I OSK 1289/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak–Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 891/22 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelny Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 891/22, oddalił skargę K. K. (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę wojewódzką nr [...] – do drogi nr [...], obecnie drogę powiatową nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła od powołanego wyroku skargę kasacyjną, pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. Następnie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1643 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), pismem z dnia 18 grudnia 2023 r. wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozpoznania sprawy prowadzonej przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] pod znakiem [...] dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...], położonej w [...]. Wskazała, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r. Burmistrz wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia tej działki. Zdaniem skarżącej, wynik tego postępowania ma istotny wpływ na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, gdyż "jeżeli zmianie ulegną granice nieruchomości będącej przedmiotem postępowania przed Organami I i II instancji, adekwatnie do wyniku postępowania może wpłynąć to na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie". Niezależnie od powyższego, fakt wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego "świadczy równocześnie o zasadności złożonej w niniejszej sprawie skargi, w zakresie zarzutu opisanego w pkt 1 ppkt a. skargi". W dniu 12 stycznia 2024 r. wpłynęło do akt sprawy pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...], z którego wynika, że wydał w dniu [...] stycznia 2024 r. orzeczenie nr [...] o zawieszeniu postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jakim jest zakończenie postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1289/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powyższego przepisu wskazuje na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być zatem istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Innymi słowy rozstrzygnięcie w innym postępowaniu (w tej drugiej sprawie) tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. Merytoryczne powiązanie rozpoznawanej sprawy, jak i innych spraw, nie oznacza bowiem automatycznie zasadności wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten powinien mieć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt II FSK 920/21). Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. Zestawienie przesłanek zawieszenia postępowania z nakazem wynikającym z art. 7 p.p.s.a. oznacza, że zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym przypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy w danej sprawie uzasadnione jest odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien ocenić także wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotowy wniosek nie stwierdził by rozstrzygnięcie sprawy niniejszej zależało od wyniku postępowania rozgraniczeniowego. Wyjaśnienia wymaga, że postępowanie kasacyjne w sprawie niniejszej dotyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie decyzji, którą stwierdzono nabycie z mocy prawa własności działki oznaczonej jako [...], zajętej pod drogę wojewódzką, obecnie powiatową. Natomiast przywołane we wniosku o zawieszenie, postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r. dotyczy rozgraniczenia działki nr [...] położonej w [...] z działkami sąsiednimi. Tym samym postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną jest niezależne od wyniku postępowania rozgraniczeniowego. Wskazać dodatkowo należy, że z akt niniejszej sprawy wynika, że wskazane przez skarżącą postępowanie rozgraniczeniowe zostało przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w dniu [...] stycznia 2024 r. zawieszone do czasu zakończenia niniejszego postępowania o sygn. akt I OSK 1289/23. Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający opisany wniosek o zawieszenie postępowania nie bada zasadności skargi kasacyjnej. A wynik postępowania rozgraniczeniowego nie przesądza w żaden sposób o legalności decyzji ocenionej w zaskarżonym wyroku. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji