I OSK 1382/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej: S.Z. i R.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1758/21 w sprawie ze skargi: S.Z. i R.Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 sierpnia 2021 r. nr 2382/2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie uznania za wspólnotę gruntową nieruchomości oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1758/21 (dalej wyrok IV SA/Wa 1758/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.Z. i R.Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 sierpnia 2021 r. nr 2382/2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie uznania za wspólnotę gruntową nieruchomości (k. 55, 61-65 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiedli S.Z. i R.Z. (dalej skarżący lub skarżący kasacyjnie), reprezentowani przez adwokata P.K., zaskarżając wyrok IV SA/Wa 1758/21 całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: 1. art. 1 "ust. 5" ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z "2022 r. poz. 140", dalej uzwg lub ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych) w zw. z art. 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, "1491, 2052", dalej kpa) przez uznanie, że dokument "Plan zagospodarowania lasu na okres od 01-01-1980 r. do 31-12-1989 r. według stanu na czerwiec 1979 r. należącego do indywidualnych właścicieli i wspólnoty gruntowej, położonego we wsi S. gm. O., woj. O., w obwodzie nadzorczym Nadleśnictwa O." w świetle zebranego materiału dowodowego nie stanowi dowodu na istnienie wspólnoty gruntowej, podczas gdy przy zastosowaniu zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony Sąd winieni uznać, że nieruchomość objęta postępowaniem stanowi wspólnotę gruntową; 2. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, 655, dalej ppsa) w zw. z art. 7, "77", "81a" kpa i art. 1 "ust. 5" uzwg przez oddalenie skargi mimo że wystąpiła podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na fakt wystąpienia w sprawie okoliczności przemawiających za uznaniem nieruchomości objętej postpowaniem jako wspólnoty gruntowej; 3. art. 151 ppsa w zw. z art. 24 § 3 kpa przez oddalenie skargi, mimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na fakt, że zaskarżoną decyzję sporządził pracownik, który występował w sprawie uznania nieruchomości za wspólnotę gruntową zarówno przed wznowieniem postępowania jak również po jego wznowieniu. Skarżący kasacyjnie wnieśli o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, w następstwie czego przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego; rozpoznanie sprawy na rozprawie (k. 77-80 akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.10.2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/12, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2025, s. 929-930, nb 19). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa). Zarzuty naruszenia art. 1 "ust. 5" ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z "2022 r. poz. 140"), art. "77" i art. "81a" kpa, zostały postawione niestarannie. Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (13 sierpnia 2021 r.; art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 343-344, uw. 1). W dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych obowiązywała w brzmieniu j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 703, bowiem j.t. Dz.U. z "2022 r. poz. 140" tej ustawy wszedł w życie dopiero dnia 20 stycznia 2022 r. Zarzut naruszenia art. 1 "ust. 5" uzwg (wskazany dwakroć w petitum (punkty 1 i 2) i trzykroć (s. 2 - akapit 1; s. 3 wers 2 i akapit przedostatni) w uzasadnieniu skargi kasacyjnej) nie został skutecznie podniesiony, bowiem w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie było takiego przepisu, skoro art. 1 uzwg dzielił się wyłącznie na 3 ustępy - zarówno w brzmieniu j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 703, jak i omyłkowo wskazanym w skardze kasacyjnej brzmieniu j.t. Dz.U. z "2022 r. poz. 140". Art. 77 kpa składał się z 4 paragrafów o różnej treści normatywnej. Art. 81a kpa składał się z 2 paragrafów o różnej treści normatywnej, przy czym § 2 zawiera 4 punkty o różnej treści normatywnej. Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, skarżący kasacyjnie nie wskazał, którego z 4 paragrafów art. 77 bądź którego z 2 paragrafów art. 81a kpa się dopatruje. Z tego względu zarzuty naruszenia: art. 1 "ust. 5" art. "77" oraz art. "81a" kpa nie nadawały się do rozpoznania. W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia: art. 7 kpa (zasady naruszenia prawdy materialnej), ani art. 80 kpa (zasad swobodnej oceny dowodów; B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H Beck 2024, s. 596-597, nb 1-3). Skoro skarżący kasacyjnie nie zakwestionowali skutecznie ustaleń stanu faktycznego, aprobowanych przez Sąd I instancji, to stan faktyczny, aprobowany zaskarżonym wyrokiem był dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący. Zarzut naruszenia art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, 655, dalej ppsa) w zw. z art. 24 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735) okazał się niezasadny. Wbrew twierdzeniu skarżących kasacyjnie, że "zaskarżoną decyzję sporządził pracownik, który występował w sprawie uznania nieruchomości za wspólnotę gruntową zarówno przed wznowieniem postępowania jak również po jego wznowieniu", sytuacja taka nie miała miejsca. W rzeczywistości inny pracownik organu (Starosty O.) wydał decyzję kończącą postępowanie merytoryczne, a inny decyzję po wznowieniu postępowania. Decyzję z dnia 22 września 2015 r. znak GBN.6821.8.5.2015 wydał K.D. - Dyrektor Wydziału Geodezji, Budownictwa i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa O. Z kolei decyzję Starosty O. z 4 maja 2021 r. znak GBN.6821.8.5.2015 wydała mgr H.K. (k. 52 akt administracyjnych). Zatem twierdzenie, że "pod decyzją z 4 maja 2021 r. podpisana jest Pani M., która wydawała decyzję z 22 września 2015 r." jest nietrafne. Skarga kasacyjna na podstawie art. 184 ppsa podlegała oddaleniu.