Sygnatura
I OSK 1261/24
Wyrok NSA z 5 grudnia 2025 r., I OSK 1261/24
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję w części
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 5 grudnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 1142/23 w sprawie ze skargi O.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 23 października 2023 r. nr SKO.II.41/1241/ŚR/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję, w części, w której nie orzeczono o świadczeniu pielęgnacyjnym na rzecz O.S. za okres od 25 lutego 2022 r. do 3 lipca 2023 r.; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie na rzecz O.S. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 1142/23 oddalił skargę O. S. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 23 października 2023 r. nr SKO.II.41/1241/ŚR/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy. Wnioskiem z dnia 25 lutego 2022 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Decyzją z dnia 24 marca 2022 r., nr 5211.6.2022.AD Burmistrz Włodawy odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Na skutek decyzji kasacyjnej Kolegium z dnia 28 kwietnia 2022 r., nr SKO.II.41/590/ŚR/2022 sprawa stała się przedmiotem ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na wniosek strony, postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r. Burmistrz Włodawy zawiesił postępowanie, a podjął je postanowieniem z dnia 11 lipca 2023 r. Następnie decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r. Burmistrz Włodawy odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r., wskazując, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała później niż do ukończenia 18 r.ż. lub w trakcie nauki w szkole oraz później niż do ukończenia 25 r.ż. Decyzją z dnia 23 października 2023 r., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką od dnia 4 lipca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. w wysokości 2.220,20 zł i od dnia 1 sierpnia 2023 r. w wysokości 2.458,00 zł miesięcznie na czas nieokreślony. Organ odwoławczy przywołał art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) i ust. 3 u.ś.r.; art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r., poz. 519 ze zm., dalej "u.o.c."); art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. h), art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. c i art. 87 ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 735 ze zm., dalej "u.p.z."), § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm.). Kolegium stwierdziło, że – jak wynika z orzecznictwa – art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r. przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia rodzinnego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu. Dlatego, w kontekście tak rozumianego "dostępu do rynku pracy" należy oceniać spełnienie określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, to jest niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie skarżąca nie mieści się w katalogu cudzoziemców zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na podjęcie pracy w kraju lub posiadających z mocy prawa dostęp do rynku pracy. Konsekwencją powyższego faktu jest brak obiektywnej możliwości rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Dostęp do rynku pracy jest zaś ustawowym warunkiem uzyskania przez cudzoziemca świadczenia. Niespełnienie tej przesłanki uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo spełnienia pozostałych z nich. Kolegium stwierdziło również, że uwzględniając orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, uznać trzeba, że w sprawie nie było podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ze względu na to, że niepełnosprawność (w stopniu znacznym) matki strony powstała po ukończeniu przez nią wieku określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zdaniem Kolegium, skarżąca spełnia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, ale dopiero od daty wydania decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia 4 lipca 2023 r., nr SO-Ch.6152.4.2022.AŻ/MDu o udzieleniu zezwolenia na pobyt stały na czas nieoznaczony – w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r. Brak jest podstaw do przyznania tego świadczenia wcześniej, to jest od daty wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polski w dniu 23 grudnia 2021 r., albowiem strona przekroczyła wówczas granicę na podstawie wizy krajowej typu "D", co nie uprawniało jej do dostępu do rynku pracy. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.