I OSK 1454/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A., B. B. i C. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2274/21 w sprawie ze skargi A. A., B. B. i C. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 lipca 2021 r. nr 2181/2021 w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2274/21 oddalił skargę A. A., B. B. i C. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 28 lipca 2021 r. nr 2181/2021 w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły A. A., B. B. i C. C. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. przez ich niezastosowanie i art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie, oddalenie skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisu art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", i w związku z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", polegającym na nieprawidłowym przyjęciu, że w stosunku do nieruchomości, co do której skarżący żądali zwrotu udziału wynoszącego łącznie 1/3 części nieruchomości, położonej w [...] przy dawnej ul. [...], stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [1], [2] i [3] z obrębu [...], został zrealizowany cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, przed dniem złożenia wniosku o jej zwrot; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie, oddalenie skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego, w sytuacji gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 229 w związku z art. 136 ust. 3 u.g.n., polegającym na bezpodstawnym i niezgodnym z faktami przyjęciu, że do ustanowienia na nieruchomości, stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [4], doszło do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji gdy wniosek o zwrot nieruchomości został zgłoszony 23 kwietnia 1991 r., to jest na 6 lat przed dniem ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i 6,5 roku przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy, a prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do księgi wieczystej 8 grudnia 1998 r., na wniosek z 29 kwietnia 1997 r.; skutkowało to również zaniechaniem badania, czy dla tej części nieruchomości został spełniony cel wywłaszczenia; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie, oddalenie skargi kasacyjnej i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego, w sytuacji gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, polegającym na jego zastosowaniu, w sytuacji w której przepis ten nie znajduje zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie, oddalenie skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego, w sytuacji gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 w związku z art. 107 § 3 K.p.a., w zakresie w jakim Starosta w swojej decyzji zaniechał ustalenia kiedy (w stosunku do nieruchomości wywłaszczonej w 1973 r.) na działkach ewidencyjnych nr [1], [2] i [3] zrealizowano drogę wewnętrzną, tereny zieleni niskiej oraz parkingi, przez kogo i czy w ogóle zostało to wykonane w związku z budową osiedla mieszkaniowego "[...]", a błędy te zostały zignorowane przez Wojewodę Mazowieckiego; 5. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie w sposób jasny i zrozumiały dla wnioskodawczyń, z jakich powodów Sąd I instancji podzielił stanowisko Wojewody Mazowieckiego, który z kolei uznał i powielił stanowisko Starosty [...], że istniejący sposób zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości spełnia przesłanki realizacji celu wywłaszczeniowego, opisanego w decyzji wywłaszczeniowej z 20 września 1973 r., określonego w sposób nieprecyzyjny i generalny, jako budowa osiedla mieszkaniowego "[...]". Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej, wnoszące skargę kasacyjną podkreśliły, że organy prezentują linię orzeczniczą dotyczącą realizacji celu wywłaszczeniowego, opisanego w sposób ogólny jako budowa osiedla mieszkaniowego, nie przedstawiając orzeczeń odmiennych. Jednocześnie, zwróciły uwagę, że wskazywane orzeczenia są starsze niż powoływane w odwołaniu od decyzji I instancji. Tymczasem, zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, cel wywłaszczeniowy w ogóle nie został zrealizowany w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem wniosku o zwrot. Nieprawidłowa jest daleko rozszerzająca interpretacja stanu faktycznego, dokonana przez Sąd I instancji, wskazująca na rzekomą realizację takiego celu. Wnoszące skargę kasacyjną podzieliły pogląd NSA wyrażony w wyroku z 13 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2583/16, że "cel publiczny, na który odjęto nieruchomość, winien być ze względu na art. 21 Konstytucji RP wąsko pojmowany, a wszelkie niejasności należy intepretować na korzyść tego, kogo nieruchomość wywłaszczono, gdyż to jego prawo zostało odjęte na rzecz interesu ogółu". Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 16 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2674/17, zgodnie z którym "bez znaczenia pozostaje, czy w decyzji wywłaszczeniowej cel ten mógł zostać przedstawiony w sposób ogólny, bowiem ze względu na dalszy proces realizacji tego celu, winien on zostać, jeżeli pozwala na to zgromadzony materiał dowodowy, poddany wnikliwej konkretyzacji. Modyfikacja celu wywłaszczenia pociąga za sobą tylko modyfikację inwestycji mieszczącą się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniającą jego charakteru. O zmianie celu wywłaszczenia należy mówić w przypadku gdy następuje trwała zmiana funkcji wywłaszczonego terenu". Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, budowa na działce nr [4] dużego domu handlowego, tzw. [A] (sama powierzchnia hali przekracza 10 000 m2, a nieruchomość jest zabudowana budynkiem hali, wiatą stalową, dwiema wiatami blaszanymi i ciągiem pawilonów handlowych), nie stanowi realizacji celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej, a sposób określenia tego celu nie może być interpretowany przez organy administracji w sposób rozszerzający, pozwalający na uznawanie w sposób nieograniczony pewnych faktycznych działań za realizację ogólnie opisanego celu. Taka interpretacje przepisów i w konsekwencji nieprawidłowe orzecznictwo, prowadzi do całkowitego zniweczenia celu przepisu art. 136 ust. 3 u.g.n. Wnoszące skargę kasacyjną zwróciły uwagę, że choć organy podały, iż na działkach nr [1], [2] i [3] zrealizowano drogę wewnętrzną, tereny niskiej zielenie oraz parkingi, to nie podjęły się wyjaśnienia, kiedy zostało to zrealizowane, przez kogo, czy w ogóle, np. w odniesieniu do zieleni – ma ona charakter zorganizowany, i czy to wszystko pozostaje w związku z realizacją budowy osiedla mieszkaniowego, a ma to kluczowe znaczenie w sprawie. Sąd I instancji przyznał, że z uzasadnienia decyzji nie wynika wprost, kiedy realizacja osiedla została zakończona, choć potem dodaje, że zasadne jest przyjęcie, że osiedle zostało zbudowane przed 22 września 2004 r. i przed złożeniem wniosku o zwrot, gdy tymczasem wniosek został złożony przez D. D. 22 kwietnia 1991 r. Sąd I instancji uznał, że budowa parkingów, dróg dojazdowych oraz zagospodarowanie zielenią stanowią elementy infrastruktury osiedla mieszkaniowego. Sąd ten powołał też wyrok NSA z 18 sierpnia I OSK 789/18, z którego wynika dyrektywa prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, żeby można było w ogólne stwierdzić, że cel wywłaszczeniowy został zrealizowany, w tym kto i kiedy go zrealizował. W opinii wnoszących skargę kasacyjną, ta dyrektywa nie została zrealizowana w niniejszym postępowaniu. Wnoszące skargę kasacyjną przywołały następnie treść art. 229 u.g.n. i podkreśliły, że chociaż przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, to jednak to prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej 8 grudnia 1998 r., na wniosek z 29 kwietnia 1997 r. Skoro ustawa o gospodarce nieruchomościami weszła w życie 1 stycznia 1998 r., to prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do księgi wieczystej prawie 11 miesięcy później. Oznacza to, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki wynikające z art. 229 u.g.n., uniemożliwiające dokonanie zwrotu nieruchomości. Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, organy orzekające w sprawie powołują orzeczenia sądów administracyjnych, które nie są adekwatne do okoliczności niniejszej sprawy. W wyniku błędnego zastosowania przepisu art. 229 u.g.n., organ nie badał więc, czy w stosunku do nieruchomości stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [4] został zrealizowany cel wywłaszczeniowy. Ponadto, w wyniku błędnego zastosowania art. 229 u.g.n., organ błędnie zastosował art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dotyczący mocy wstecznej wniosku o wpis w księdze wieczystej. Dodatkowo, cel wywłaszczeniowy polegający na budowie osiedla mieszkaniowego "[...]" nie został spełniony na tej działce, ponieważ wybudowano tam duży dom handlowy, tzw. [A] (wynika to również z treści odpisu zupełnego księgi wieczystej numer [...]). Skoro na nieruchomości został zrealizowany cel komercyjny, to nieruchomość jest używana na cele komercyjne, a nie w realizacji celu publicznego. Tymczasem, "(...) cel decyzji o wywłaszczeniu powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości" (tak NSA w wyroku z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 820/11). Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej należało przypomnieć treść żądania skarżących. Otóż A. A., C. C. i B. B. w piśmie z 14 stycznia 2019 r. podtrzymały wniosek D. D. z 23 kwietnia 1991 r. o zwrot udziału wynoszącego 1/3 części nieruchomości położonej w Warszawie przy dawnej ul. [...], stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [1], nr [2] i nr [3] z obrębu [...] oraz o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, położonej w Warszawie przy dawnej ul. [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [4] z obrębu [...], Nieruchomość ta została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] znak GKM.VIl.632/108/72 z 20 września 1973 r., wydaną na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.). W decyzji wywłaszczeniowej nieruchomość wywłaszczona została oznaczona jako [...] blok nr [...] działka nr [...]. Zgodnie z decyzją Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej [...] z 10 maja 1971 r. Nr 653/71, znak: AB.UA.L/721/Płn, o lokalizacji inwestycji nieruchomość ta została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]". Prezydent m.st. Warszawy ustalił, że omawianej nieruchomości obecnie odpowiadają działki ewidencyjne nr [3] i nr [5] z obrębu [...] oraz części działek ewidencyjnych nr [1], nr [2] i nr [4] z obrębu [...]. Jak wynika z informacji z ewidencji gruntów działki ew. [4], nr [1], nr [2] i nr [3] z obrębu [...] są własnością m.st. Warszawy (opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego E. E. z 18 lipca 2019 r.). Starosta [...] decyzją z 26 listopada 2020 r. Nr 905/GM/2020 odmówił zwrotu na rzecz A. A., C. C. i B. B. udziału wynoszącego łącznie 1/3 części nieruchomości, położonej w [...] przy dawnej ul. [...], stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [1], nr [2] i nr [3] z obrębu [...] oraz o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, położonej w Warszawie przy dawnej ul. [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [4] z obrębu [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z 28 lipca 2021 r. nr 2181/2021. A. A., C. C., B. B. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego zaskarżając ją w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Skarga kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 P.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej nie określił jednak które z pięciu zarzutów kwalifikuje jako zarzuty oparte na naruszeniu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a które - jako zarzuty oparte na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Sposób zredagowania skargi kasacyjnej powoduje więc, że Naczelny Sąd Administracyjny poczuwa się do obowiązku przypomnienia, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje tej sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu pierwszej instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 29 marca 2018 r. sygn. akt I FSK 13/18, 19 września 2017 r. sygn. akt I FSK 126/16; 29 września 2017 r. sygn. akt I FSK 868/16; 19 października 2017 r. sygn. akt II GSK 1701/17, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno natomiast szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno wskazywać na trafność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a zatem nawiązywać do przepisów prawa, których naruszenie skarżący zarzuca sądowi pierwszej instancji. Tylko takie opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Treść art. 183 § 1 P.p.s.a. uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu precyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poszukiwanie za stronę przepisów, którym ewentualnie mógł uchybić wojewódzki sąd administracyjny (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, op. cit., s. 688-690, tezy 13-16 i powołane tam orzecznictwo). Zarzuty niniejszej skargi kasacyjnej można pogrupować stosownie do powodów, które doprowadziły organy administracyjne do umorzenia w części postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości w odniesieniu do części działki ew. nr [4] z obr. [...], ze względu na negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości wymienioną w art. 229 u.g.n. (punkty 2 i 3 skargi kasacyjnej) oraz rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działki ewidencyjne nr [1], nr [2] i nr [3] z obrębu [...], ze względu na brak przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a która to nieruchomość została wywłaszczona przed 27 maja 1990 r. i cel wywłaszczenia został zrealizowany w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. (punkty 1, 4 i i 5 skargi kasacyjnej). Odnośnie do rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania warto przypomnieć, że zgodnie z art. 229 u.g.n., roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W myśl zaś art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.), wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organy administracyjne i zaaprobowanych przez Sąd I instancji wynika, że zgodnie z zapisem w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej dla działki ew. nr [4] z obr. [...], właścicielem działki jest Miasto st. Warszawa, a użytkownikiem wieczystym jest [B] sp. z o.o. Podstawą wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz [C] [A] w X., była umowa użytkowania wieczystego z 22 kwietnia 1997 r. Rep. A Nr [...]. Wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej złożono 29 kwietnia 1997 r. Wpisu dokonano 8 grudnia 1998 r. Aktualnie, zgodnie z treścią przywołanej powyżej księgi wieczystej, użytkownikiem wieczystym opisanej powyżej nieruchomości, na podstawie aktu notarialnego z 28 stycznia 2011 r. Rep. A Nr [...], jest spółka [B] sp. z o.o. Zdaniem Wojewody, z powyższego wynika, że użytkowanie wieczyste zostało ustanowione i ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r., to jest dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym, w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 229 u.g.n. Sąd I instancji uznał, że organ w tym zakresie dokonał prawidłowej wykładni tych przepisów i doszedł do niewadliwych wniosków o braku możliwości zwrotu działki nr [4] z uwagi na ustanowienie co do niej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej przed datą wejścia w życie u.g.n. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, prawo to i jego wpisanie w księdze wieczystej spełniało przesłanki z art. 229 u.g.n. Konsekwencją tego jest brak konieczności badania przesłanki realizacji celu wywłaszczenia. Stanowisko organów administracyjnych i Sądu I instancji należy podzielić. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przepis art. 229 u.g.n. powszechnie jest rozumiany w ten sposób, że nie można orzec o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej wówczas, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. Nie można pominąć, że omawiany przepis zasadniczą rolę przypisuje wpisowi do księgi wieczystej. Dotyczy to wpisu do księgi wieczystej zarówno prawa własności, jak również wpisu prawa użytkowania wieczystego. Przy czym w przypadku nabycia użytkowania wieczystego w drodze cywilnoprawnej wpis ma charakter prawotwórczy, konstytutywny, natomiast w sytuacji nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego, wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny. Rozróżnienie charakteru wpisu nie ma jednak znaczenia na gruncie regulacji art. 229 wymienionej ustawy. W doktrynie wskazuje się, że uwzględniając art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, decydujące znaczenie dla określenia daty ujawnienia prawa w księdze wieczystej ma data skutecznie złożonego wniosku o wpis. Podkreślić zatem należy, że z punktu widzenia art. 229 u.g.n. obojętne jest, czy prawo użytkowania wieczystego powstało ex lege i na jaką datę, czy też powstało na podstawie umowy cywilnoprawnej, albo na podstawie decyzji administracyjnej, istotne jest, aby powstało na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli przed 1 stycznia 1998 r. Należy także dostrzec, że art. 229 u.g.n. pozostaje przepisem intertemporalnym. Odnosi się bowiem do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie przepisów u.g.n. i ma na celu specyficzne uregulowanie tych stosunków w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa. Z tego powodu nie można w procesie jego wykładni nadawać mu treści rozszerzającej. Wykładnia tego przepisu nie może także prowadzić do nadania mu znaczenia sprzecznego z jego treścią, deprecjonującego konieczność ochrony praw do nieruchomości nabytych przez użytkownika wieczystego (por. wyrok NSA z 15 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1417/20). Wobec tego należało zgodzić się z Wojewodą, że w postępowaniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie ma znaczenia, że grunt przedmiotowej działki został oddany w użytkowanie wieczyste, po złożeniu przez byłą właścicielkę wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdyż pozostaje to bez wpływu na zaistnienie przesłanek określonych w art. 229 u.g.n. Organ rozpatrujący sprawę bada wyłącznie zaistnienie powyższych przesłanek, to jest czy przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Spełnienie tych przesłanek powoduje wygaśnięcie roszczenia o zwrot nieruchomości, bez względu na okoliczności w jakich nastąpiło ustanowienie użytkowania wieczystego. Podważanie prawidłowości ustanowienia użytkowania wieczystego nie jest przedmiotem badania organów w postępowaniu zwrotowym. Dlatego też stanowisko Sądu I instancji co do wykładni art. 229 jest prawidłowe, a zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 229 u.g.n. oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (punkty 2 i 3 skargi kasacyjnej), należało uznać za bezzasadne. Odnośnie do rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działki ewidencyjne nr [1], nr [2] i nr [3], Sąd I instancji wskazał, że zasadniczym zadaniem organów orzekających w tym zakresie było ustalenie, czy nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest bowiem jej obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Przy czym, przyjęta w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. konstrukcja materialnoprawnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jednoznacznie przesądza, że podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej (umowie). Sąd I instancji opowiedział się przy tym za poglądem prezentowanym w orzecznictwie (wyroki NSA z 6 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 193/06, z 7 lipca 2011 r. sygn. akt sygn. akt I OSK 514/11, z 30 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 2098/10, z 20 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1558/10), że nie da się pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego sytuacji, gdy w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w której to sprawie wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot, ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. terminów 7 i 10 lat, powodowałoby konieczność wydania decyzji o zwrocie, mimo że nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już przez wiele lat. Sąd I instancji podkreślił, że jeżeli zrealizowano cel wywłaszczenia, to nie można twierdzić, że po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i określeniu w art. 137 ust. 1 szczegółowych przesłanek zbędności, nieruchomość która nie była zbędna na cel wywłaszczania, bowiem została wykorzystana zgodnie z tym celem, automatycznie podlega rygorom zawartym w tym przepisie, a roszczenie byłego właściciela mogło się stać aktualne tylko z tego powodu. W związku z tym stwierdzono, że w przypadku wykorzystania danej nieruchomości na cel wywłaszczenia, wygasa prawo byłego właściciela lub jego następców prawnych do jej zwrotu, a regulacja zawarta w art. 137 ust. 1 sytuacji tej nie zmienia. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że stanowisko takie wyraził również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11, w którym orzekł, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z sentencją tego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców te nieruchomości skomunalizowane, na których jednostki samorządu terytorialnego zrealizowały przed 2004 r. i przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot cel określony w decyzji o ich wywłaszczeniu, bez badania, czy realizacja ta nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że po wejściu w życie art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w obecnym brzmieniu doszło do niekonstytucyjnego pogorszenia sytuacji jednostek samorządu terytorialnego na skutek naruszenia przez ustawodawcę zasady niedziałania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji) oraz zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 1 Konstytucji). Jak stwierdził Trybunał, wobec tych jednostek samorządu terytorialnego powinny znaleźć dalsze zastosowanie dotychczas obowiązujące zasady, a nie nowy kierunek interpretacji przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, nakazujący realizowanie celu wywłaszczenia w każdym wypadku w ciągu 10 lat od chwili wywłaszczenia. Reasumując, Sąd I instancji uznał, że jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, i to niezależnie od terminu realizacji, brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości, a więc również do stosowania art. 137 ust. 1 u.g.n. Naczelny Sąd Administracyjny podziela powyższy kierunek wykładni art. 137 w związku z art. 136 ust. 3 u.g.n. Zatem sformułowany w punkcie 1 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz w związku z art. 8 K.p.a., nie mógł odnieść spodziewanego skutku. Należy przy tym zauważyć, że zarzut ten nie mógł być skuteczny także z tego powodu, że wskazany w petitum skargi kasacyjnej sposób naruszenia powyższych przepisów prawa miał polegać na nieprawidłowym przyjęciu, że w stosunku do nieruchomości stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [1], nr [2] I nr [3] z obrębu [...], został zrealizowany cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, przed dniem złożenia wniosku o jej zwrot. Argumentacja skargi kasacyjnej w tym zakresie odwołuje się zatem do ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organy administracyjne i zaakceptowanych przez Sąd I instancji. Taka argumentacja nie może stanowić uzasadnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdyż nie wskazuje naruszonych dyrektyw interpretacyjnych i w ogóle nie odnosi się do problemu wykładni przepisu. Jeśli chodzi zaś o niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, to zarzut musi dotyczyć etapu subsumpcji, kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1092/12, wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1506/09, wyroki NSA z 11 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1972/11, z 3 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 2071/09). Niedopuszczalne jest natomiast zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Kwestia ta jest przedmiotem bogatego orzecznictwa, w tym w szczególności dotyczącego sposobu jego skutecznego powoływania - jako zarzutu procesowego w skardze kasacyjnej. W sytuacji, w której nie zakwestionowano poprawności wykładni prawa materialnego w powyższym zakresie, to ocena powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., musi odbywać się z uwzględnieniem wykładni we wskazanym zakresie przyjętej przez Sąd I instancji. Przepis prawa materialnego określa bowiem istotne prawnie dla danej sprawy okoliczności, a więc warunkuje kierunek podejmowanych przez organ administracji publicznej czynności procesowych zmierzających do dokonania ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd I instancji uznał za prawidłowe ustalenia organów administracyjnych, że w niniejszej sprawie zgodnie z wytycznymi do planu realizacyjnego przewidziana była na terenie osiedla realizacja m.in. terenów zielonych i ciągów komunikacyjnych. Sąd podzielił ustalenia organów, że w oparciu o treść wytycznych do planu realizacyjnego z miejscowego planu-szczegółowego zagospodarowania przestrzennego os. [...], położonego w [...] "[...]" (część opisowa wraz z załącznikiem graficznym), sporządzonych przez architektów z Pracowni Urbanistycznej [...] w czerwcu 1970 r., omawiana nieruchomość stanowiła część terenu przeznaczonego pod ośrodek koncentracji usług II stopnia. W ramach realizacji programu usług II stopnia w części "B" osiedla, na terenie o łącznej powierzchni ok. 3,60 ha miały zostać wybudowane: kino na 800 miejsc (II etap realizacji), biblioteka publiczna (I etap realizacji), przychodnia obwodowa i rejonowa (1 etap realizacji), apteka (1 etap realizacji), poczta (1 etap realizacji), centrala telefoniczna (II etap realizacji), handel 1-go i II-go stopnia, gastronomia I-go i II-go stopnia, rzemiosło II- go stopnia, parkingi, zieleń i przejścia piesze - realizowane sukcesywnie. W celu zbadania stanu zagospodarowania nieruchomości pozyskane zostały z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii zdjęcia lotnicze wykonane 26 maja 1987 r., 5 listopada 1996 r., 17 maja 1997 r. i 20 maja 2005 r. Sąd uznał za prawidłową analizę zdjęcia wykonanego 26 maja 1987 r. prowadzącą do przyjęcia, że na działkach ewidencyjnych nr [3], nr [2] i nr [1] zrealizowano drogę wewnętrzną wraz z parkingami wzdłuż niej usytuowanymi oraz tereny zieleni niskiej. Działki powyższe położone są pomiędzy budynkiem handlowym wybudowanym na działce ewidencyjnej nr [4], będącym w użytkowaniu wieczystym spółki [B] sp. z o.o., a budynkiem przychodni rejonowej wybudowanej na działce ewidencyjnej nr [6]. Odwołując się szeroko do orzecznictwa sądów administracyjnych, Sąd I instancji przyjął, że przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę takiego osiedla, niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców - takich, jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową, ciągi piesze czy place parkingowe. W ocenie Sądu I instancji, nie ulega wątpliwości, że budowa parkingów, dróg dojazdowych czy zagospodarowanie zielenią stanowi elementy infrastruktury tego osiedla tworzące warunki do prawidłowego jego funkcjonowania, zarówno w aspekcie zapewnienia potrzeb komunikacyjnych, jak i potrzeb wypoczynkowych (tereny zielone). Dla prawidłowego kształtowania przestrzeni miejskiej konieczne jest więc tworzenie terenów zielonych w obszarach osiedli mieszkaniowych i z tego punktu widzenia intensywność oraz sposób zagospodarowania takich terenów nie ma istotnego znaczenia dla spełniania przez nie zakładanej funkcji. Ponadto, znajdujący się na działce ciąg drogowo-pieszy i parkingi nierozerwalnie związane są z prawidłowym funkcjonowaniem osiedla. Powyższe elementy, zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo kształtują przestrzeń techniczną zabudowy osiedla oraz w znaczący sposób ułatwiają życie jej mieszkańców. Sąd I instancji wskazał przy tym, że wprawdzie z uzasadnienia decyzji nie wynika wprost kiedy realizacja osiedla została zakończona, jednakże mając na uwadze zgromadzone w sprawie dowody zasadne jest przyjęcie, że osiedle zostało wybudowane przed 22 września 2004 r. i przed złożeniem wniosku o zwrot (22 kwietnia 1991 r., k. 13 akt adm.). W ocenie Sądu, ustalenia te wynikają ze zdjęć lotniczych z 1996 i 1997 r. i mapy (k 110, 109 akt adm.), na których widać ww. działki i sposób ich zagospodarowania. Ponadto w aktach administracyjnych znajdują się decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z 30 grudnia 1972 r. (k 43), plan ogólny zagospodarowania z października 1972 r., decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] z 10 maja 1972 r. o lokalizacji inwestycji (k 29), opinia sanitarna z 29 grudnia 1970 r. (k 28), opinia techniczna z 15 sierpnia 1972 r. (k.20), protokoły z zaopiniowania koncepcji osiedla z 1971 r (k 11), które to dokumenty świadczą o tym, że inwestycja była pod względem formalnym przygotowana przed wywłaszczeniem. Następnie, powołane w decyzji zdjęcia lotnicze z lat 1987, 1996 i 1997, w konfrontacji z mapą ewidencyjną z numerami działek, w szczególności zdjęcie z 1987 r., potwierdzają, że cel został zrealizowany do 1987 r., a więc przed datą złożenia wniosku o zwrot w 1991 r. Sąd I instancji dodał, że z powszechnych informacji ([...]) wynika że budowę osiedla [...] pomiędzy ulicami [...], [...], [...] i [...] rozpoczęto w 1973 r. i były to trzy osiedla: [...], [...] i [...]