I OSK 1441/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 905/22 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 22 listopada 2022 r. nr SKO.440/72/2022 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 14 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 905/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 22 listopada 2022 r. nr SKO.440/72/2022 w przedmiocie zasiłku celowego oddalił skargę. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył J.G., zastępowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w obliczu faktów i dowodów jednoznacznie wskazujących na uchybienie przez organ administracji zasadom nakazującym podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela oraz zgodnie z zasadą przekonywania, a nakazującym wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego – które to przejawiały się: – ograniczeniem postępowania do rozpoznania stanu posiadania majątku skarżącego z pominięciem wnikliwego rozpoznania jego sytuacji osobistej, zdrowotnej i bytowej, a ponadto z pominięciem rozpoznania realnych możliwości zarobkowych skarżącego oraz możliwości zaspokajania przez niego własnych potrzeb; – nierozpoznaniem żądania skarżącego pod kątem przesłanek do wypłaty zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 2 bądź 40 ust. 1 ustawy z 2004 r. o pomocy społecznej (dalej: ustawa o pomocy społecznej); – zaniechaniem rozpoznania możliwości przyznania wsparcia na podstawie i w formie innej niż określona w art. 41 ustawy o pomocy społecznej; – zaniechaniem przeanalizowania potrzeb skarżącego w zestawieniu z możliwościami pomocy społecznej w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej; – odgórnym założeniem roszczeniowej postawy skarżącego, która ma wynikać z faktu składania kolejnych wniosków o wsparcie – bez rozpoznania przyczyn niemożności przezwyciężania przez skarżącego swojej trudnej sytuacji, w szczególności w kontekście stwierdzonej niepełnosprawności; b. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ bezpodstawnie umorzył postępowanie w części, w sytuacji gdy – jak wskazał sam sąd meriti w części sprawozdawczej uzasadnienia wyroku – żądanie skarżącego obejmowało nie tylko środki na naprawę szkód spowodowanych gradobiciem mającym miejsce w dniu 1 maja 2018 r., które potencjalne są objęte powagą rzeczy osądzonej, ale także takich potrzeb jak: doprowadzenie bieżącej wody do domu, dokończenie wygospodarowanego pomieszczenia na łazienkę i ubikację, na wymianę spróchniałych ram okiennych, na dojazdy do lekarzy specjalistów oraz lekarza rodzinnego, zakup leków, dresu i obuwia do rehabilitacji, zakup okularów i dojazdów na rehabilitację; c. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 104 k.p.a., jak również art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie rozpoznał wszystkich zarzutów stawianych decyzji przez skarżącego, a tym samym nie rozpoznał istoty środka odwoławczego; 2. prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten pozostawia luz decyzyjny równoważny z uznaniowością organu, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, że o ile organ dysponuje pewnym luzem decyzyjnym, to decyzja nie może być całkowicie dowolna (uzależniona od dobrej lub złej woli organu), a powinna być poprzedzona wnikliwą kalkulacją interesów indywidualnych i społecznych w zadysponowaniu środków publicznych, w szczególności przez pryzmat dyrektyw wynikających z przepisów art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższy zarzut, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wniesiono również o przyznanie skarżącemu od organu ewentualnych kosztów postępowania według norm przepisanych, a także zasądzenie ze Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. W piśmie z 10 maja 2023 r. doprecyzowano wniosek skargi kasacyjnej w ten sposób, że wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 200 4r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Skarga kasacyjna powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Naruszenie prawa może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie. Ponadto dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17). Należy podkreślić, że trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). W świetle art. 174 p.p.s.a. wskazanie szeregu przepisów prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdego z nich, jest nieprawidłowe. Pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo). Obowiązek wskazania w skardze kasacyjnej naruszonych przepisów oczywiście nie wyłącza możliwości objęcia jednym zarzutem kilku przepisów. Takie wyliczenie musi jednak być połączone z wykazaniem, że wymienione przepisy tworzą normę zachowania, której naruszenie jest zarzucane sądowi pierwszej instancji. Przyjmowane w doktrynie i orzecznictwie rozróżnienie między przepisem i normą prawną każe uznać taką praktykę za dopuszczalną, wymienione przepisy muszą jednak pozostawać ze sobą właśnie w takim związku normatywnym, a jego wykazanie obciąża sporządzającego skargę kasacyjną, który powinien przedstawić treść naruszonej normy, czyli wskazać, jaka reguła zachowania ustanowiona tymi przepisami została naruszona. Zarzut pozbawiony takiego sprecyzowania nie poddaje się rozpoznaniu, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie budować zarzutów, a taki byłby skutek ustalania przez Sąd Kasacyjny we własnym zakresie treści normy prawnej objętej zarzutem. Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174 - art. 176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego". Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Wprawdzie wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy (zob. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09), jednakże może w znacznym stopniu ograniczyć kontrolę Sądu. Poczynienie powyższych uwag na temat wymogów, jakie powinna spełniać skarga kasacyjna, było konieczne ze względu na to, że oceniana skarga kasacyjna w znacznej mierze ich nie spełnia. Kasator zarzucając naruszenie art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ogranicza się do ogólnikowego stwierdzenia, że przepis ten powinien być rozumiany jako przyznający organowi pewien luz decyzyjny, ale nie może to być decyzja dowolna, ale podjęta w wyniku wnikliwej kalkulacji interesów indywidualnych w zadysponowaniu środków publicznych, w szczególności przez pryzmat dyrektyw wynikających z art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Następnie przechodzi do stwierdzenia, że trudno jest przyjąć a priori, że sytuacja Skarżącego jest choćby względnie dobra w sytuacji, gdy organy nie ustaliły dochodu Skarżącego innego niż wynikający ze sztucznego przelicznika dochodu od hektara przeliczeniowego (i to na kwotę niespełna 800 zł miesięcznie). Przy tym trzeba mieć na uwadze niepełnosprawność Skarżącego. Z kolei uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania sprowadza się do następujących stwierdzeń: i) Sąd I instancji nie dostrzegł i powielił błędy organu administracji, które to wynikały z obrazy przepisów art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. oraz 80 k.p.a., a polegały na: (1) nierozpoznaniu żądania Skarżącego pod kątem przesłanek do wypłaty zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 bądź 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej; (2) zaniechaniu rozpoznania możliwości przyznania wsparcia na podstawie i w formie innej niż określona w art. 41 ustawy o pomocy społecznej; (3) zaniechaniu przeanalizowania potrzeb Skarżącego w zestawieniu z możliwościami pomocy społecznej w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej; (4) odgórnym założeniem roszczeniowej postawy Skarżącego, która ma wynikać z faktu składania kolejnych wniosków o wsparcie - bez rozpoznania przyczyn niemożności przezwyciężania przez Skarżącego swojej trudnej sytuacji, w szczególności w kontekście stwierdzonej niepełnosprawności. ii) Sąd I instancji nie powinien był aprobować rozstrzygnięcia organu w przedmiocie częściowego umorzenia postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, w sytuacji gdy poprzednie rozstrzygnięcia dotyczyły środków na naprawę szkód spowodowanych gradobiciem z dnia 1 maja 2018 r., a nie obejmowały potrzeb wskazanych we wniosku, takich jak: doprowadzenie bieżącej wody do domu, dokończenie wygospodarowanego pomieszczenia na łazienkę i ubikację, na wymianę spróchniałych ram okiennych, na dojazdy do lekarzy specjalistów oraz lekarza rodzinnego, zakup leków, dresu i obuwia do rehabilitacji, zakup okularów i dojazdów na rehabilitację; iii) Sąd I instancji nie dostrzegł, że organ administracji nie rozpoznał wszystkich zarzutów stawianych decyzji przez Skarżącego, a tym samym nie rozpoznał istoty środka odwoławczego. Skarżący zarzucił bowiem decyzji administracyjnej obrazę licznych przepisów postępowania administracyjnego: art. 6, 7, 8, 9, 15, 75 § 1, 76, 77 § 1, 80 i 107 § 3; a nadto przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach osób niepełnosprawnych, ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Kodeksu karnego, ustawy o pomocy społecznej i ustawy o pracownikach samorządowych. Należy również podkreślić, że kasator nie wskazał, że naruszenie ww. przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Lakoniczne uzasadnienie zarzutów rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie stoi na przeszkodzie jej ocenie, jednakże ogranicza skuteczność skargi kasacyjnej. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Niezrozumiałe jest stwierdzenie kasatora, że doszło do nierozpoznania żądania Skarżącego pod kątem przesłanek do wypłaty zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 bądź art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przepis art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Zgodnie natomiast z art. 41 tej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Organ I instancji wskazał, że dochód skarżącego we wrześniu 2022 r. wyniósł 779,89 złotych i przekroczył kwotę ustawowego kryterium dochodowego (wynoszącego 776 złotych), uprawniającego do uzyskania zwykłego zasiłku celowego z pomocy społecznej. Z tych przyczyn przyznanie wnioskowanej pomocy rozpatrywane było poprzez pryzmat ustawowych przesłanek przyznawania specjalnego zasiłku celowego opisanego art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. ze względu na szczególnie uzasadnioną potrzebę przyznania takiego zasiłku. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano ustalenia organów, zaakceptowanego przez Sąd I instancji, że wysokość dochodu skarżącego we wrześniu 2022 r. przekraczała kwotę ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Tym samym strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła prawidłowości oceny organów, zaakceptowanej przez Sąd I instancji, że nie było podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy nie można twierdzić, że obowiązkiem organów było rozpoznanie żądania Skarżącego pod kątem przesłanek do wypłaty zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 bądź art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kasator zarzuca, że zaniechano rozpoznania możliwości przyznania Skarżącemu wsparcia na podstawie i w formie innej niż określona w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, nie wskazuje jednak, jakie to miałyby być formy wsparcia i na jakiej podstawie prawnej miałyby być udzielone. Argument ten nie może zatem odnieść pożądanego skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Kasator zarzuca, że zaniechano przeanalizowania potrzeb Skarżącego w zestawieniu z możliwościami pomocy społecznej w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Kasator przeoczył jednakże wywody organu I instancji poczynione w kontekście art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, jak również przywołane przez Sąd I instancji na s. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdzenie organu II instancji, że zaspokojenie wszystkich potrzeb zgłoszonych przez Skarżącego jest niemożliwe do zrealizowania, albowiem przekracza cały roczny budżet OPS w W.. Kasator zarzuca, że przyjęto założenie roszczeniowej postawy Skarżącego, która ma wynikać z faktu składania kolejnych wniosków o wsparcie - bez rozpoznania przyczyn niemożności przezwyciężania przez Skarżącego swojej trudnej sytuacji, w szczególności w kontekście stwierdzonej niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie chodzi o to, czy zostały spełnione przesłanki przyznania specjalnego zasiłku celowego. Sąd I instancji zaakceptował ocenę organów obu instancji, że sytuacja życiowa skarżącego nie posiada cech "szczególnie uzasadnionego przypadku", o których mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, dającego podstawę do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Kasator nie zakwestionował tej oceny. Niezależnie zatem od tego, czy postawa Skarżącego ma charakter roszczeniowy czy też nie, należy stwierdzić, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała błędności powyższej oceny o braku zaistnienia przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego. Jeżeli nawet organy bezpodstawnie uznały, że skarżący prezentuje postawę roszczeniową, to nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy. Zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ bezpodstawnie umorzył postępowanie w części, jest niezrozumiały. Postępowanie zostało bowiem umorzone w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego na naprawę uszkodzeń powstałych po gradobiciu w dniu 1 maja 2018 r. Kasator wywodzi natomiast, że postępowanie zostało umorzone również w części dotyczącej żądania Skarżącego dotyczącego następujących potrzeb: doprowadzenie bieżącej wody do domu, dokończenie wygospodarowanego pomieszczenia na łazienkę i ubikację, na wymianę spróchniałych ram okiennych, na dojazdy do lekarzy specjalistów oraz lekarza rodzinnego, zakup leków, dresu i obuwia do rehabilitacji, zakup okularów i dojazdów na rehabilitację. Postępowanie nie zostało jednakże umorzone w tym zakresie, zaś organy dokonały oceny zasadności przyznania skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej w ww. zakresie. Powyższy zarzut jest zatem oczywiście niezasadny. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 104 k.p.a., jak również art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie rozpoznał wszystkich zarzutów stawianych decyzji przez skarżącego, również nie mógł odnieść pożądanego skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej, ponieważ nie został on uzasadniony. Kasator nie wskazał, że uchybienie to mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię również nie może być uznany za zasadny. Sąd I instancji wskazał, że z treści przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej wynika, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Użycie terminu "może" oznacza uznaniowość (nie obowiązek) w zakresie przyznania zasiłku i konieczność ważenia interesu strony i interesu publicznego. To ważenie i ocena interesów następuje, gdy spełnione są pozostałe kryteria uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, do których należą m.in. kryterium dochodowe, a także ubóstwo, bezdomność, bezrobocie, długotrwała lub ciężka choroba, niepełnosprawność, zdarzenia losowe czy sytuacja kryzysowa lub inne uzasadniające przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Następnie Sąd I instancji wskazał, że w sprawie niniejszej przesłanką wykluczającą przyznanie skarżącemu na zasadach ogólnych wnioskowanego zasiłku celowego w zakresie zaspokojenia potrzeb innych niż służących pokryciu szkód powstałych po gradobiciu, było przekroczenie kryterium dochodowego. Zdaniem Sądu I instancji nie ulega zatem wątpliwości, że przyznanie żądanej pomocy finansowej celowej mogło być rozpatrywane wyłącznie w oparciu o przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, czyli w aspekcie specjalnego zasiłku celowego z uwagi na przekroczenie przez skarżącego swoim dochodem z miesiąca września 2022 r., czyli miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania zasiłku celowego na zasadach ogólnych, tj. bez badania szczególnej uzasadnionej potrzeby przyznania pomocy. Z powyższego wynika, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Należy w tym miejscu przypomnieć na marginesie, że strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła prawidłowości oceny o braku podstaw do zastosowania ww. przepisu. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.