I OSK 1350/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1122/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi T. S. na akt Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. [...], w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej K. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 października 2013 r. (sygn. akt III SA/Kr 1122/13) odrzucił wniesioną przez T. S. skargę na akt Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...], w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej K. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: T. S. wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o przyznanie jej lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej K. ze względów społecznych. Prezydent Miasta K., w odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...], odmówił skarżącej realizacji ww. wniosku, wyjaśniając, że – w świetle przepisów ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 ze zm.) oraz uchwały Nr LKVIII/795/12 Rady Miasta K. z dnia 10 października 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej K. oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz. Urz. Woj. Małop. z 9 listopada 2012 r. poz. 5817), przydział lokalu jej nie przysługuje, bowiem uzyskała uprzednio pomoc mieszkaniową od Gminy. W ww. piśmie wskazano, że skarżąca była już - na podstawie skierowania Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2012 r. -uprawniona do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego na osiedlu C. w K. a umowę tę rozwiązała dobrowolnie. Według organu skarżąca miała świadomość konieczności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Powyższe pismo zawierało pouczenie o możliwości, sposobie i trybie zaskarżenia go do sądu administracyjnego, w tym informację o konieczności poprzedzenia skargi wezwaniem Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. akt Prezydenta Miasta K., wskazując w jej treści, że jako osoba samotna i niepełnosprawna powinna otrzymać pomoc mieszkaniową od Gminy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak w sprawie właściwości sądu administracyjnego, względnie o oddalenie, jako nieuzasadnionej. Odrzucając skargę – na podstawie 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał ją za niedopuszczalną. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki stwierdził, że warunkiem skutecznego zaskarżenia wydanego przez Prezydenta Miasta K. aktu, było poprzedzenie skargi - zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. - wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się lub mogła dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności a następnie wniesienie skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 ust. 2 P.p.s.a). Niewyczerpanie przez skarżącą wymaganego trybu, skutkowało koniecznością odrzucenia wniesionej przez nią skargi. T. S. w skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., 52 § 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające odrzucenie skargi z uwagi na brak poprzedzenia skargi wezwaniem Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji gdy pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. z uwagi na jego literalne brzmienie powinno zostać potraktowane przez organ i Sąd w pierwszej kolejności jako pismo wyzywające Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa, w wyniku czego zostało niesłusznie skierowane przez organ bez uprzedniej analizy do Sądu jako skarga; - art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi bez rozpoznania istoty sprawy; - "art. 145 § 1 c" P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80, 10, 8 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpoznanie sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej oceny, w szczególności poprzez zaniechanie zbadania treści pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r., na skutek czego doszło do błędnego rozstrzygnięcia; - naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w treści uzasadnienia postanowienia do treści pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r., co wskazuje jednoznacznie, iż jego treść nie podlegała analizie Sądu. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca kasacyjnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania wraz zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że skarżąca kasacyjnie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., wyjaśniła, że należy je traktować jak skargę na działania Organów Administracji Publicznej i winno ono spowodować usunięcie naruszenia prawa poprzez przyznanie jej prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych Gminy K. W piśmie tym również wnoszono, że w przypadku braku odpowiedzi na nie, należy je potraktować jako skargę składaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z treści niniejszego pisma wynikało zatem, iż skarżąca mając na uwadze lakoniczne pouczenie organu zamieszczone w piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r. chciała wyczerpać tok zaskarżenia, a niniejsze pismo winno zostać potraktowane w pierwszej kolejności jako wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Intencją skarżącej od samego początku było zatem wyczerpanie toku postępowania, umożliwiające jej skuteczne wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r. zostało błędnie poczytane najpierw przez organ, a następnie przez Sąd jako skarga na działanie organu, gdy w rzeczywistości było ono wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta K. wnosił o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Z tego powodu postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. w sytuacji, w której ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a tego aktu, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Wskazany przepis obliguje zatem stronę do pewnego sekwencyjnego postępowania, polegającego na składaniu w stosownym terminie, kolejno po sobie wezwania do usunięcia naruszenia prawa i samej skargi. Traktowanie pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r. równocześnie jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa i samej skargi skutkowałoby koniecznością stwierdzenia, że oba pisma zostały złożone w tym samym czasie, a zatem wbrew zawartym w ww. przepisie wytycznym, co uzasadnia twierdzenie, iż skarżąca nie złożyła wezwania w sposób prawem przewidziany. Z pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r. poza tym ewidentnie wynika, iż jest ono zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa winno być zaś zaadresowane do organu, za pośrednictwem którego skarga została złożona. To zaś dodatkowo potwierdza, że skarżąca w niniejszym przypadku nie wyczerpała powyższego trybu w sposób zgodny z ww. przepisem, co uzasadniało odrzucenie wniesionej przez nią skargi. W konsekwencji uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie tego środka. Sąd Wojewódzki nie mógł w związku z tym naruszyć art. 134 P.p.s.a. Za nieuzasadniony należało również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 10, 77, 80 k.p.a. w sytuacji, w gdy wymienione przepisy nie mogły stanowić podstawy oceny, czy skarga została wniesiona do Sądu w sposób prawidłowy, gdyż dotyczą one merytorycznej oceny kontrolowanego przez Sąd Wojewódzki aktu, która w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Sąd I instancji nie naruszył również art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nieodniesienie się bowiem do wskazywanego w skardze kasacyjnej przez T. S. sformułowania, nie wpływało w żadnym zakresie na trafność samego rozstrzygnięcia. Biorąc zatem pod uwagę, że wniesiona skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwianych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 wskazanej ustawy.