I OSK 1291/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 3/22 w sprawie ze skarg B. K. i R. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zawiesić postępowanie sądowe do czasu zakończenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowania w sprawie o sygn. akt I OPS 1/23.

Wyrokiem z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 3/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg B. K. i R. M., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 maja 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2023 r. B. K. zawarł natomiast wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 6 lutego 2023 r. w przedmiocie zagadnienia prawnego dotyczącego statusu nabywców roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne, będące przyczyną zawieszenia, musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. Biorąc pod uwagę, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzegł, że skarżący na podstawie szeregu umów kupna nabyli od następców prawnych dotychczasowych współwłaścicieli prawa i roszczenia przysługujące do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej [...], obręb ewidencyjny [...], nr działki [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], a wynikające z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz prawo współwłasności budynków posadowionych na przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że nie podziela poglądu wyrażonego w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których zakwestionowano legitymację nabywców roszczeń dekretowych (ich status strony) w postępowaniach o ustanowienie, na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego, prawa użytkowania wieczystego należało zawiesić niniejsze postępowanie – z mocy art. 125 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a – do czasu zakończenia postępowania w sprawie o sygnaturze akt I OPS 1/23. Wskazana sprawa dotyczy bowiem wydania - w trybie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich, rozstrzygnięcia: "Czy nabywcy roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) przysługuje przymiot strony - w rozumieniu art. 28 K.p.a. – w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie przepisów dekretu?". Powyższe zaś zagadnienie występuje w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżący wywodzili w niej swój interes prawny m.in. z następstwa prawnego po dawnych właścicieli hipotecznych, które wykazywane było za pomocą postanowień spadkowych, aktów poświadczenia dziedziczenia i umów sprzedaży, zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie m.in. art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności czasowej i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w zw. z 156 § 2 i art. 28 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i uznanie, że na nabywcę roszczeń (w drodze umowy cywilno-prawnej) przechodzą wszystkie prawa przewidziane w art. 7 ust. 1 dekretu, pomimo, że przepis ten ogranicza krąg tych podmiotów jedynie do byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej i ich spadkobierców, nie obejmuje natomiast tych następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej, którzy tytuł prawny wywodzą z czynności cywilno-prawnej, a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący wykazali się interesem prawnym do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 31 marca 1993 r. W tej sytuacji rozstrzygnięcie przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego o kwestii objętej wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich niewątpliwie będzie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia, które zapadnie w niniejszej sprawie. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.