I OSK 1440/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Łódź od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 932/18 w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 6 lipca 2018 r. nr GN-III.7581.248.2014.AG w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 932/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi S.L. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 6 lipca 2018 r. nr GN-III.7581.248.2014.AG w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. zasądził od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego S.L. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z [...] maja 2008 r. A.L. i S.L. (dalej wnioskodawcy) wystąpili "o zwrot gruntów położonych przy ul. [...] uregulowanych w księdze wieczystej KW [...]". Wniosek sprostowano pismem z [...] czerwca 2008 r. przez objęcie zakresem żądania działek nr [...], a dnia [...] lipca 2008 r. doprecyzowano osobiście w Urzędzie Miasta [...] Oświadczeniem z [...] lipca 2008 r. podanym do protokołu, wnioskodawcy ograniczyli roszczenie zwrotu do działki nr [...] o pow. [...] m2 położonej w [...] przy ul. [...] [k. 6-10 t. 1 akt Starosty]. Wojewoda Łódzki (dalej Wojewoda) postanowieniem z 5 listopada 2008 r., na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4, art. 26 § 2 i 3, art. 123 kpa, wyznaczył Starostę [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, do rozpatrzenia sprawy dotyczącej zwrotu działki nr [...] o pow. [...] m2 położonej w [...] przy ul. [...]. Decyzją z 3 kwietnia 2012 r. nr BG.7221-21/08/09/10 (dalej decyzja z 3 kwietnia 2012 r.) Starosta [...] (dalej Starosta), na podstawie art. 142 w zw. z art. 136 ust. 1 i 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1, 2, 3, 4, 6, art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 ze zm., dalej ugn), orzekł o: zwrocie na rzecz A. i S. małż. L. działki nr [...] o pow. [...] m2; braku zwrotu na rzecz Gminy Miasta [...] zwaloryzowanej ceny sprzedaży [k. 191-185 t. 1 akt Starosty]. W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezydenta Miasta [...], Wojewoda Łódzki decyzją z 19 października 2012 r. nr GN-III.7581.119. 2012.AG uchylił decyzję z 3 kwietnia 2012 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność ustalenia, czy istniejąca na gruncie infrastruktura techniczna stanowi element osiedla mieszkaniowego, pod budowę którego nastąpiło wywłaszczenie, a także przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii pozostawania działki w części pod drogą publiczną [k. 215-207 t. 2 akt Starosty]. Decyzją z 31 lipca 2013 r. nr BG.7221-21/08/09/10 (dalej decyzja z 31 lipca 2013 r.) Starosta [...], na podstawie art. 142 w zw. z art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 ze zm.), odmówił zwrotu na rzecz A.L. i S.L. działki nr [...] o pow. [...] m2 [k. 327-321 t. 2 akt Starosty]. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez A. i S. małż. L., reprezentowanych przez radcę Pr. S.K., Wojewoda Łódzki decyzją z 14 października 2013 r. nr GN-III.7581.251.2013.AG uchylił decyzję z 31 lipca 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność ustalenia, czy sporna działka została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia [k. 352-346 t. 2 akt Starosty]. Decyzją z 7 lipca 2014 r. nr BG.7221-21/08/09/10 (dalej decyzja z 7 lipca 2014 r.) Starosta [...], na podstawie art. 142 w zw. z art. 136 ust. 1 i 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1-4 i 6, art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 267 ze zm.), orzekł o zwrocie na rzecz A.L. i S.L. działki nr [...] o pow. [...] m2, bez zobowiązania ww. osób do zwrotu zwaloryzowanej kwoty sprzedaży. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że na spornej działce zaplanowany był budynek mieszkalny nr [...], ulica i chodniki łączące budynek z ulicą. Za budynkiem przebiegać miała [...]. Z dokonanych ustaleń wynika, że przez działkę przebiega [...]. Starosta skonstatował, że wywłaszczona nieruchomość nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Powstałe osiedle o nazwie [...] nie jest tym, które było planowane pod nazwą [...], a skoro planowane osiedle nie powstało, to istniejąca infrastruktura techniczna nie koliduje ze zwrotem, a tę infrastrukturę wybudowano po upływie 7 lat od dnia wywłaszczenia [k. 482-468 t. II akt Wojewody]. Po złożeniu przez Prezydenta Miasta [...] (dalej Prezydent) odwołania, w którym podniesiono, że na działce nr [...] nie zaplanowano budynków mieszkalnych, ale ulicę i infrastrukturę techniczną osiedla mieszkaniowego w postaci [...], decyzją z 10 kwietnia 2015 r. GN-III. 7581.248.2014.AG (dalej decyzja z 10 kwietnia 2015 r.) Wojewoda Łódzki uchylił decyzję z 7 lipca 2014 r. w całości i odmówił zwrotu działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...], w obrębie [...]. Postanowieniem z 20 listopada 2015 r., na podstawie art. 113 kpa, Wojewoda Łódzki sprostował ww. decyzję w zakresie numeru działki, tj. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpatrując sprawę ze skargi S.L., wyrokiem z 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 423/15 (dalej wyrok II SA/Łd 423/15), uchylił decyzję z 10 kwietnia 2015 r. podnosząc, że przyczyną uchylenia jest nieprawidłowe oznaczenie numeru działki; zobowiązał Wojewodę do ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia, czy na spornej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia, przy czym koniecznym stanie się dokonanie ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ewentualne jego uzupełnienie, chociażby o materiały objęte wezwaniem z 25 sierpnia 2014 r. W wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych Wojewody Łódzkiego i Gminy Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 sierpnia 2015 r. II SA/Łd 423/15, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3234/15 (dalej wyrok I OSK 3234/15), skargi [kasacyjne] oddalił. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda Łódzki decyzją z 6 lipca 2018 r. nr GN-III.7581.248.2014.AG (dalej decyzja z 6 lipca 2018 r.) uchylił w całości decyzję z 7 lipca 2014 r. i odmówił zwrotu działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...], w obrębie [...]. Wojewoda wyjaśnił, że na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży z [...] września 1989 r. Rep. A Nr [...] (dalej akt notarialny z [...] września 1989 r.), zgodnie z art. 8 i 50 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. nr 17 poz. 74, dalej ugg), nastąpiło przejęcie przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], o ogólnej pow. [...] ha, składającej się z działek nr: [...], stanowiącej współwłasność A. i S. małż. L., wyrysowanych na mapie z [...] września 1984 r. nr [...] [k. 6-8 akt wywłaszczeniowych]. A.L. i S.L. wystąpili o zwrot działki nr [...] o pow. [...] m2. Działka nr [...] wywodzi się z działki nr [...] powstałej z objętej aktem notarialnym z [...] września 1989 r. działki nr [...]. W § 1 akapicie 3 umowy sprzedaży z [...] września 1989 r. podano, że stosownie do okazanej na okoliczność sporządzenia tego aktu decyzji nr 36/87 z 11 września 1987 r. Wiceprezydenta Miasta [...] nr A.AB-1/8331/LM-268/2885/87 (dalej decyzja nr 36/87 [k. 240-239=218-217 t. 2 akt Starosty]), nabywana nieruchomość leży na terenach przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne. W punkcie 1. sentencji decyzji nr 36/87 ustalono, zgodnie z planem zagospodarowania Województwa [...] zatwierdzonym uchwałą nr [...] z [...] marca 1977 r. Rady Narodowej Miasta [...] oraz zmianami do planu, na wniosek Dyrekcji Inwestycji Miejskich [...], lokalizację inwestycji budowlanej polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego [...], na południe od ul. [...]. Teren pod projektowane osiedle został ograniczony ul. [...], projektowaną ul. [...], projektowaną al. [...] i ulicą projektowaną łączącą al. [...] z ul. [....]. Teren pod projektowane osiedle określono na załączniku graficznym do decyzji. Pismem z 11 lipca 1988 r. Dyrekcja Inwestycji Miejskich [...] w [...] (późniejsze Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Inwestycyjnych [...]) wniosła do Urzędu Dzielnicowego [...] o wszczęcie postępowania w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej współwłasność A. i S. małż. L., uzasadniając wniosek przeznaczeniem nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego m. [...] pod budowę ulicy i osiedla mieszkaniowego [...]. Wnioskodawca powołał się na wydaną przez Wydział Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego w dniu 11 maja 1987 r. za numerem 36/87 decyzję o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji. Urząd Dzielnicowy [...] zawiadamiając o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w sprawie nr IV-GGG-UI/N/8221/113/88 wskazał, że wywłaszczenie następuje pod budowę osiedla mieszkaniowego [...] [k. 84-85 akt wywłaszczeniowych]. W toku podejmowanych czynności organ podawał, że sprawa dotyczy budownictwa mieszkaniowego osiedla [...] (pismo z 22 sierpnia 1988 r.; uchylona decyzja wywłaszczeniowa z 22 grudnia 1988 r.; decyzja Urzędu Miasta [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z 6 marca 1989 r. nr G-III.8221-2/3/89 wydana w postępowaniu odwoławczym [k. 69, 41-46, 4 akt wywłaszczeniowych]). Z archiwalnych akt wywłaszczeniowych wynika, że działka nr [...], z której powstała działka nr [...], pozostawała w granicach lokalizacji inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego. Podstawowym dokumentem mogącym określić, jakie elementy osiedla miały znajdować się na terenie objętym wnioskiem o zwrot jest decyzja nr 36/87 o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, wraz z załącznikami graficznymi. Organ wyjaśnił, że przy piśmie z 9 września 2014 r. nr DGM-PN-K.6821.162014 Prezydent przedłożył do akt sprawy na etapie postępowania drugoinstancyjnego dokumentację mającą stanowić załączniki do decyzji nr 36/87, w postaci "Koncepcji zagospodarowania jednostki "[...]" w osiedlu [...] i planu. Oba dokumenty pochodzą z lipca 1987 r. Z planu wynika, że na działce nr [...] przewidziano osiedlowe ciągi komunikacyjne. W marginalnym fragmencie zachodniej części działki widoczny jest fragment budynku (część przy wejściu do klatek schodowych) przewidywanego do posadowienia na terenie położonym na zachód od działki nr [...]. Na planie nie wyrysowano wszystkich przewidywanych urządzeń infrastruktury technicznej, a jedynie urządzenia istniejące zgłoszone do inwentaryzacji. W decyzji nr 36/87 o ustaleniu lokalizacji inwestycji zobowiązano inwestora do opracowania i zatwierdzenia planu realizacyjnego. Plan realizacyjny nie istniał wg stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji. W aktach sprawy znajduje się dokument pod nazwą "Koncepcja realizacyjnego planu zagospodarowania funkcjonalno-przestrzennego os. [...]" ze stycznia 1989 r. i plan z lipca 1988 r. Ustalenia planu z 1988 r. pokrywają się, choć nie w sposób ścisły, z ustaleniami uwidocznionymi na planie z 1987 r. [k. 62-31 t. I akt Wojewody]. Budynek, o którym mowa powyżej, określono jako wielorodzinny z usługami w parterze. Fragment [...] działki przewidziano pod [...]. O ile w przypadku koncepcji realizacyjnego planu zagospodarowania ze stycznia 1989 r. wskazano, że jej podstawę stanowi decyzja nr 36/87, tak już w przypadku pozostałych wymienionych dokumentów nie jest wiadomym i oczywistym, czy faktycznie odnoszą się do decyzji nr 36/87 z 11 września 1987 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Ustalono, że na spornej działce nie powstały ciągi komunikacyjne, nie wybudowano na terenie sąsiednim planowanego budynku mającego zajmować we fragmencie część działki nr [...][,] po jej zachodniej stronie nie poprowadzono sieci infrastruktury technicznej w ramach budowy osiedla mieszkaniowego (pismo Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta [...] z 26 maja 2013 r. nr DIL-GK-II.7021.17.52.2012). Przez działkę nr [...], pod powierzchnią ziemi, przebiegają [...]. [...] wybudowano w okresie od [...] 1997 r. do [...] 1998 r., a wodociągową w okresie od [...] 1998 r. do [...] 1999 r. Ze zgromadzonych materiałów dowodowych wynika, że [...] zostały wybudowane stosownie do pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 24 kwietnia 1997 r. "na [...]". Sieć wodociągowa została wybudowana w celu zasilania w wodę terenów osiedla [...], co wynika z decyzji Prezydenta Miasta [...] z 15 listopada 1997 r. Niewątpliwie urządzenia techniczne typu kanalizacja sanitarna, deszczowa i wodociąg są niezbędne dla funkcjonowania osiedla mieszkaniowego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ww. infrastruktura techniczna powstała w związku z budową osiedla mieszkaniowego funkcjonującego obecnie pod nazwą [...]. Osiedle zlokalizowane na działce nr [...] w rejonie ulic: [...] mieści się w obszarze wskazanym w decyzji nr 36/87. Oznacza to, że infrastruktura stanowi część zamierzenia uzasadniającego wywłaszczenie określone jako budowa osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego. Istniejące na gruncie urządzenia techniczne tym samym nie powstały w sposób przypadkowy, ale stanowią część przedsięwzięcia, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego. Infrastruktura techniczna pozostaje niewątpliwie elementem takiego osiedla, a to wyklucza możliwość orzeczenia o zwrocie gruntu na rzecz dawnego właściciela. Istniejąca na gruncie infrastruktura stanowi w istocie element osiedla mieszkaniowego i tym samym zostały wypełnione znamiona realizacji celu publicznego. Zmiana nazwy osiedla z podanej w decyzji z 11 września 1987 r. nr 36/87 o ustaleniu lokalizacji inwestycji [...] na [...] nie będzie oznaczała zmiany celu wywłaszczenia. W realiach sprawy mamy do czynienia jedynie ze zmianą drugiego członu nazwy zamierzenia inwestycyjnego, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego, nie zaś ze zmianą samego celu wywłaszczenia na cel inny, ściśle określony w przepisach prawa. Nie we wszystkich dokumentach wytworzonych przed wywłaszczeniem posługiwano się nazwą [...], gdyż posłużono się także nazwą [...] [zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego "pod budowę [...]", k. 84-84v akt wywłaszczeniowych; "2.8.5. Energetyka. Opracowanie wykonano dla 1 wariantu urbanistycznego osiedla [...], na podstawie ogólnej koncepcji osiedla [...]...", k. 42 t. I Wojewody; "OSIEDLE [...] - WERSJA II [...] III. Ustalenia ogólne dla obszaru objętego koncepcją. 1. Koncepcja przestrzenna. Osiedle "[...]" strukturalnie składa się z dwóch zespołów mieszkaniowych: zespół zachodni, zespół wschodni", k. 357, 370 t. 2 akt Starosty - uw. NSA]. Wojewoda wyjaśnił, że osiedle administracyjne [...], usytuowane w dzielnicy [...], będące jednostką pomocniczą gminy, nosi obecnie i nosiło od początku nazwę [...] ([...]), i taka nazwa pojawiła się w dokumentach przed wywłaszczeniem. Dodawany drugi człon nazwy ([...]) służy jedynie zlokalizowaniu danej części osiedla. Nie ulega kwestii, że cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego pozostał niezmieniony. Z najnowszego wyroku NSA z 23.3.2018 r. I OSK 283/16, wydanego w analogicznej sprawie, wynika jasno, że jedynie zmiana nazwy z [...] na [...] nie oznacza sama przez się zmiany jakościowej inwestycji, a będzie jedynie "nie mającą istotnego znaczenia zmianą nazwy osiedla". Nie można w postępowaniu zwrotowym egzekwować powstania elementów osiedla typu ciągi komunikacyjne z dokładnością wskazywaną na planach realizacyjnych. Dopuszczalna jest modyfikacja położenia poszczególnych elementów danego celu w ramach jego realizacji. W toku ponownie prowadzonego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego Prezydent, na wezwanie Wojewody, przedłożył uwierzytelnioną kserokopię decyzji nr 36/87 o ustaleniu lokalizacji inwestycji wraz z załącznikiem graficznym. Przedłożona do akt sprawy mapa sytuacyjno-wysokościowa ze stycznia 1986 r., będąca załączoną do lokalizacji planszą uzbrojenia potwierdza, że na przedmiotowej działce nie przewidywano usytuowania bloków mieszkalnych, a jedynie infrastrukturę techniczną, wykluczającą możliwość posadowienia budynków. Zgodnie z planszą uzbrojenia na działce planowano sieć centralnego ogrzewania wraz z komorą sieci, kanalizację deszczową i kanalizację sanitarną [k. 346-345, 326 t. 2 akt Wojewody]. Nie przeprowadzono wprawdzie ciepłociągu jednak przez działkę przebiega zaopatrujący osiedle [...] wodociąg, jak również kanalizacje: sanitarna i deszczowa. Do wybudowanych w okresie od [...] 1997 r. do [...] 1998 r. kanalizacji sanitarnej i deszczowej aktualnie podłączona jest [...] służąca mieszkańcom osiedla, a powstały w okresie od [...] 1998 r. do [...] 1999 r. wodociąg połączony jest z magistralą wodociągową w ul. [...] i wodociągiem w ul. [...] i stanowi system sieci wodociągowej zaopatrującej w wodę [...] (pismo ZWiK [...] z 23 marca 2018 r. nr TT.424.747.2018/W/AdK [k. 363-362 t. 2 akt Wojewody]). Wodociąg doprowadza wodę do osiedla [...] z głównej magistrali wodociągowej [...], zapewniając połączenie między magistralą wodociągową a budynkami mieszkalnymi. W koncepcji zagospodarowania osiedla z lipca 1987 r. przewidywano, że rozprowadzenie wody po osiedlu nastąpi siecią pierścieniową spinającą magistrale wodociągowe. W koncepcji zagospodarowania osiedla widnieją zapisy dotyczące kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Sieci te obsługują powstałe osiedle mieszkaniowe i zostały poprowadzone w okresie podpadającym pod regulację art. 137 ugn. Wojewoda podkreślił, że zwrot nie jest możliwy w sytuacji, gdy wywłaszczenie nastąpiło w celu budowy osiedla mieszkaniowego i powstały w związku z osiedlem sieci infrastruktury technicznej obsługującej to osiedle, przy czym na danym terenie nie przewidziano bloków mieszkalnych a jedynie infrastrukturę. Nie można odrzucić możliwości modyfikacji rozmieszczenia planowanych na osiedlu sieci, czy dróg. Infrastruktura powstała w związku z planowaną inwestycją, na realizację której została wywłaszczona i służy celom wywłaszczenia. W wyniku uzupełnienia dowodów Wojewoda doszedł do przekonania o niemożności zwrotu z uwagi na powstanie planowanych elementów osiedla w postaci sieci infrastruktury technicznej [k. 388-375 t. II akt Wojewody]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł S.L., reprezentowany przez radcę prawnego A.D., zarzucając decyzji z 6 lipca 2018 r. naruszenie: 1. art. 137 w zw. z art. 136 ust. 3 i art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) przez bezzasadne przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i brak jest podstaw do twierdzenia, że zrealizowano cel wywłaszczenia; 2. art. 6, 7, 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) przez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 3. art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 80 kpa przez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego i niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów; 4. art. 153 ppsa przez brak uwzględnienia przez organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniach sądów rozstrzygających w sprawie. Skarżący wniósł o: uchylenie decyzji Wojewody Łódzkiego z 6 lipca 2018 r. nr GN-III.7581.248.2014.AG; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego [zwrotu] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 2-8 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ uznał zawarte w skardze zarzuty za nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 ppsa podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku II SA/Łd 423/15 skoncentrował się na błędnym oznaczeniu numeru działki będącej przedmiotem decyzji Wojewody Łódzkiego podając, że taki stan nie może funkcjonować w obrocie prawnym i "tylko z tego powodu decyzja podlega uchyleniu" (s. 13, trzeci wers od góry prawomocnego wyroku). Zdaniem organu jednoznacznie z treści uzasadnienia wynika, że decyzja organu podlegała uchyleniu z powodu błędnego oznaczenia działki, co należy jednocześnie rozumieć, że żadna inna teza przedstawiona w uzasadnieniu skarżonej decyzji nie przyczyniła się do wyroku ją uchylającego. W dalszej części uzasadnienia, Sąd nakazał Wojewodzie zrewidowanie swego stanowiska przez ponowne rozpoznanie sprawy i rozstrzygnięcie, czy na spornej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia, przy czym Sąd podał, że koniecznym jest dokonanie ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ewentualne jego uzupełnienie, chociażby o materiały objęte wezwaniem z 25 sierpnia 2014 r. (przedostatni akapit uzasadnienia wyroku). Wojewoda ponownie, zgodnie z wytycznymi Sądu, przeprowadził postępowanie wyjaśniające i przedstawił konkluzję dokonanych ustaleń w decyzji z 6 lipca 2018 r. Wprawdzie Sąd podał, że nie przewidywano na spornym terenie urządzeń infrastruktury technicznej, to jednak, w wyniku ponownie przeprowadzonego zgodnie z nakazem Sądu postępowania wyjaśniającego, ustalono w oparciu o przedłożone przez Prezydenta przy piśmie z 14 grudnia 2017 r. nr DM-DM-XV.6821.57.2017.PD dokumenty, w tym mapę sytuacyjno-wysokościową ze stycznia 1986 r., będącą załączoną do lokalizacji planszą uzbrojenia, że na przedmiotowej działce nie przewidywano usytuowania bloków mieszkalnych, a jedynie infrastrukturę techniczną, wykluczającą możliwość posadowienia budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wypowiedział się w kwestii nazwy osiedla. NSA w wyroku I OSK 3234/15, którym oddalił skargi kasacyjne Gminy Miasta [...] i Wojewody Łódzkiego, zajął stanowisko na gruncie materiału dowodowego zgromadzonego na ówczesnym etapie sprawy. Materiał dowodowy po wyroku uzupełniono o dokumenty wskazujące, jakie elementy osiedla miały znajdować się na spornym terenie. Sąd w [uzasadnieniu] wyroku I OSK 3234/15 przytaczając stanowisko Sądu I instancji zważył, że "sieć wodociągowa, kanalizacja sanitarna i deszczowa, które nie były celem wywłaszczenia, powstały jako samodzielna inwestycja, niezwiązana z żadnym z planów realizacyjnych osiedli [...] czy [...] (s. 16, wersy 23-25 od góry [odpisu uzasadnienia] wyroku [k. 257 t. II] akt [Wojewody]). W grudniu 2017 r. materiał dowodowy został uzupełniony o mapę sytuacyjno-wysokościową ze stycznia 1986 r., będącą załącznikiem graficznym do decyzji nr 36/87 o ustaleniu lokalizacji inwestycji, przewidującą infrastrukturę techniczną na spornej działce. Powstanie infrastruktury wynika zatem z planu realizacyjnego osiedla i nie stanowi tym samym samodzielnej inwestycji powstałej bez związku z celem wywłaszczenia. NSA w wyroku z 23.3.2018 r. I OSK 283/16, wydanym w sprawie dotyczącej przedmiotowego osiedla mieszkaniowego w [...], przesądził, że zmiana nazwy osiedla z [...] na [...] nie oznacza zmiany jakościowej inwestycji i mieści się w celu wywłaszczenia. Zdaniem Wojewody dokument "Koncepcja zagospodarowania" z lipca 1987 r. świadczy, że zmiana nazwy osiedla z podanej w decyzji z 11 września 1987 r. nr 36/87 o ustaleniu lokalizacji inwestycji [...] na [...] nie będzie oznaczała zmiany celu wywłaszczenia. W dokumencie tym już na stronie tytułowej posłużono się samą nazwą "[...]" dodając jedynie w formie dopisku "-[...]", a następnie w dalszej treści koncepcji wielokrotnie również używano samej nazwy "[...]". Niektóre zapisy sprowadzają się do podania nazwy [...] z doprecyzowaniem, że chodzi o [...]. W koncepcji zapisano wprost, że projektowana jednostka, obok innych jednostek np. [...] czy [...], jest [...] częścią [...] (s. 4). Jednostki [...] nazywane były zespołami [...], a ich położenie lokalizowano przez przypisanie określonych stron geograficznych w terenie. W oparciu o powyższą koncepcję można wnosić, że dopisek "[...]" wiązał się z jednym z kolejnych etapów powstawania osiedla [...], jako wydzielonym w terenie dla potrzeb realizacji celu publicznego fragmentem tego osiedla. Organ podkreślił, że z wyroków NSA z: 4.12.2014 r. I OSK 998/13; 23.3.2018 r. I OSK 283/16 wynika jednoznacznie, że zmiana nazwy z [...] na [...] nie oznacza sama przez się zmiany jakościowej inwestycji, a będzie jedynie "nie mającą istotnego znaczenia zmianą nazwy osiedla". Nie ulega kwestii, że cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego pozostał niezmieniony, przy czym osiedle powstało na terenie objętym decyzją lokalizacyjną z 1987 r. i jest zaopatrywane w wodę przez usytuowany na spornej działce wodociąg (k. 12-15 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku II SA/Łd 932/18. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia spełnienia przesłanek z art. 137 ust. 1 ugn - zbędności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w [...] przy ul. [...], będącej przedmiotem wywłaszczenia dla osiągnięcia celu wywłaszczenia. Jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany na działce objętej wnioskiem, zwrot nie jest możliwy. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ (art. 136 ust. 3 zd. 1 i 2 ugn). Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 ugn). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2). Uprzednio wydana przez Wojewodę decyzja z 10 kwietnia 2015 r. dotycząca odmowy zwrotu działki [...] była już przedmiotem kontroli tut. Sądu i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzja ta została przez tutejszy Sąd uchylona (wyrokiem II SA/Łd 423/15), a skarg[i] kasacyjn[e] od wydanego wyroku oddalon[e] (wyrokiem I OSK 3234/15 [k. 296-276 t. II Wojewody]). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 ppsa oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, nie mogą w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Utrata mocy wiążącej ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: w razie zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; nadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. W ocenie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie nie ziściły się przesłanki pozwalające na odstąpienie przez organ od sformułowanej oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku II SA/Łd 423/15. W sprawie nie doszło do istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Wbrew stanowisku Wojewody uprzednio wydana decyzja z 10 [kwietnia 2015 r.] podlegała uchyleniu przez Sąd nie tylko z powodu błędnego oznaczenia działki, lecz również z innych przyczyn wyraźnie przez Sąd sformułowanych. Sąd I instancji przywołał istotne dla niniejszej sprawy fragmenty uzasadnienia wyroku II SA/Łd 423/15. Wynika z nich, że działka oznaczona nr [...] została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego [...]. Na spornej działce nr [...] zaplanowany był budynek mieszkalny nr [...], ulica i chodniki łączące budynek z ulicą. Za budynkiem przebiegać miała [...]. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że sporna działka nie została wykorzystana zgodnie z tak opisanym celem wywłaszczenia. Ustalono, że przez działkę przebiega sieć wodociągowa, kanalizacja sanitarna i kanalizacja deszczowa. Zgodnie z protokołami odbioru kanalizacji deszczowej i sanitarnej z [...] grudnia 1998 r. i protokołem odbioru wodociągu z [...] grudnia 2000 r., kanalizacja deszczowa i sanitarna zostały wykonane w okresie od dnia [...] 1997 r. do dnia [...] 1998 r., a wodociąg został wykonany w okresie od dnia [...] 1998 r. do dnia [...] 1999 r. Na takie ustalenia wskazuje również Wojewoda w zaskarżonej decyzji. Powoływana przez organ kwestia nazewnictwa zrealizowanego osiedla została przesądzona w wyroku II SA/Łd 423/15, a ocena ta została zaaprobowana przez NSA w wyroku I OSK 3234/15. Na mocy art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku II SA/Łd 423/15 przede wszystkim wiązały organ II instancji w niniejszej sprawie. Inne powołane przez organ orzeczenia NSA, nawet jeśli dotyczyły analogicznych spraw, nie mogły mieć wpływu na ocenę prawną dokonaną przez Sąd w sprawie niniejszej. Organ administracji, rozpatrując sprawę ponownie, winien się zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach (wyrok WSA w Gliwicach z 21.11.2018 r. II SA/Gl 969/18, Lex 2588065). W wyroku II SA/Łd 423/15 Sąd wyraził stanowisko, według którego osiedle mieszkaniowe [...] nie jest tą samą inwestycją co osiedle mieszkaniowe [...], którego realizacja - jak potwierdza obszerna dokumentacja - została rozpoczęta na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 3 lutego 2006 r. i 17 marca 2008 r. (i poprzedzających je decyzji o warunkach zabudowy z 3 sierpnia 2005 r. i 15 grudnia 2003 r.) oraz nie została jeszcze zakończona. Plany związane z budową osiedla [...] pochodziły z lat 1987-1989 (decyzja z 11 września 1987 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji z załącznikami: "Koncepcją zagospodarowania Jednostki "[...]" w osiedlu "[...]" z lipca 1987 i "Koncepcją planu zagospodarowania jednostki "[...]" w osiedlu [...] z 12 kwietnia 1989) i nie zostały zrealizowane. Nie przewidywały one uzbrojenia terenu w wodę, c.o., gaz, energię elektryczną i kanalizację sanitarno-deszczową, które postanowiono rozwiązać w odrębnych opracowaniach branżowych. Budowa sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej powstała - jak się wydaje - jako samodzielna inwestycja, niezwiązana z żadnym z planów realizacyjnych osiedli "[...]", czy "[...]" i miała miejsce w latach 1997-1999 (w oparciu o decyzje zatwierdzające projekt budowlany i udzielające pozwolenia na budowę z 24 kwietnia 1997 r. nr B636/97/0.07 i z 15 listopada 1997 r. nr B3796/97/0./07, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...] zatwierdzonym uchwałą z [...] czerwca 1993 r. nr [...]). Służy ona obsłudze osiedla "[...]" i osiedla "[...]" (tylko wodociąg). Z niepodważonych skutecznie do tej pory ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd wynika, że powoływana infrastruktura techniczna powstała bez związku z inwestycją, na realizację której została wywłaszczona i służy innym celom niż przewidziane wywłaszczeniem. Tym samym, zdaniem Sądu, w istocie nastąpiła zmiana celu wywłaszczenia, polegająca na jakościowej zmianie inwestycji wymienionej w akcie wywłaszczenia, co stanowi o naruszeniu art. 136 ust. 1 ugn. Jak słusznie dodał NSA w tej sytuacji bez istotnego znaczenia jest data zrealizowania infrastruktury, skoro nie pozostaje ona w związku z celem wywłaszczenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda, zgodnie z wytycznymi Sądu, miał dokonać ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przy jego ewentualnym uzupełnieniu. Na podstawie uzupełnionego przez Wojewodę materiału dowodowego nie sposób podważyć powyższych ustaleń i dokonanej dotychczas oceny prawnej. Z nowych ustaleń organu wynika jedynie, że ze złożonego w toku ponownie prowadzonego postępowania, załącznika graficznego do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji wynika, że na przedmiotowej działce nie przewidywano usytuowania bloków mieszkalnych, a jedynie infrastrukturę techniczną, wykluczającą możliwość posadowienia budynków. Zdaniem organu zgodnie z planszą uzbrojenia na działce planowano sieć centralnego ogrzewania wraz z komorą sieci, kanalizację deszczową i sanitarną. Nie zrealizowano ciepłociągu, ale przez działkę przebiega wodociąg i kanalizacje - sanitarna i deszczowa. Z całą stanowczością należy zaznaczyć, że kwestia istnienia wspomnianej infrastruktury została już oceniona w sprawie, a przeprowadzone uzupełniające postępowanie dowodowe nie wniosło, zdaniem Sądu, niczego nowego do sprawy. Przede wszystkim nie wiadomo jakiej decyzji załącznikiem jest mapa nadesłana przez Prezydenta wraz z kopią decyzji nr 36/87. Nie wynika to w żadnej mierze z oznaczeń na mapie. Prezydent w piśmie z 14 grudnia 2017 r. potwierdza, że z mapy tej wynika jedynie, że na przedmiotowej nieruchomości planowana była budowa sieci CO wraz z komorami sieci CO, do realizacji której bezspornie nie doszło. Nowe ustalenia Wojewody dotyczące z wodociągu, kanalizacji sanitarnej i deszczowej sprowadzały się jedynie do ustalenia podmiotów legitymujących się tytułem własności do sieci infrastruktury technicznej i kwestii lokalizacji terenów obsługiwanych przez te sieci. Powyższe w żaden sposób nie prowadzi do wniosków odmiennych niż te, wyrażone w wiążącym wyroku II SA/Łd 423/15. Ustalenia te w żaden sposób nie obalają tych dotychczas dokonanych i ocenionych przez Sądy obu instancji. Nie dowodzą w szczególności, że infrastruktura techniczna powstała w związku z inwestycją, na realizację której nastąpiło wywłaszczenie i służy celom przewidzianym wywłaszczeniem. Jeśli Wojewoda twierdzi, że infrastruktura istniejąca na działce [...] została zrealizowana na potrzeby osiedla mieszkaniowego, stanowiącego cel wywłaszczenia, winien potwierdzić to stanowisko stosownymi dokumentami. Trzeba mieć na uwadze, że budowa infrastruktury technicznej niezwiązanej z celem wywłaszczenia z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości. Brak potwierdzenia stanowiska Wojewody wskazuje na naruszenie art. 7, 80 i 107 § 3 kpa, co warunkuje prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 136 i nast. ugn. W ocenie Sądu Wojewoda naruszył jednocześnie art. 153 ppsa, bowiem uchylił się od zastosowania wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku II SA/Łd 423/15, zaaprobowanej przez NSA w wyroku I OSK 3234/15, w sytuacji, gdy przeprowadzone uzupełniające postępowanie dowodowe nie doprowadziło do ujawnienia okoliczności faktycznych, które pozwoliłyby tę ocenę podważyć. W sprawie nie doszło do istotnej zmiany stanu prawnego pozwalającej na odstąpienie od dokonanej oceny prawnej. Wobec powyższego Wojewoda Łódzki ponownie rozpoznając niniejszą sprawę obowiązany będzie uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia (k. 33, 35-50 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiodło Miasto [...], reprezentowane przez r. pr. A.O., zaskarżając wyrok II SA/Łd 932/18 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: A. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wyroku: 1. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez ograniczenie kontroli legalności postępowania administracyjnego tylko do wybranych dowodów tego postępowania i wydanie wyroku bez koniecznej i prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 153 ppsa i w konsekwencji przyjęcie, że Wojewoda Łódzki był związany stanowiskiem Sądu zawartym w wyroku z 23 sierpnia 205 r. II SA/Łd 435/15, według którego osiedle mieszkaniowe [...] nie jest tą samą inwestycją co osiedle [...], którego plany budowy pochodziły z lat 1987-1989 nie zostało zrealizowane, podczas gdy wyrażenie takiego stanowiska w uzasadnieniu wyroku nie mieści się ani w ocenie prawnej, ani nie stanowi wskazań co do dalszego postępowania, a stanowi dokonanie przez Sąd ustalenia stanu faktycznego, które nie może wiązać Wojewody Łódzkiego w sytuacji poczynienia przez niego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy odmiennych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, z których jednoznacznie wynika, że doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla [...], a infrastruktura zrealizowana na przedmiotowej działce służyła i służy temu osiedlu i jest niezbędna do jego funkcjonowania; B. obrazę prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 136 ust. 1 i [art.] 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że inwestycja polegająca na budowie infrastruktury technicznej w postaci sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i opadowej powstała jako inwestycja samodzielna bez związku z budową osiedla mieszkaniowego [...], a tym samym, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty a tym samym, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości powstała infrastruktura obsługująca osiedle mieszkaniowe, które powstało. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 63-67, 78 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę kasacyjną S.L., reprezentowany przez r. pr. A.D., wniósł o: oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie Miasta [...] na rzecz S.L. [zwrotu] kosztów postępowania według norm przepisanych; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 87-94 akt sądowych). Dnia [...] sierpnia 2020 r. zmarł S.L. Spadek po S.L. na podstawie ustawy nabyli: żona A.L. [dotychczasowa uczestniczka postępowania w sprawie I OSK 1440/19] i syn D.L. - po 1/2 każde z nich. D.L., reprezentowany przez r. pr. A.D., wstąpił do sprawy w miejsce skarżącego S.L. (k. 112-117 akt sądowych). Zarządzeniem z 22 czerwca 2022 r. I OSK 1440/19 Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (k. 102-111, 119-125 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że cel wywłaszczenia nieruchomości winien być badany przez organy administracji na podstawie całego materiału dowodowego, który istniał najpóźniej w dacie przewłaszczenia (wyrok WSA w Poznaniu z: 10.4.2013 r. IV SA/Po 83/13; 7.2.2013 r. IV SA/Po 872/12, cbosa; wyrok NSA z: 23.6.2016 r., I OSK 707/15, Lex 2112989; 17.5.2010 r. I OSK 1025/09, Lex 594843; M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 934-936, nb 18; op. cit. C.H. Beck 2021, s. 854-859, nb 19). Z odpisu aktu notarialnego z dnia [...] września 1989 r. Repertorium A nr [...] (dalej akt notarialny z [...] września 1989 r.) Państwowego Biura Notarialnego w [...] wynika, że S.L. i jego żona A.L., na podstawie art. 8 i art. 50 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. nr 17 poz. 74 [dalej ugg]) sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość [...], położoną w [...] przy ul. [...], o obszarze [...] ha, składającą się z [...] działek - w tym [w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy - uw. NSA] - działki nr [...]. Podczas zawierania umowy sprzedaży, okazano notariuszowi decyzję z 11 września 1987 r. nr 36/87 Wiceprezydenta Miasta [...], z której wynika, że powyższa nieruchomość leży na terenach przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne (k. 6-8 akt wywłaszczeniowych - w czarnym, grubszym skoroszycie - tomie 1 akt Starosty). Treść aktu wywłaszczenia jednoznacznie wskazuje, że "Stosownie do okazanej decyzji nr 36/97 [...] - powyższa nieruchomość leży na terenach przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne" (§ 1 akapit ostatni s. 2 aktu notarialnego z [...] września 1989 r.), co w powiązaniu ze wskazaniem w podstawie prawnej umowy art. 8 i art. 50 ugg, pozwala ustalić, że celem wywłaszczenia było budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne, nie zaś budowa osiedla o konkretnej nazwie. Z uwierzytelnionego odpisu decyzji z 11 września 1987 r. nr 36/87 nr AP-I/ 8331/LM-268/2875/87 Wiceprezydenta Miasta [...] (załączonego do pisma Kierownika Oddziału ds. Ochrony Praw Własności do Nieruchomości Urzędu Miasta [...] z [...] grudnia 2017 r.; k. 347, 346-346v t. II akt Wojewody), znacznie bardziej czytelnego niż uprzednio złożone nieuwierzytelnione kserokopie decyzji nr 36/87 (k. 240-239=218-217 t. 2 akt Starosty) wynika, że Wiceprezydent Miasta [...] ustalił na wniosek: 1. Dyrekcji [...] lokalizację inwestycji budowlanej polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego [...], [...]. Teren pod proj. osiedle jest ograniczony ul. [...], [...]; 2. [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] lokalizację inwestycji budowlanej polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego [...], [...]. Teren pod proj. Osiedle jest ograniczony ul. [...], [...]; 3. Dyrekcji [...] lokalizację inwestycji budowlanej polegającej na budowie "[...]" na terenie osiedla mieszkaniowego [...], wg wariantu [...] przy ul. [...] (k. 346-345 t. II akt Wojewody). Z decyzji nr 36/87 wynika, że w dacie podjęcia decyzji lokalizacyjnej rozważano realizację trzech inwestycji, o różnym charakterze, innym położeniu szczegółowym ([...]), zbiorowo określanym jako osiedle mieszkaniowe wielorodzinne [...]. W szeregu dokumentach używano także innych nazw osiedla. W zawiadomieniu z [...] lipca 1988 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i o rozprawie wskazano: "[...] na wniosek Dyrekcji [...] w [...] [...] Wywłaszczenie następuje pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" [...] (bez jakiegokolwiek dookreślenia - uw. NSA; k. 84-85 akt wywłaszczeniowych). Do pojęcia osiedle [...] odwołują się obie decyzje podjęte w postępowaniu wywłaszczeniowym: z 22 grudnia 1988 r. nr IV-GGG-III/N/8221/113/88 (która milczy na temat celu wywłaszczenia w tenorze decyzji, a jedynie w uzasadnieniu przywołuje "Na wniosek byłej Dyrekcji [...] obecnie [...] Przedsiębiorstwo [...] [...] zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące nieruchomości [...], które na mocy decyzji o lokalizacji nr 36/87 [...] przeznaczona jest pod realizację osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego "[...]" [...]; s. 1 i 4 akapit 1 decyzji - k. 41-46 akt wywłaszczeniowych). Są to jedyne istotne dokumenty poprzedzające akt notarialny z [...] września 1989 r. W decyzji z 20 września 1989 r. nr IV-GGG-III/N/ 8221/113/88 umarzającej postępowanie wywłaszczeniowe (milcząc w tenorze decyzji na temat celu wywłaszczenia), organ w uzasadnieniu wskazał "Na wniosek byłej [...] zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe do [...] nieruchomości, przeznaczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego "[...]" [...] (s. 4 akt wywłaszczeniowych). Dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy nie ma istotnego znaczenia, czy po [...] września 1989 r. doszło do zmiany nazwy osiedla "[...]" (bądź części tak pierwotnie określanego osiedla) na "[...]" (decyzja z 4 grudnia 1996 r. nr 626/96/007 Prezydenta Miasta [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dróg i uzbrojenia pod budownictwo mieszkaniowe osiedla [...]; takim pojęciem posługują się twórcy Charakterystyki technicznej inwestycji z koncepcją drogowo-uzbrojeniową osiedla z maja 2004 r. wraz z załączoną mapą Koncepcja uzbrojenia [...] wraz z adnotacją; k. 163-162; 167-164; 161-156 t. II akt Wojewody). Ten właśnie teren znajdował się i znajduje pomiędzy ul. [...] ([...]) i pomiędzy ul. [...], ul. [...] i ul. [...], co odpowiada opisowi: "1. na wniosek Dyrekcji [...] lokalizację inwestycji budowlanej polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego [...], [...]. Teren pod proj. osiedle jest ograniczony ul. [...], [...]", zawartemu w punkcie 1 decyzji nr 36/87, okazanej przy zawarciu aktu notarialnego z [...] września 1989 r. (k. 6/7 akt wywłaszczeniowych; k. 161, 346-345 t. II akt Wojewody). Nie ulega wątpliwości, że w dacie wywłaszczenia działki nr [...] (w szczególności tej jej części, która obecnie oznaczona jest numerem [...]) teren na którym położona była działka, miał dostęp tylko do energii elektrycznej z ul. [...], brak było wodociągu, [...] (s. 11 pkt 5.4.3 operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego inż. E.R. z [...] lutego 2014 r.; k. 448, 438 t. 2 akt Starosty; s. 9 pkt 5.3.1 operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego mgr M.L. z [...] kwietnia 2011 r.; k. 92 t. 1 akt Starosty). W dacie wydania zaskarżonej decyzji na działce nr [...] są: wodociąg [...], który po połączeniu z magistralą wodociągową w ul. [...] i wodociągiem w ul. [...] stanowi system sieci wodociągowej zaopatrujący w wodę [...] (w tym [...]); kanał sanitarny o średnicy [...], który obsługuje [...]; kanał deszczowy [...] [...] i odwadnia działkę [...]. Na tej działce brak czynnej sieci ciepłowniczej (k. 354, 358-356, 363-362, 366-365 t. II akt Wojewody). Nietrafnie Sąd I instancji uznał, że z niepodważonych skutecznie do tej pory ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd wynika, że powołana infrastruktura techniczna powstała bez związku z inwestycją, na realizację której została wywłaszczona i służy innym celom niż przewidziane wywłaszczeniem; tym samym zadaniem Sądu I instancji, w istocie nastąpiła zmiana celu wywłaszczenia, polegająca na jakościowej zmianie inwestycji wymienionej w akcie wywłaszczenia. Zasadniczo punktem wyjścia dla oceny realizacji celu wywłaszczenia winno być ustalenie, jakie konkretne zagospodarowanie na określonym terenie było przewidziane w projektach inwestycji (wyrok NSA z 19.7.2016 r. I OSK 2600/14, Lex 2118099; 21.4.2016 r. I OSK 1519/14, Lex 2139455). Przy ocenie realizacji celu, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględniać nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę infrastruktury osiedla (ciągi komunikacyjne, sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, tereny zieleni osiedlowej) niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania. Osiedle mieszkaniowe jest pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanistycznym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców (wyrok NSA z 21.4.2016 r. I OSK 1519/14, Lex 2139455). Z zebranych w sprawie odpisów dokumentów, prawidłowo ocenionych (art. 80 kpa) wynika, że na różnych etapach realizacji celu wywłaszczenia, podmioty zaangażowane w realizację tego celu, posługiwały się różnymi pojęciami: Osiedle [...] (k. 84-85 akt wywłaszczeniowych; k. 365 pkt 2.3 lit. a tiret 5 t. 2 akt Starosty); Osiedle [...] strukturalnie składa się z dwóch zespołów mieszkaniowych: - [...] - [...] (k. 370 pkt. III. 1. t. 2 akt Starosty); zespołu osiedli [...] (k. 365 pkt 2.3 lit. a tiret 2 t. 2 akt Starosty); "dotyczy osiedla mieszkaniowego [...] w [...]. Dyrekcja [...] przesyła koncepcję programowo-przestrzenną osiedla [...]. Dyrekcja przyjmuje do dalszych opracowań wersję [...] z zastrzeżeniami: - [...] [...] wyeliminować należy [...] powyższe uwagi mową spowodować poważne zmiany w [...] (pismo z [...] listopada 1987 r. (k. 37-37v t. I akt Wojewody). W opinii z [...] października 1987 r. [...] w [...] wskazało: "[...] po zapoznaniu się z koncepcją zagospodarowania osiedla [...] stwierdzamy, że wariant [...] tzn. [...], jest możliwy do realizacji z następującymi uwagami: 1. [...] Układ budynków winien umożliwić ich montaż [...] Z powyższych względów bardziej korzystny jest układ budynków [...] w wariancie [...] (k. 35-34 t. I akt Wojewody). W piśmie które wpłynęło do Wydziału Planowania Przestrzennego Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta [...] dnia [...] lutego 1988 r., Miastoprojekt [...], odpowiadając na pismo Wydziału z [...] grudnia 1987 r. dotyczące "koncepcji zagospodarowania [...]" wskazał "[...] zmiany w dyspozycji przestrzennej [...][...] zamiast jednego obiektu dla [...], dwa po [...]/które musiały w tej sytuacji zmienić lokalizację oraz [...] 3. Analiza stanu technicznego istniejącej zabudowy jednorodzinnej przy ulicy [...] była podstawą do ostrożniejszych niż to uczyniono w pierwotnej koncepcji [...]" (k. 33-32 t. I akt Wojewody). Koncepcja planu realizacyjnego jednostki "[...]" w osiedlu [...] z [...] kwietnia 1988 r. "po ponownym rozpatrzeniu koncepcji planu zagospodarowania osiedla mieszkaniowego [...] jednostka "[...]" należy w maksymalnym stopniu wykorzystać w pełni uzbrojone tereny poprzez projektowanie normatywnych działek [...] w opinii dotyczącej dwóch wersji koncepcji planu zagospodarowania osiedla [...] do realizacji możliwa jest wersja [...] u zbiegu ulic [...]. Należy przewidzieć [...] w nawiązaniu do załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej [...] (k. 40-39 t. I akt Wojewody). Elementem spinającym projektowany zespół mieszkaniowy z pozostałymi terenami osiedla, a jednocześnie osią kompozycyjną jest adoptowana ulica [...], biegnąca w środku ciężkości obu jednostek mieszkaniowych, tj. [...]. Drugą ogólnomiejską osią kompozycyjną biegnącą w kierunku [...] jest [...], będąca zarazem główną osią kompozycyjną, integrującą wszystkie zespoły mieszkaniowe, w ramach tzw. "[...]" [...] Projektowany zespół mieszkaniowy podzielono na [...] przedsięwzięć inwestycyjnych [...] program usługowy jest konsekwencją dotychczasowych ustaleń programowo-projektowych, dokonanych w skali całego osiedla "[...]" [...] V. Uzbrojenie terenu. Uzbrojenie terenu opracowania t.j. koncepcja zasilania w wodę, c.o., c.w., gaz., energię elektryczną oraz koncepcja odprowadzania ścieków i wód opadowych, wszystkie te elementy szczegółowo omówione są w opracowaniach branżowych, stanowiących integralną część niniejszej koncepcji. [...] 1. Utrzymuje się w mocy dotychczasowe ustalenia w sprawie zasad projektowania oświaty i wychowania dla potrzeb mieszkańców osiedla "O[...]" (k. 271, 372, 383, 389 t. 2 akt Starosty). Wybudowane [...], stanowi północną część Osiedla [...] - położone na [...] od ul. [...]; ograniczone ul. [...] (k. 39 t. 1 akt Starosty; s. 7 pkt 2.3; reprodukcja fragmentu planu m. [...] i zdjęcia 1-5 - w załączeniu do operatu szacunkowego z [...] grudnia 2009 r. rzeczoznawcy majątkowego A.T.). Ze zdjęć, załączonych do operatów szacunkowych i z planu odpowiedniego fragmentu Miasta [...] wynika, że w nieodległym otoczeniu działki nr [...] powstały bloki mieszkaniowe - w tym obecnego osiedla mieszkaniowego [...]; w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] znajduje się zabudowa wielorodzinna średniowysoka, rozbudowującego się osiedla [...] (k. 92 t. 1 akt Starosty; s. 8 pkt 5.2, s. 9, załącznik nr 6 do operatu szacunkowego z [....] kwietnia 2011 r. rzeczoznawcy majątkowego M.L.). Osiedla te zaopatrywane są w szczególności w energię cieplną, wodę (w tym wodociągiem [...], który po połączeniu z magistralą wodociągową w ul. [...] i wodociągiem w ul. [...] stanowi system sieci wodociągowej zaopatrujący w wodę [...]). Ścieki z tych osiedli odprowadzane są siecią kanalizacji odwadniającej i odprowadzającej ścieki komunalne. Odpowiednie fragmenty tej infrastruktury obsługującej część tych osiedli, obejmującej: wodociąg, kanalizację sanitarną i burzową, znajduje się na działce nr [...] (k. 354, 358-356, 363-362, 366-365 t. II akt Wojewody). W świetle prawidłowo ocenionych dowodów z powołanych odpisów dokumentów brak jest podstaw do przyjęcia przez Sąd I instancji, że doszło do rodzajowej zmiany przedmiotu zrealizowanego na przedmiotowej działce. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądów administracyjnych odróżnia się jakościową zmianę celu wywłaszczenia (np. budowę szkoły zamiast szpitala) od modyfikacji celu wywłaszczenia, czyli zachowania zasadniczego charakteru inwestycji, która tym samym może być uznana jako mieszcząca się w celu uzasadniającym to wywłaszczenie (np. zmianę lokalizacji elementów zabudowy czy infrastruktury; uchwała SN z 27.1.1988 r. III AZP 11/87, OSNC 1988/11/149; wyroki NSA z: 20.1.2016 r. I OSK 1186/15; 27.4.2016 r. I OSK 1590/14; 23.3. 2018 I OSK 283/16, cbosa). Z tego rodzaju modyfikacją mamy zwłaszcza do czynienia w sytuacji realizacji inwestycji o złożonym, kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami. Jeżeli wywłaszczenie następuje na taki złożony cel, to mające miejsce na etapie realizacji zmiany szczegółowego zagospodarowania i nadane funkcje nie świadczą o zbędności terenu dla celu wywłaszczenia (wyroki NSA z: 8.12.2016 r. I OSK 272/15; 14.6.2017 r. I OSK 2625/16, cbosa). W kontrolowanej sprawie doszło do modyfikacji celu wywłaszczenia, bowiem na działce nr [...] planowano początkowo budowę fragmentu sieci CO wraz z komorą sieci (potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis mapy datowanej styczeń 1986 r. [...] załącznik do lokalizacji Plansza uzbrojenia, k. 326 t. II akt Wojewody). Brak realizacji danego odcinka sieci ciepłowniczej i energetycznej, fragmentu budynku mieszkalnego na działce nr [...], należy postrzegać w kategorii modyfikacji realizacji celu wywłaszczenia. Wiązało się to z koniecznością czynienia oszczędności w stosunku do dawniej planowanych prac: np. [...] (motywowanych chęcią potanienia i przyspieszenia realizacji budynków mieszkalnych; przemieszczenia miejsc posadowienia bloków, by [...] , zmiany pierwotnej wielkości działki planowanej pod budowę [...] ([...]). Zatem skoro na części dawnej działki nr [...] pobudowano fragment ulicy, a na działce nr [...] pobudowano wodociąg [...] mm, który po połączeniu z magistralą wodociągową w ul. [...] i wodociągiem w ul. [...] stanowi system sieci wodociągowej zaopatrujący w wodę [...] (w tym [...]); kanał sanitarny o średnicy [...]; kanał deszczowy [...], z [...] i odwadnia działkę [...] (k. 358-356, 363-362, 366-365 t. II akt Wojewody). Każdy z tych fragmentów - odpowiednio: wodociąg [...]; kanał sanitarny o średnicy [...]; kanał deszczowy [...] z [...], obsługującymi osiedle (k. 309-304 t. 2 akt Starosty). Przeto nietrafnie Sąd I instancji przyjął, że cel wywłaszczenia na działce nr [...] nie został zrealizowany. Do faktów powszechnie znanych (art. 77 § 4 kpa; art. 106 § 4 ppsa) należy kryzys gospodarczy lat 70-tych i 80-tych XX w. w Polsce. Pierwsze oznaki nadciągającego kryzysu przeciętny obywatel zaczął odczuwać już w 1974 r., gdy dał się zauważyć chroniczny brak wielu artykułów spożywczych. Oczywistym sygnałem było wprowadzenie w sierpniu 1976 r. kartek na cukier. W grudniu 1976 r. V Plenum KC PZPR przyjęło program tzw. manewru gospodarczego, który miał polegać na wydatnym ograniczeniu i zharmonizowaniu inwestycji, zwiększeniu produkcji na rynek i eksport oraz zmniejszeniu importu. [...] Planu ograniczenia inwestycji nie zdołano przeprowadzić konsekwentnie. Ulegano koniecznościom obiektywnym oraz presji wpływowych grup nacisku. Inwestowano nadal w górnictwo, przynoszące potrzebne dewizy, w energetykę, która nie mogła zaspokoić kolosalnych potrzeb gospodarki, oraz w rolnictwo. [...] pod naciskiem ZSRR, zwiększono ponad trzykrotnie inwestycje w przemyśle zbrojeniowym (z 8 mld zł w latach 1971-1975 do 25 mld w okresie 1975-1980). Rozpoczęto drugi etap budowy Huty Katowice. Stopa akumulacji zmniejszała się powoli i w 1979 r. wynosiła jeszcze 26 % dochodu narodowego. Gwałtowne hamowanie wielu inwestycji, które skazano na zamrożenie, pociągnęło za sobą ogromne straty. Przy wielu nie dokończonych budynkach przerwano prace. [...] Obcięcie funduszy dla budownictwa mieszkaniowego wywołało przestoje, spadek liczby oddawanych mieszkań i pogorszenie jakości wykonania (Andrzej Friszke, Polska Gierka, WSiP 1995, Kryzys, s. 87). Kolejne zmiany pierwotnych założeń i planów budowy [...], w oparciu o kolejne zmiany koncepcji budowy [...], w tym jego części składowych, w szczególności [...], [...], w tym oparciu o wariant [...], jak i [...], stanowiły kolejne modyfikacje pierwotnych planów budowy [...], w ramach których zakładano maksymalne wykorzystanie infrastruktury powstałej w wyniku realizacji poszczególnych etapów budowy osiedla [...], w ramach modyfikacji celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 ppsa zasługiwał na uwzględnienie. W doktrynie i orzecznictwie trafnie wskazuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych. Zmiana okoliczności faktycznych powoduje nieaktualność w części lub w całości oceny sprawy dokonanej na podstawie art. 153 ppsa i jednocześnie konieczność dokonania jej weryfikacji na podstawie stanu aktualnego (wyroki NSA z: 15.4.2005 r. OSK 1403/04; 6.7.2011 r. I FSK 1042/10, aprobowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza, M. Grzywacza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 790, nb 15). Na zmianę istotnych okoliczności faktycznych Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy rozważaniu zarzutu A.1, przeto dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy odwołać się do argumentów wyżej przedstawionych. To, że Sąd wyraził stanowisko, według którego osiedle mieszkaniowe [...] nie jest tą samą inwestycją co osiedle mieszkaniowe [...], nie stanowiło przeszkody dla ustalenia przez Wojewodę, że celem wywłaszczenia było budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne, na obszarze objętym decyzją nr 36/87. W uzasadnieniu wyroku II SA/Łd 423/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewoda odmówił zwrotu na rzecz wnioskodawców działki, o której zwrot nie występowali, co jest niedopuszczalne. Nawet jeśli przyjąć, że wskazanie działki [...] nastąpiło pomyłkowo, gdyż jej uzasadnienie odnosi się do działki nr [...], to taki stan nie może funkcjonować w obrocie prawnym i tylko z tego powodu decyzja podlegała uchyleniu. Jako istotę sporu Wojewódzki Sąd wskazał kwestię spełnienia przesłanek z art. 137 ust. 1 ugn, tj. zbędności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] będącej przedmiotem wywłaszczenia dla osiągnięcia celu wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd nie przesądził, czy budowa sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej powstała - "jak się wydaje" - jako samodzielna inwestycja, niezwiązana z żadnym z planów realizacyjnych osiedli "[...]" czy "[...]" (s. 15 uzasadnienia wyroku II SA/Łd 423/15). Zwrot "jak się wydaje" nie był ani wiążącą oceną prawną, ani wskazaniem co do dalszego postępowania w rozumieniu art. 153 ppsa. Wojewódzki Sąd wskazał, że Wojewoda obowiązany będzie, uwzględniając wytyczne Sądu, ponownie rozpoznać sprawę i rozstrzygnąć, czy na spornej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia i czy działka ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Tym samym, konieczne stanie się dokonanie ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ewentualnie jego uzupełnienie, chociażby o materiały na które wskazywał organ w zaskarżonej decyzji (a objęte wezwaniem organu z 25 sierpnia 2014 r.). Postępowanie winno być przeprowadzone z poszanowaniem podstawowych reguł wynikających wprost z kpa - art. 7, art. 77 § 1 i 80, tak by jego wyniki stały się podstawą wydania prawidłowej decyzji uzasadnionej okolicznościami oraz stanem faktycznym i prawnym sprawy (art. 107 § 3 kpa). Wyrokiem I OSK 3224/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne - głównie z uwagi na wady zarzutów zawartych w obu skargach kasacyjnych (s. 14-20 uzasadnienia wyroku I OSK 3224/15). W wyniku ponownego rozpoznania Wojewoda uzupełnił materiał dowodowy i prawidłowo ocenił całokształt zebranego materiału dowodowego. Wbrew ocenie Sądu I instancji, zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku II SA/Łd 932/18 (w którym Sąd I instancji ponownie przywołał sformułowanie "Budowa sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej powstała - jak się wydaje - jako samodzielna inwestycja, niezwiązana z żadnym z planów realizacyjnych osiedli "[...]" czy "[...]", Wojewoda nie naruszył art. 153 ppsa (s. 14 uzasadnienia wyroku II SA/Łd 932/18). Zgodnie z prawidłowymi ustaleniami Wojewody, jedynym celem budowy owej infrastruktury, było zapewnienie obsługi mieszkańców osiedli mieszkaniowych wielorodzinnych, powstałych na [...] od ul. [...], w tym powstałych zgodnie z decyzją nr 36/87, w granicach terenu określonego w decyzji nr 36/87 i w załączniku graficznym do tej decyzji, w ramach modyfikacji celu wywłaszczenia (s. 6-9 decyzji z 6 lipca 2018 r.). W ramach celu wywłaszczenia - pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne, na obszarze wyznaczonym decyzją nr 36/87, w wyniku modyfikacji celu wywłaszczenia, na przedmiotowej nieruchomości - działce nr [...] - powstały urządzenia infrastruktury w postaci wodociąg [...]; kanał sanitarny o średnicy [...]; kanał deszczowy [...] z [...] obsługującymi osiedle [...], w tym wybudowane domy wielomieszkaniowe przy ul. [...] i [...], obsługującą także mieszkańców osiedli: [...]. Skoro istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 ppsa zaskarżony wyrok należało uchylić w całości i rozpoznać skargę. Sąd I instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa zaskarżoną decyzję uchylił w całości Zaskarżona decyzja oparta została na prawidłowej wykładni art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 i art. 216 ust. 2 pkt 3 ugn. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja nie narusza art. 153 ppsa. Wobec powyższego skargę należało oddalić (art. 151 ppsa).