ś.r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Sąd I instancji, przywołując treść art. 17 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. wskazał, że w jego ocenie, w sprawie niesporne jest, iż od dnia 4 lipca 2023 r. na czas nieokreślony skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką. Sąd podkreślił, że na gruncie wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że prawo do uzyskania świadczenia rodzinnego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu nie jest uzależnione od tego, czy karta ta posiada adnotację "dostęp do rynku pracy", lecz od tego, czy cudzoziemiec ten (posiadający kartę pobytu) ma jednocześnie uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W sytuacji braku stosownej adnotacji na karcie pobytu, na organach spoczywa obowiązek dokonania ustaleń w zakresie uprawnienia cudzoziemca do wykonywania pracy na terytorium Polski. Oznacza to, że dla ustalenia wobec cudzoziemca prawa do świadczeń rodzinnych wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków. Po pierwsze, pobyt tego cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być legalny. Po drugie, cudzoziemiec ten musi posiadać uprawnienie do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej pracy, w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę lub wskutek zwolnienia ex lege cudzoziemca z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem (zob. wyrok NSA z 14 marca 2018 r., I OSK 1164/16, wyrok WSA w Gliwicach z 17 marca 2021 r., II SA/Gl 1380/20, wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2022 r., VII SA/Wa 296/22). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, skarżąca nie spełnia warunku legitymowania się w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego ważną kartą pobytu, pozbawioną adnotacji "dostęp do rynku pracy", tj. w dniu 25 lutego 2022 r. Karta pobytu została bowiem skarżącej wydana przez Wojewodę Lubelskiego dopiero w dniu 4 lipca 2023 r. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że organy administracji rozpoznając jej wniosek z dnia 25 lutego 2022 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązane były przyznać wnioskowane świadczenie od tej daty, albowiem jej pobyt na terytorium RP był w tej dacie legalny, a zarazem skarżąca była uprawniona w tym czasie do wykonywania pracy w kraju (na podstawie posiadanej Karty Polaka). Powołany wyżej przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wnioskujący o świadczenie rodzinne cudzoziemiec legitymuje się ważną kartą pobytu, przy czym – jak wynika z orzecznictwa – przyznanie świadczenia nie może być uzależnione od tego, czy karta ta posiada adnotację "dostęp do rynku pracy" czy też takiej adnotacji nie posiada, gdyż w sytuacji braku tej adnotacji na karcie pobytu, to organy powinny ustalić, czy cudzoziemiec ma uprawnienie do legalnego podjęcia zatrudnienia na terytorium RP. Sąd podkreślił, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12 (ONSAiWSA 2013, nr 3, poz. 40), dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzącej do poszerzanie kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeniach rodzinnych jest sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji oraz zasadą równości obywateli wobec prawa zawartą w art. 32 Konstytucji. Ta ostatnia zasada nakazuje równe traktowanie przez władze publiczne obywateli, poprzez stosowanie takiej samej normy prawa do takiego samego stanu faktycznego. W związku z tym należy podkreślić, że wnioskodawcy, będącego cudzoziemcem, który w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego nie posiadał karty pobytu nie można traktować tak samo jak cudzoziemca, który składając ten wniosek legitymował się ważną kartą pobytu, jednakże pozbawioną adnotacji "dostęp do rynku pracy". Końcowo Sąd dostrzegł, że błędne było stanowisko Kolegium, iż w dacie wjazdu na terytorium RP w dniu 23 grudnia 2021 r. strona, która przekroczyła granicę na podstawie wizy krajowej typu "D", nie była uprawniona do dostępu do rynku pracy, gdyż to uprawnienie nie wynikało z posiadanej wizy, a jednocześnie skarżąca nie mieści się w katalogu cudzoziemców zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na podjęcie pracy w kraju lub posiadających z mocy prawa dostęp do rynku pracy. Skarżąca posiadała bowiem wówczas Kartę Polaka, co oznacza – z mocy art. 87 ust. 1 pkt 12 oraz ust. 2 pkt 6 u.o.c. – że jako cudzoziemiec zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na podjęcie pracy w kraju, była uprawniona do dostępu do rynku pracy. Uchybienie to – z uwagi na podniesioną wyżej argumentację Sądu – nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzuciła naruszenie: I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Kolegium w sposób wyczerpujący rozpatrzyło cały materiał dowodowy, wyjaśniło stan faktyczny sprawy oraz nie uchybiło zasadzie zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, podczas gdy słusznym interesem skarżącej jest przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką K. M. od dnia 22 lutego 2022 r, na czas nieokreślony, a nie od dnia 4 lipca 2023 r.; II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, z późn. zm., dalej "u.ś.r.") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że zgodnie z wykładnią językową, która jest punktem wyjścia dla wszelkich wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym, z powołanego przez skarżącą orzecznictwa sądów administracyjnych wynika w sposób jednoznaczny, że dokonana przez sądy wykładnia powyższego przepisu opiera się wyraźnie na założeniu, że cudzoziemiec, który ubiega się o świadczenie rodzinne posiada kartę pobytu, lecz karta ta nie zawiera adnotacji "dostęp do rynku pracy", lecz od posiadania przez nią uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium RP, które to może wynikać bądź z posiadania zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Oznacza to, że dla ustalenia wobec cudzoziemca prawa do świadczeń rodzinnych wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków. Po pierwsze, pobyt tego cudzoziemca na terytorium RP musi być legalny. Po drugie, cudzoziemiec ten musi posiadać uprawnienie do wykonywania na terytorium RP pracy w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę lub wskutek zwolnienia ex lege cudzoziemca z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem. Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Złożono również oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane enumeratywnie w art. 183 § 2 P.p.s.a., nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Skarga kasacyjna rozpoznana w tak zakreślonych granicach zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemu w sprawie, tj. do właściwego rozumienia treści art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. i poprawności subsumpcji stanu faktycznego sprawy pod hipotezę tej normy prawnej. Jak wskazuje się w doktrynie obie te formy naruszenia prawa materialnego nie wykluczają się wzajemnie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 367). Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie daty początkowej, od której skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w związku z niepodejmowaniem/rezygnacją z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, a także czy rację ma Sąd I instancji, że za taką datę należy przyjąć dzień wydania przez Wojewodę Lubelskiego decyzji o udzieleniu stronie zezwolenia na pobyt stały na czas nieoznaczony, tj. dzień 4 lipca 2023 r., czy skarżąca, podnosząc, że takim dniem winien być dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, tj. dzień 25 lutego 2022 r. Na wstępie zauważenia wymaga, że materialną podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wedle natomiast art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Zgodnie z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach w karcie pobytu umieszcza się adnotację "dostęp do rynku pracy" – w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Kwestie związane z zatrudnianiem cudzoziemców zostały uregulowane w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W przepisach ogólnych ustawy wskazano, że ustawa ma zastosowanie do cudzoziemców zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiadających w RP zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art. 159 ust. 1, art. 160, art. 161, art. 176, art. 186 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 lub art. 187 u.o.c. (art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. h). Przepisy art. 87 tej ustawy wskazują kategorie cudzoziemców uprawnionych do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W art. 87 ust. 1 pkt 12 cytowanej ustawy ustawodawca jako warunek wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznał fakt posiadania zezwolenia na pracę oraz legalizację pobytu. Ta ostatnia przesłanka jest spełniona, gdy cudzoziemiec legalnie przebywa na terytorium Polski m. in. na podstawie wizy (art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. a). Ustawa w art. 87 ust. 2 wskazuje kategorie cudzoziemców, którzy zwolnieni są z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Jedną z kategorii cudzoziemców zwolnionych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę są cudzoziemcy, posiadający ważną Kartę Polaka (art. 87 ust. 2 pkt 6). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, co nie jest kwestionowane i na co zwrócił uwagę zarówno organ odwoławczy jak i Sąd I instancji, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 12 grudnia 2019 r. wydanym na stałe. Symbolem przyczyny niepełnosprawności uznano 05-R (upośledzenie narządu ruchu) oraz 10-N (choroby neurologiczne). Matka skarżącej choruje na osteoporozę, reumatyzm, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze. Jest wdową, na dzień wydawania decyzji miała 83 lata. Zamieszkuje w jednopokojowym mieszkaniu własnościowym. Utrzymuje się z renty rodzinnej. Skarżąca w dniu 20 grudnia 2021 r. przyjechała z Rosji i zamieszkała wraz z matką celem udzielenia jej wsparcia i opieki. W dniu 5 stycznia 2022 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały. Na mocy decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia 4 lipca 2023 r. udzielono skarżącej zezwolenia na pobyt stały na czas nieoznaczony. Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzją z dnia 11 grudnia 2009 r. Konsul RP w Moskwie przyznał skarżącej Kartę Polaka. Decyzją z dnia 3 października 2019 r. ważność Karty została przedłużona do dnia 3 października 2029 r. Skarżąca, na dzień składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego posiadała również wizę "D", tj. wizę krajową uprawniającą do wjazdu na terytorium RP oraz do ciągłego pobytu lub do kilku następujących po sobie pobytów na tym terytorium, które trwają łącznie dłużej niż 90 dni w okresie ważności wizy i nie dłużej niż rok. Wiza została wydana od dnia 15 września 2021 r. do dnia 9 kwietnia 2022 r. Najistotniejszą kwestią w rozpoznawanej sprawie, na którą ponownie należy zwrócić uwagę jest, że skarżąca wnioskiem z dnia 5 stycznia 2022 r. zwróciła się o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały. Zgodnie z brzmieniem art. 206 ust. 1 pkt 2 u.o.c. jeżeli wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały został złożony w czasie jego legalnego pobytu na terytorium RP i nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie pobyt cudzoziemca na terytorium RP uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały stanie się ostateczna. Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie skoro skarżąca, złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w dniu 5 stycznia 2022 r., tym samym uznać należy, że bez wątpienia od tego dnia przebywała w RP legalnie (także już wcześniej przebywała legalnie, na podstawie wizy, jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie). Dlatego też, skoro wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką został złożony w dniu 25 lutego 2022 r., tym samym od tego dnia, w oparciu o art. 24 ust. 2 u.ś.r., organ winien był przyznać wnioskowane świadczenie, a nie jak to uczynił, od dnia wydania przez Wojewodę Lubelskiego decyzji udzielającej skarżącej zezwolenie na pobyt stały na czas nieoznaczony, tj. od dnia 4 lipca 2023 r. Podkreślenia wymaga także, że prawidłowa wykładnia (funkcjonalna i celowościowa) przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. wskazuje, iż cudzoziemiec posiadający Kartę Polaka, zgodnie z art. 87 ust. 2 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie pracy na terytorium RP, tym samym jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego. Błędne są tym samym wnioski zarówno Kolegium, jak i Sądu I instancji, że skoro karta pobytu została wydana skarżącej na mocy decyzji z dnia 4 lipca 2023 r., to dopiero od tej daty skarżącej przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne, bowiem dopiero od tego dnia pobyt skarżącej w RP był legalny, a także dopiero od tego dnia miała uprawnienie do podjęcia legalnego zatrudnienia na terytorium RP. W oparciu o powyższe, za zasadny należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. Odnosząc się do sposobu sfomułowania zarzutu przedstawionego w ramach kolejnej z podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 8 k.p.a. składa się z dwóch jednostek redakcyjnych w postaci paragrafów, natomiast przepis art. 77 k.p.a. składa się z czterech jednostek redakcyjnych w postaci paragrafów. Konieczne jest zatem powołanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu; zob. wyrok NSA z 3 grudnia 2024 r., II GSK 915/24, LEX nr 3788106). Zawarty w art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do samodzielnego konkretyzowania który przepis skarżący kasacyjnie miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (zob. wyrok NSA z 26 września 2024 r., I OSK 2286/23, LEX nr 3780650). Wadliwość ta w świetle uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 nie dyskwalifikuje jednakże automatycznie tak sformułowanego zarzutu. Oceniając ten zarzut uznać należy, iż jest on zasadny, bowiem jest on konsekwencją błędnej wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. dokonanej zarówno przez Kolegium, jak i Sąd I instancji. Organ, ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wykładnię przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.ś.r. dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, a także pozostałe, wskazane w uzasadnieniu okoliczności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję w części zaskarżonej, czyli w części, w której nie orzeczono o świadczeniu pielęgnacyjnym na rzecz O. S. za okres od 25 lutego 2022 r. do 3 lipca 2023 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. - 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 czerwca 2024
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jerzy Siegień /przewodniczący/ Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/ Marek Stojanowski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d, art. 17 ust. 1 pkjt 4, art. 24 ust. 2 · Dz.U. 2023 poz. 390
- Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
art. 244 ust. 1 pkt 11 · Dz.U. 2023 poz. 519
- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. h, art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. a i ust. 2 pkt 6 · Dz.U. 2023 poz. 735
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 188 w zw. z art. 193 i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c · Dz.U. 2023 poz. 1634
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Kr 697/25 · 5 grudnia 2025
Wyrok WSA w Krakowie z 5 grudnia 2025 r., III SA/Kr 697/25
Sygnatura: III SA/Kr 1169/25 · 5 grudnia 2025
Wyrok WSA w Krakowie z 5 grudnia 2025 r., III SA/Kr 1169/25
Sygnatura: I SA/Wa 1868/25 · 5 grudnia 2025
Postanowienie WSA w Warszawie z 5 grudnia 2025 r., I SA/Wa 1868/25
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny