Sygnatura
I OSK 1485/23
I OSK 1485/23 - Wyrok NSA z 2025-03-12
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 12 marca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 12 marca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2079/22 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 grudnia 2022 r. I SA/Wa 2079/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G.S. (Skarżący) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną w całości zarzucając mu : I. Na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. i art 151 p.p.s.a. w zw. z art 5 Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. 1990 Nr 32, poz. 191 z późn, zm., dalej "ustawa") poprzez bezzasadne uznanie, że nie zostało naruszone prawo w stopniu pozwalającym na uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy Minister naruszył art. 5 ustawy poprzez jego pominięcie i uznanie, że decyzja Wojewody Łódzkiego (Wojewoda) z [...] lipca 2013 r. stwierdzająca nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę D. (Gmina), na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w D. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] o pow. 200 m2, uregulowanej w KW nr [...] - jest prawidłowa, w sytuacji, gdy Wojewoda wskazał w osnowie decyzji numer działki ewidencyjnej, która nie była mieniem Skarbu Państwa, a nadto nie została ujawniona w prowadzonej dla komunalizowanej nieruchomości księdze wieczystej. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez pominięcie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody skutkujące oddaleniem skargi w sytuacji, gdy nieruchomość objęta komunalizacją opisana jest w treści kontrolowanej decyzji jako działka ewidencyjna nr [...], która to działka nie była i nie jest ujawniona w księdze wieczystej nr [...] i, a tym samym zgodnie z treścią tej księgi nie stanowiła przedmiotu własności Skarbu Państwa. II. Na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez Sąd I instancji w sposób właściwy obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji tj. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia przejawiający się brakiem wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu skargi odnoszącego się do naruszenia przez Organ art. 28 k.p.a. w zw. z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez ich pominięcie i uznanie, że Skarżący nie jest stroną postępowania i wobec tego umorzył postępowanie wszczęte na wniosek Skarżącego na podstawie art. 105 k.p.a., 2. art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez Sąd I instancji w sposób właściwy obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji tj. poprzez brak odniesienia się przez Sąd do zarzutu skargi odnoszącego się do naruszenia przez Organ art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 w zw. z art. 61 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i brak kontynuowania sprawy z urzędu - w sytuacji powzięcia wątpliwości co do legitymacji wnioskodawcy do wszczęcia z jego wniosku postępowania nadzorczego przy jednoczesnym uprawdopodobnieniu w treści żądania wadliwość decyzji Wojewody; W związku z powyższymi zarzutami Skarżący na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy poddanej pod rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewoda Łódzki (Wojewoda) decyzją z [...] lipca 2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm., dalej "ustawa z 10 maja 1990 r.") stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę D. (Gminę) własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w D. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Łęczycy - IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Skarżący pismem z 20 sierpnia 2020 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody wskazując, że działka nr [...] nigdy nie była przedmiotem umowy sprzedaży własności czasowej, a zatem nie była objęta zakresem działania ustawy komunalizacyjnej i nigdy nie stała się własnością Skarbu Państwa, czy wcześniej Państwowego Funduszu Ziemi. Z tego powodu w jego ocenie decyzja Wojewody dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa, bowiem określa inną nieruchomość w ujęciu ewidencyjnym, czego skutkiem jest rozciągnięcie praw właścicielskich Skarbu Państwa (następnie Gminy D.) na własność prywatną. Zaskarżoną do Sądu Wojewódzkiego decyzją Minister umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody uznając, że po stronie Skarżącego nie występuje interes prawny pozwalający mu na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Stanowisko organu podzielił Sąd pierwszej instancji oddalając skargę. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, co obliguje Sąd kasacyjny do odniesienia się w pierwszej kolejności do zarzutów podniesionych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Podniesione przez Skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą dwóch zagadnień: przysługiwania mu przymiotu strony a w konsekwencji możliwości wszczęcia na jego wniosek postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej oraz możliwości zobligowania organu do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Pierwszej kwestii dotyczy zarzut naruszenia art. art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., z którym Skarżący łączy zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. i 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami (stan prawny na datę wydania zaskarżonej decyzji wynika objęty jest Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm., dalej: "u.g.n.") oraz art. 105 § 1 k.p.a. Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku wyjaśnił pojęcie interesu prawnego o którym mowa w art. 28 k.p.a. wskazując, że pojęcie to nie zostało normatywnie zdefiniowane, jednakże w piśmiennictwie i judykaturze przeważa pogląd, że interes prawny występuje wówczas, gdy strona - w rozumieniu procesowym - może lub powinna, na podstawie obowiązującego prawa, uzyskać konkretną korzyść albo może lub powinna być obarczona powinnością określonego zachowania, jednakże po skonkretyzowaniu tego aktem (lub czynnością) organu administracji publicznej. To zaś oznacza, że o tym, czy strona ma interes prawny decyduje odpowiedź na pytanie, czy jej żądanie znajduje podstawę w materialnym przepisie prawa publicznego, a w szczególności prawa administracyjnego. Sąd Wojewódzki wyjaśnił również, że interes prawny powinien mieć charakter bezpośredni, konkretny i indywidualny - a więc jest uwarunkowany istnieniem normy prawnej, nakładającej na dany podmiot obowiązki lub określającej prawa (uprawnienia), których dotyczy zaskarżony akt. Ustalenie zatem interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej W konsekwencji Sąd Wojewódzki wskazał, że aby uznać dany podmiot za stronę postępowania nadzorczego niezbędne jest wskazanie interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd wyjaśnił, że Skarżący miałby interes prawny o ile wykazałby się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia. Tym samym, podmiot nie posiadający przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną, nie wykazujący się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Sąd kasacyjny przedstawione powyższej rozumienie pojęcia interesu prawnego niezbędnego dla wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w pełni podziela. Zatem wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej Sąd Wojewódzki rozważył możliwość przysługiwania interesu prawnego podmiotowi, który nie brał udziału w postępowaniu zwykłym. Wyjaśnił bowiem, że żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej może być złożone przez podmiot legitymujący się tytułem prawnym do nieruchomości objętej ową decyzją. Sąd kasacyjny przypomina w tym miejscu, że Skarżący nie kwestionuje ustaleń Sądu Wojewódzkiego w świetle których nie wykazał, by był w przeszłości lub obecnie właścicielem działki, która została skomunalizowana. Skarżący wyjaśnił również w skardze kasacyjnej, że nie kwestionował tej okoliczności przed Sądem pierwszej instancji (str. 6 skargi kasacyjnej). Sąd kasacyjny zwraca również uwagę, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywoływane są poglądy dotyczące rozumienia interesu prawnego tożsame z rozumieniem tego pojęcia przedstawionym przez Sąd Wojewódzki. Skarżący na stronie 7 skargi kasacyjnej podkreśla, że interes prawny powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Takie samo stanowisko wyrażone zostało w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd kasacyjny rozpoznający sprawę podziela również przywołane przez Skarżącego stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 18 września 2009 r. I OSK 1284/08, w zakresie dotyczącym konieczności indywidualnego jakiego interesu prawnego będą dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący powołując się na konieczność indywidualnego badania jakiego interesu prawnego dotyczyć będą skutki stwierdzenia nieważności decyzji podnosi, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja błędnie wskazująca oznaczenie geodezyjne nieruchomości, ingerująca w jego prawo do uregulowania stanu prawnego posiadanej przez niego nieruchomości w drodze zasiedzenia jak również wykupienia od Gminy nieruchomości objętej użytkowaniem wieczystym, gdyż w aktualnym stanie rzeczy pozbawiony jest przymiotu posiadania samoistnego działki, która wykracza poza granice dawnej działki nr [...], należącej do Gminy [...]. Z tymi okolicznościami Skarżący łączy zarzut naruszenia art. 27 u.g.n. podkreślając, że zarówno przy sprzedaży nieruchomości jak i przy zawarciu umowy użytkowania wieczystego konieczne jest prawidłowe oznaczenie działki geodezyjnej. Skarżący wskazuje, że utrzymanie bieżącego stanu rzeczy uniemożliwia mu również ustalenie w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Odnosząc się do tych argumentów Sąd kasacyjny przypomina, że w decyzji Wojewody jako nieruchomość podlegającą komunalizacji wskazana została działka nr [...] o powierzchni 200 m2 uregulowana w KW [...]. Sąd kasacyjny dostrzega, że w przywołanej księdze wieczystej nie został ujawniony numer ewidencyjny działki, której ona dotyczy. Skoro jednak sam Skarżący nie kwestionuje, że nie przysługiwało mu i nie przysługuje prawo własności do działki objętej decyzją komunalizacyjną, brak jest podstaw do przyjęcia, by stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej miało jakikolwiek wpływ na sferę jego praw. Jeżeli natomiast w ocenie Skarżącego jego poprzednicy prawni nie nabyli prawa własności czasowej do działki objęta księgą wieczystą KW [...], wówczas, jak słusznie zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, służą mu instrumenty przewidziane prawem prywatnym w tym możliwość wystąpienia z powództwem o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący jest bowiem ujawniony w owej księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty, może więc, jeżeli uważa, że jego prawo wpisane jest błędnie, rozważyć wystąpienie z powództwem z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1984 z późn. zm.). Sąd kasacyjny dostrzega (tak samo jak Sąd Wojewódzki) problemy z oznaczeniem geodezyjnym działek przy ul. [...]. Rzeczywiście, jak wynika z akt sprawy, poprzednicy prawni Skarżącego umową z 20 kwietnia 1961 r. nabyli prawo własności czasowej do nieruchomości objętej księgą wieczystą [...], położonej przy w D. przy ul. [...]. W piśmie Gminy z 18 października 2005 r. wyjaśniono, że działka objęta księgą wieczystą [...] stanowi użytek rolny, położony w B., stanowiący własność osób fizycznych. W postanowieniu z 17 lutego 1960 r. sygn. akt. 99/60 Sąd Powiatowy w Kutnie stwierdził nabycie przez Skarb Państwa przez zasiedzenie działki przy ul. [...], należącej do Gminy Wyznaniowej [...], w trybie przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, przy czym na postanowieniu tym figuruje odręczna adnotacja "rep. Kw [...]". Wydanie decyzji komunalizacyjnej poprzedzone zostało uzyskaniem przez organ zaświadczenia z 13 listopada 1991 r., z którego wynika, że w księdze wieczystej KW [...] jako właściciel nieruchomości położonej przy ul. [...] figuruje Skarb Państwa zaś jako użytkownicy wieczyści K. i K. małżonkowie S.. Sam fakt nieścisłości czy problemów z oznaczeniem geodezyjnym działek położonych przy ul. [...] nie oznacza jednak, że Skarżącemu przysługuje interes prawny pozwalający na żądanie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nieruchomości, co do której jest współużytkownikiem wieczystym. Również problemów Skarżącego z ustaleniem, jakie jest geodezyjne oznaczenie działki, którą zamierza ewentualnie nabyć w drodze zasiedzenia czy też zakupić nie można powiązać z żadną normą prawną, która uzasadniałaby przyznanie mu interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Na istnienie takiej normy nie wskazuje również wprost Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. We wniosku z 20 sierpnia 2020 r. Skarżący wskazał, że dąży do uregulowana stanu prawnego nieruchomości i z tego punktu widzenia istotne jest ustalenie, która działka pozostaje w rękach spadkobierców małżonków S. w użytkowaniu wieczystym a która w posiadaniu samoistnym. Skarżącemu chodzi zatem o poczynienie pewnych ustaleń faktycznych, które nie mogą jednak uzasadniać przyznania mu interesu prawnego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie może bowiem służyć czynieniu ustaleń faktycznych, które wykorzystane zostaną przez dany podmiot dla wszczęcia innego postępowania – czy to o zasiedzenie, czy to o uzgodnienie stanu prawnego księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy też dla złożenia oferty zakupu określonej nieruchomości. Postępowanie to nie może również zmierzać do wyjaśnia, czy Skarżący jest w rzeczywistości użytkownikiem wieczystym określonej działki czy też jedynie jej posiadaniem samoistnym. Sąd kasacyjny dostrzega, że w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów z dnia 9 października 2007 r. III CZP 46/07 (OSNC 2008/3/30) Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli decyzja komunalizacyjna została wydana i jest ostateczna, to dopóki nie zostanie uchylona przez właściwy organ administracyjny, sąd cywilny nie jest władny kwestionować prawa własności gminy (cytat za uzasadnieniem powołanej uchwały opublikowanym w przywołanym wyżej zbiorze orzecznictwa). Jeżeli jednak Skarżący uważa, że nie jest użytkownikiem wieczystym spornej nieruchomości, decyzja komunalizacyjna nie stoi na przeszkodzie wystąpieniu z powództwem z art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Podsumowując zarzut naruszenia przepisów postępowania objęty punktem II. 1 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. Sąd Wojewódzki wyjaśnił z jakich przyczyn uznaje, że Skarżącemu nie przysługuje interes prawny pozwalający na żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a przedstawioną przezeń wykładnię art. 28 k.p.a. w kontekście postępowania nadzorczego zmierzającego dotyczącego decyzji komunalizacyjnej Sąd kasacyjny w pełno podziela. Okoliczność, że Sąd Wojewódzki nie odniósł się wprost do poniesionego przez Skarżącego zarzutu naruszenia art. 27 u.g.n. nie może być uznana za naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można zatem uznać, by organ postąpił wadliwie umarzając postępowanie w trybie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na nielegitymowanie się przez Skarżącego przymiotem strony, a co za tym idzie, stawiać Sądowi Wojewódzkiemu zarzutu niedostrzeżenia naruszenia tego przepisu przez Ministra. Drugi z zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd do zarzutu skargi odnoszącego się do naruszenia przez organ art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 w zw. z art. 61 § 1 i 3 k.p.a. dotyczył niedostrzeżenia przez Sąd zaniechania kontynuowania przez organ sprawy z urzędu. Skarżący uzasadniając powyższy zarzut podkreślał, że uprawdopodobnił, że decyzja Wojewody jest wadliwa, co w świetle przywoływanych przez niego poglądów wyrażanych w orzecznictwie i doktrynie winno skutkować prowadzeniem postępowania w tej sprawie z urzędu. Rzeczywiście, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie odniósł się wprost do zarzutów Skarżącego objętych punktem II.2 petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzutu naruszenia przez organ art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 w zw. z art. 61 § 1 i 3 k.p.a. Naruszenie to jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Przywołany przez Skarżącego art. 157 § 1 k.p.a. wskazuje, jaki organ jest właściwy do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Możliwość wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji przewiduje natomiast § 2 przywołanego przez Skarżącego przepisu. Zatem co do zasady ten przepis winien być wskazany jako naruszony. Został on wskazany dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odnosząc się do argumentacji Skarżącego sprowadzającej się do stwierdzenia, że w świetle przywołanego przez niego orzecznictwa i doktryny stwierdzenie wadliwości decyzji obliguje organ do wszczęcia postępowania z urzędu Sąd kasacyjny wyjaśnia, że sam fakt, iż żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji znajduje potwierdzenie w art. 156 k.p.a. a co za tym idzie organ powinien wszcząć takie postępowanie z urzędu nie oznacza, że istnieje skuteczna możliwość żądania jego wszczęcia (por. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 157, ). Jak wskazuje się w orzecznictwie, a sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną poglądy te w pełni podziela, brak wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu nie podlega sądowej kontroli (por. wyroki 18 lipca 2019 r. II OSK 2265/17, 9 grudnia 2020 r. I OSK 2747/18, 6 września 2024 r. I OSK 655/23). Uznać zatem należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. W sprawie nie było sporu, że postępowanie zostało wszczęte z dniem doręczenia organowi wniosku Skarżącego z 20 sierpnia 2020 r. Następnie po ustaleniu, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, organ zaskarżoną decyzją umorzył wszczęte postępowanie. Podsumowując również zarzut objęty punktem II.2 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. Zarzuty naruszenia prawa materialnego objęte punktem I uznać należało za niezasadne. Ani organ ani Sąd pierwszej instancji nie czynili ustaleń co do tego, czy decyzja komunalizacyjna rażąco narusza prawo czy też nie, w konsekwencji ani w decyzji Ministra ani w uzasadnieniu wyroku Sądu nie znalazło się stwierdzenie, że decyzja Wojewody jest prawidłowa. Nie doszło również do pominięcia podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody opisanych w punkcie I. 2 petitum skargi kasacyjnej, bowiem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało umorzone z uwagi na stwierdzenie, iż Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony uprawniający go do zainicjowania takiego postępowania. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 czerwca 2023
- Symbol z opisem
- 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Sędziowie
- Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Elżbieta Kremer Iwona Bogucka /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny