I OSK 1307/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [..]Związków Zawodowych Pracowników [..]w Polsce z siedzibą w Warszawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej [..]Związków Zawodowych Pracowników [..]w Polsce z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1329/13 w sprawie ze skargi [..]Związków Zawodowych Pracowników [..] w Polsce z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r. nr [..] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. .

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1329/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [..]Związków Zawodowych Pracowników [..]z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r. nr [..]przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [..]Związków Zawodowych [..]z siedzibą w Warszawie. Pismem z dnia 5 czerwca 2014 r [..]Związków Zawodowych Pracowników [..]z siedzibą w Warszawie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO w Warszawie z dnia 5 września 2012 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie zaskarżonych decyzji w postaci wydania decyzji o odmowie ustanowienia na rzecz [..]prawa użytkowania wieczystego gruntu, pomimo zawisłości sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 22 marca 1950 r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Podano, iż decyzją z 22 marca 1950 r. Prezydent m. st. Warszawy przywrócił skarżącej termin do złożenia wniosku dekretowego. Następnie SKO w Warszawie zaskarżonymi decyzjami stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 22 marca 1950 r. Podkreślono również, iż Prezydent m. st. Warszawy rozpoznał wniosek dekretowy i decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r. odmówił ustanowienia na rzecz Federacji prawa użytkowania wieczystego gruntu, opierając swoje uzasadnienie na zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzjach i stwierdzając, że wniosek nie został złożony w terminie przewidzianym w art. 7 Dekretu. Zdaniem Federacji, istnieje zatem niebezpieczeństwo ostatecznego rozpatrzenia sprawy z wniosku dekretowego w oparciu o zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje. W konsekwencji zachodzi po stronie Federacji ryzyko wystąpienia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, które będą następstwem prawnym wykonania zaskarżonych decyzji. Wskazano, że pomiędzy zaskarżonymi w niniejszej sprawie decyzjami, a sprawą z wniosku dekretowego, która zawisła obecnie przed SKO w Warszawie zachodzi stosunek zależności. Negatywne rozpoznanie wniosku dekretowego jest prostym następstwem prawnym wykonania zaskarżonych decyzji. Ich wykonanie prowadzi do ostatecznego, negatywnego dla strony skarżącej rozpatrzenia wniosku dekretowego. W konsekwencji, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanych w sprawie z wniosku dekretowego będzie wymagało wznowienia postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki mogą się również wiązać z podjęciem wobec Federacji działań prawnych i faktycznych zmierzających do pozbawienia jej władania spornym gruntem i budynkiem. Wskazano również na koszty, które mogą wystąpić po stronie Federacji w przypadku konieczności wystąpienia z wnioskiem o wznowienie, a także te szkody, które będą się wiązać z koniecznością stosowania środków ochrony petytoryjnej i posesoryjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a., po przekazaniu skargi sądowi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA 2007 nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zgodnie z którym, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności, jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przed sądem aktu lub czynności. Objęcie skarżącego tzw. ochroną tymczasową nie jest działaniem podejmowanym przez Sąd z urzędu, ani też działaniem obligatoryjnym, bowiem nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, Sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia. W znacznej mierze powodzenie wniosku zależy od działań podjętych przez podmiot domagający się przyznania mu tego rodzaju ochrony. Zatem obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Jakkolwiek należy podnieść, iż każda decyzja wywołuje określone skutki prawne to przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia lecz uprawdopodobnienia, które nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd podejmując rozstrzygnięcie musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Zatem to strona składająca wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. jest zobowiązana do wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt I OZ 820/08). Należy zauważyć, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności zależy jednak przede wszystkim od charakteru prawnego decyzji, której rozpoznawany wniosek dotyczy. Nie podlegają bowiem wykonaniu te akty, które nie nadają się do wykonania i nie wymagają wykonania w trybie egzekucyjnym. Nie sposób jednak pominąć tego, iż decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o przywróceniu terminu do złożenia wniosku dekretowego rodzi niekiedy daleko idące skutki prawne dla strony. Jak słusznie wykazuje strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie nieważności decyzji o przywróceniu terminu do złożenia wniosku dekretowego wiąże się w niniejszej sprawie z odmową przyznania na rzecz [..]prawa własności czasowej do nieruchomości (decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 25 czerwca 2013 r.). Uznać zatem należy, iż zależność, że wynik zakończonego postępowania o przywróceniu terminu do złożenia wniosku dekretowego, może determinować treść rozstrzygnięcia wszczętego postępowania w sprawie odmowy przyznania własności czasowej do nieruchomości, stanowi w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczność wskazującą na zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie da się bowiem bezspornie wykluczyć takiej sytuacji, w której w konkretnych okolicznościach sprawy decyzja stwierdzająca nieważność określonego aktu będzie wywoływać skutki, o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OZ 786/11- orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z taką okolicznością mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Składając wraz ze skargą kasacyjną wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji strona skarżąca oparła go na wyniku postępowania, w którym odmówiono [..]przyznania własności czasowej nieruchomości. Zaznaczyć należy, że skutki tego postępowania, są zależne od ustaleń faktycznych i prawnych SKO zawartych w decyzji stwierdzającej nieważność rozstrzygnięcia Prezydenta m. st. Warszawy o przywróceniu terminu do złożenia wniosku dekretowego. Podkreślić trzeba, że decyzja, co do której stwierdzono nieważność zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co może mieć znaczenie dla skuteczności wszystkich późniejszych czynności prawnych oraz rozstrzygnięć dokonanych w oparciu o tę decyzję. Podzielić należy stanowisko, że istnieje zatem niebezpieczeństwo ostatecznego rozpatrzenia sprawy z wniosku dekretowego w oparciu o zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje. W konsekwencji zachodzi po stronie [..]ryzyko wystąpienia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, które będą następstwem prawnym wykonania zaskarżonych decyzji. W tych okolicznościach, należało uznać, iż wniosek zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.