I OSK 1321/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] , [...] oraz [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1492/22 w sprawie ze skargi [...], [...] oraz [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-16/2022/MK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: oddalić wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1492/22, oddalił skargę [...], [...] oraz [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-16/2022/MK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wnieśli [...], [...] oraz [...]. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia skargi konstytucyjnej - sygn. akt SK 64/21, w której wniesiono o stwierdzenie, że art. 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - "w zakresie, w jakim poszerza katalog przesłanek otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę «przemieszczenia» lub «zamieszkania» właściciela nieruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego następcy prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach", z: - art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji, - art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, - art. 2 w związku z art. 64 ust. І i 2 Konstytucji, . - art. 7 w związku z art. 87 ust. 1, w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu wniosku wskazali, że wynik postępowania zależy od wyniku skargi konstytucyjnej zarejestrowanej pod sygn. akt SK 64/21 o zbadanie zgodności m.in. art. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim poszerza katalog przesłanek otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę "przemieszczenia" lub "zamieszkania" właściciela nieruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego następcy prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach z: art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, art. 7 w zw. z art. 87 ust. 1, w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione okoliczności nie dają podstaw do skorzystania z instytucji zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Posłużenie się w powołanym przepisie sformułowaniem "sąd może" świadczy o tym, że decyzja w tym przedmiocie została pozostawiona uznaniu sądu. Obowiązkiem sądu jest zatem zbadanie, czy w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w niniejszym przepisie oraz czy wstrzymanie biegu sprawy z uwagi na te okoliczności jest celowe. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania, sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z udostępnionych przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt SK 64/21 (https://trybunal.gov.pl/s/sk-64-21) wynika, że od dnia wydania postanowienia o nadaniu dalszego biegu skardze konstytucyjnej, tj. od dnia 28 października 2021 r., do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał argumenty zmierzające do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie skład orzekający wyjaśnia, że w przypadku wydania orzeczenia w rozpoznawanej sprawie na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, skarżący kasacyjnie nie zostaną pozbawieni możliwości obrony swoich praw. W sytuacji bowiem, gdy Trybunał Konstytucyjny uzna, że regulacje są niezgodne ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to wówczas stronie - na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. - będzie przysługiwało prawo do wystąpienia o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.