. Całość realizacji trwała 20 lat, a więc do 1993 r. Budowa osiedla [...] była pierwszą z nich. Na podstawie zdjęć lotniczych organ ustalił, że działki o numerach: [3], [1] i [1] zagospodarowane zostały zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż wszystkie znajdują się w przestrzeni międzyosiedlowej i urządzone są na nich parkingi, ulica osiedlowa i zieleń osiedlowa. Zdaniem Sądu, Wojewoda prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wysnuł logiczne oraz przekonywujące wnioski, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty: materiały fotogramatyczne, mapy, decyzje, plany zostały sporządzone w przewidzianej prawem formie oraz przez uprawnione do tego podmioty, a w związku z tym mogły być podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji, odwołując się do przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 80 K.p.a. statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów, uznał, że na przedmiotowych działkach zrealizowany został cel wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego wynikający z decyzji wywłaszczeniowej i nie zachodzą przesłanki do orzeczenia zwrotu wskazanej nieruchomości. Skarżące kasacyjnie zwalczają powyższe ustalenia, podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. W ramach tego zarzutu podnoszą zaniechanie ustalenia przez organy administracyjne kiedy (w stosunku do nieruchomości wywłaszczonej w 1973 r.) na działkach ewidencyjnych nr [1], [2] i [3] zrealizowano drogę wewnętrzną, tereny zieleni niskiej oraz parkingi, przez kogo i czy w ogóle zostało to wykonane w związku z budową osiedla mieszkaniowego "[...]". Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje jednak, że twierdzenia skarżących kasacyjnie są gołosłowne. Przywołane powyżej, zaaprobowane przez Sąd I instancji ustalenia poczynione przez organy administracyjne, wskazują na termin realizacji osiedla mieszkaniowego na datę istotną z punktu widzenia wykładni prawa materialnego – wskazują bowiem, że osiedle zostało wybudowane przed 22 września 2004 r. i przed złożeniem wniosku o zwrot przez D. D. w dniu 22 kwietnia 1991 r. Podkreślenia wymaga tu, że zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, ponieważ to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Nie można zatem zarzucić skutecznie organom naruszenia zasady prawdy obiektywnej ustalanej zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., w tym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także naruszenia art. 8 § 1, art. 9, art.11 i art. 107 § 3 K.p.a., a Sądowi I instancji zaakceptowanie tych ustaleń. Natomiast analiza argumentacji skargi kasacyjnej wskazanej na poparcie zarzutu naruszenia powyższych przepisów postępowania prowadzi do wniosku, że skarżące kasacyjnie w istocie polemizują z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organy administracyjne, a zaaprobowaną przez Sąd I instancji. Skuteczne zarzucenie zaś błędnej oceny materiału dowodowego wymaga podniesienia zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ administracji ma obowiązek rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ten obowiązek pozostaje w ścisłym związku z wyrażoną w art. 80 K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie tylko nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, ale oznacza ocenę wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych według wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania organu. Zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a. skarga kasacyjna nie zawiera. Sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z 29 września 2016 r. sygn. akt II FSK 272/15). Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji wyjaśnił powody uznania za słuszne stanowiska Wojewody Mazowieckiego. Świadczy o tym choćby powyżej przywołane stanowisko Sądu I instancji wyjaśniające precyzyjnie i zrozumiale powody, dla których Sąd uznał, że sposób zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie pozwala na uznanie jej za zbędną na cel wywłaszczenia określony w decyzji z 20 września 1973 r. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji (por. np. wyrok NSA z 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt I GSK 2736/18 oraz wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22).