarodajnego dla sądu przy ocenie stanu prawnego sprawy" (T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 145). Z kolei, zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.), obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Nie ma zatem żadnego znaczenia, że przed wydaniem decyzji przez organ, skarżący kasacyjnie wniósł pozew o rozwód, skoro w chwili rozstrzygania przez organy obydwu instancji małżeństwo nie zostało rozwiązane przez rozwód, a zatem skarżący kasacyjnie był małżonkiem, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., zobowiązanym do uiszczenia opłaty. Sąd administracyjny nie mógł więc uwzględnić w trakcie kontroli decyzji administracyjnej faktu rozwiązania przez rozwód małżeństwa stron, skoro fakt ten nastąpił już po wydaniu decyzji. Co najwyżej może to stanowić ewentualną podstawę do zmiany decyzji o opłacie za pobyt w DPS. Pozostałe okoliczności, do których odwołuje się zarzut postawiony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), takie jak pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną, materialną, finansową i mieszkaniową skarżącego kasacyjnie, nie zostały bliżej wskazane ani rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ani też nie wykazano, jaki mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.