I OSK 1268/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2157/20 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wyłączenia gruntów rolnych z produkcji z naruszeniem przepisów prawa oraz ustalenie opłat postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2157/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wyłączenia gruntów rolnych z produkcji z naruszeniem przepisów prawa oraz ustalenie opłat. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] czerwca 2020 r., wskazując że w związku z wykonaniem decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na stronę skarżącą został nałożony obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości 181.704,12 zł oraz należności w wysokości 18.110,41 zł rocznie. Dla skarżącej kwota ta jest wysoka - spółka jest niewielką rodzinną spółką deweloperską zatrudniającą ok. 12 osób, realizującą stosunkowo niewielkie przedsięwzięcia deweloperskie. Wykonanie powyższego obowiązku istotnie wpłynie na płynność finansową, w tym realizację zobowiązań finansowych, co z kolei może skutkować nałożeniem na spółkę wysokich kar finansowych oraz może mieć wpływ na prawidłowe wywiązanie się z dotychczas zawartych z nabywcami lokali umów deweloperskich. Podkreślono również, że obecnie branża deweloperska odczuwa daleko idące skutki pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 (COVID-19), której skutkiem jest nie tylko zwiększenie kosztów prowadzonej działalności ale również wzrost materiałów. Powyższe powoduje, że spółka w celu zabezpieczenia dalszego prowadzenia działalności w okresie pandemii oraz w przyszłości jest zmuszona czynić oszczędności i ograniczać koszty. Wykonanie w obecnych okolicznościach zaskarżonych decyzji zniweczyłoby w istotnej mierze kilkumiesięczne starania spółki w zakresie zabezpieczenia dalszego prowadzenia działalności w okresie pandemii oraz miałoby negatywny wpływ na realizację budowy i realizację dalszych inwestycji. Obecna nadzwyczajna sytuacja została spowodowana przez czynniki całkowicie niezależne od skarżącej, która obiektywnie nie mogła przewidzieć tak istotnych zmian na rynku nieruchomości a tym bardziej im zapobiec. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stosownie natomiast do art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tak więc w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, żądanie takie powinno zostać potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu w trybie przewidzianym w art. 61 § 4 P.p.s.a. Powoduje to, że zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a., ale wymaga uwzględnienia art. 61 § 4 P.p.s.a. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie uniemożliwia zatem ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez Sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że postanowieniem z dnia 28 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej spółce uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Sąd I instancji wskazał, że spółka nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej zgody czy też nieodwracalnych skutków. Zdaniem Sądu, nie można bowiem przyjąć, że zapłata opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji z naruszeniem przepisów wywrze nieodwracalny skutek. Przeciwnie, uiszczenie kary administracyjnej w pieniądzu jest czynnością odwracalną, w tym sensie, że w razie wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji, będzie mógł nastąpić zwrot nienależnie zapłaconej kwoty. Stwierdzono także, że argumenty powołane przez stronę mają charakter ogólnikowy i nie zostały poparte żadnymi dowodami. Skarżąca spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OZ 4/21. W uzasadnieniu ww. orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację Sąd I instancji, że strona nie udokumentowała swojej sytuacji finansowej, co pozwoliłoby na dokonanie oceny, czy wyegzekwowanie (przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego) należnej z decyzji kwoty doprowadzi do wyrządzenia skarżącej spółce znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Odniesiono się również do podnoszonych przez spółkę okoliczności mających wpływ na jej sytuację finansową związanych z epidemią wirusa SARS-CoV-2. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jakichkolwiek dokumentów źródłowych, które potwierdzałyby nagłe pogorszenie sytuacji ekonomicznej w okresie wnoszenia analizowanego żądania, uniemożliwia zbadanie wpływu stanu epidemii na aktualną zdolność finansową i możliwości płatnicze strony. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, obecnie rozpoznając zawarty w skardze kasacyjnej wniosek K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jest związany granicami oceny określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a. Oceniając zgłoszone żądanie w ww. zakresie stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zawiera żadnych dodatkowych argumentów w stosunku do pierwotnego wniosku, który nie został uwzględniony. Kolejny raz strona skarżąca upatruje bowiem zagrożenia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na to, że wykonanie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości 181.704,12 zł oraz należności w wysokości 18.110,41 zł rocznie istotnie wpłynie na płynność finansową spółki. Ponownie podniesiono przy tym argumenty związane z wpływem pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 (COVID-19) na branżę deweloperską i realizację przyszłych inwestycji strony, nie przedstawiając na tę okoliczność żadnych danych, ani też dokumentów, pozwalających zobrazować zarówno jej aktualną płynność finansową jak i w okresie przed pandemią. Oznacza to, że strona nie wykazała zmiany okoliczności, które z kolei można byłoby rozpatrywać w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że nie ma podstaw do zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co powoduje, że niemożliwe jest uwzględnienie wniosku zawartego w skardze kasacyjnej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 P.p.s.a. oraz art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.