I OSK 1253/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2186/20 w sprawie ze skargi L.B. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 17 lipca 2020 r. nr DO.4.7613.475.2019.RF w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2186/20, oddalił skargę L.B., zwanej dalej "skarżącą", na decyzję Ministra Rozwoju, zwanego dalej "Ministrem", z dnia 17 lipca 2020 r., nr DO.4.7613.475.2019.RF, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia. Od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną wniosła skarżąca L.B. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest: 1. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że nie można stwierdzić wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy wobec przedmiotowej nieruchomości nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane art. 17 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37 ze zm.) na dzień wydawania orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., bowiem na dzień 24 października 1967 r. (tj. wydawania orzeczenia) przedmiotowa nieruchomość była objęta przepisami dekretu z dnia 6 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U Nr 13, poz. 87) z uwagi na treść decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 1953 r., a zatem nie można uznać na dzień wydawania zaskarżonego orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., że nie istniała podstawa prawna władania przez Państwo przedmiotową nieruchomością. W ocenie skarżącej powyższe naruszenie jest wynikiem błędnego ustalania Sądu dotyczące tego, że przedmiotowa nieruchomość była we faktycznym władaniu państwowej jednostki organizacyjnej z pominięciem okoliczności, że zostało przywrócone posiadanie przedmiotowej nieruchomości A. i J. W. na mocy postanowienia Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 8 lipca 1947 r. i wprowadzono ich w jej posiadanie w dniu 29 grudnia 1947 r. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i w związku z art. 17 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju z dnia 17 lipca 2020 r., znak sprawy: D0.4.7613.475.2019.RF (IK 1129365) i poprzedzającej ją decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 marca 2018 r., nr DO-4-6613-323-MG/16, odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., nr MT-295/66, stwierdzającego przejście z mocy prawa na własność Skarbu Państwa z dniem 8 marca 1958 r. nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], podczas gdy w/w decyzje naruszały prawo przez brak stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r, nr MT0295/66, które to orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem obowiązujących w dacie jego wydania przepisów prawa; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju z dnia 17 lipca 2020 r., znak sprawy: D0.4.7613.475.2019.RF (IK 1129365) i poprzedzającej ją decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 marca 2018 r., nr DO-4-6613-323-MG/16, podczas gdy w/w decyzje wydane zostały przez organ z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na braku rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, jak również braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności: a) brak wyjaśniania na jakiej podstawie uznano, iż nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., bowiem z jednej strony w uzasadnieniu wskazano, że objęcie nieruchomości we władanie nie miało związku z decyzją Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 1953 r., a z drugiej strony wskazano, że skoro decyzja Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 1953 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, b) braku zbadania i rzetelnego wyjaśnienia wzajemnej relacji pomiędzy decyzją Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 1953 r. a orzeczeniem Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., która to okoliczność jest niezbędna dla podjęcia w sprawie prawidłowej i zgodnej z przepisami prawa merytorycznej decyzji, bowiem nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu I Instancji, że odnoszenie się przez Ministra do ustaleń poczynionych w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 18 grudnia 1953 r. było zbędne, gdyż ta decyzja miała nie oznaczać z "automatu" tytułu prawnego dla Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych do władania nią, w sytuacji gdy jest to twierdzenie sprzeczne ze stanowiskiem organu; c) braku zbadania i odniesienia się do całokształtu ustaleń jakie zostały poczynione w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 1953 r., mimo, iż Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r. zawiesił postępowanie wskazując, iż kwestię legalności decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 1953 r. traktuje jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., w szczególności w zakresie w jakim w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 1953 r. stwierdzono, że: • "Kolegium podziela ten pogląd i odnosząc się do wskazania Sądu co do relacji pomiędzy będącą przedmiotem niniejszego postępowania decyzją Terenowego Oddziału Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 1953 n. Nr K.U. 2489/53 a orzeczeniem Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., nr MT-295/66, stwierdza, że między tymi aktami zachodzi ścisła współzależność." (por. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2011 r., S.K.O.2463/2011, str. 8); • "Decyzja Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia 18 grudnia 1953 r. była więc decyzją, na podstawie której wydano orzeczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r." (por. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2011 r., S.K.O.2463/2011, str. 9); • "przy uwzględnieniu takiego stanowiska Sądu trzeba stwierdzić, że wyłącznym skutkiem prawnym decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia 18 grudnia 1953 r. było w istocie wydanie na jej podstawie następczego aktu administracyjnego w postaci orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., Nr MT-295/66, stwierdzającego przejście na własność Państwa z mocy prawa z dniem 8 marca 1958 r. nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]." (por. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2011 r., S.K.O.2463/2011, str. 9). Skarżąca kasacyjnie w oparciu o powołane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a., poprzez uchylenie w całości decyzji Ministra Rozwoju z dnia 17 lipca 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 30 marca 2018 r., nr DO-4-6613-323-MG/16 odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., nr MT-295/66, stwierdzającego przejście z mocy prawa na własność Skarbu Państwa z dniem 8 marca 1958 r. nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie nr [...] rep. Hip. Nr [...] Sądu Powiatowego dla [...], stanowiącej własność M. vel M. K. W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpatrzenie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest generalnie kwestia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, zatem postawione zarzuty zostaną rozpoznane łącznie. Należy przy tym uwzględnić charakter prawny postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest ono bowiem nowym i odrębnym postępowaniem administracyjnym w stosunku do postępowania zwykłego (jurysdykcyjnego), posiadającym odrębny przedmiot. O ile bowiem w postępowaniu zwykłym rozpoznaje się i rozstrzyga się sprawę indywidualną w formie decyzji administracyjnej lub milcząco (art. 1 pkt 1 K.p.a.), to przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, którego rodzaje wylicza enumeratywnie art. 156 § 1 K.p.a. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 17 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" i znaczenie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje te wyjaśnienia i stwierdza, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 17 pkt 2 lit. b) tej ustawy. Stosownie do treści tego przepisu, przepisy ustawy – a więc między innymi te mówiące o przejściu składników majątkowych na własność Państwa, stosuje się do mienia, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostają w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli wymienione w art. 1 lub pkt 1 tego artykułu, czyli z dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67 ze zm.) oraz z ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej (Dz. U. Nr 52, poz. 271 ze zm.). Innymi słowy, art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. miał zastosowanie do tych przedsiębiorstw i innego mienia, które w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. zostały objęte bez tytułu prawnego przez państwowe jednostki organizacyjne i od chwili objęcia przez te jednostki pozostawały w ich władaniu bez żadnego tytułu prawnego aż do dnia wejścia w życie ustawy - to jest do dnia 8 marca 1958 r. Przy czym dopuszczając przejście na własność Państwa przedsiębiorstw i innego mienia, o których mowa w art. 17 pkt 2 lit. a i b) ustawy z 1958 r., obwarowano to przejście istotnym warunkiem, tj. że sprawowanie władania winno odbywać się bez żadnego tytułu prawnego. Istnienie jakiegokolwiek tytułu prawnego władania wyklucza możliwość zastosowania w tym zakresie ustawy z 1958 r. Zastrzeżenie to zawiera więc ograniczenie stosowania tego przepisu do tych przedsiębiorstw i innego mienia, których objęcie przez państwowe jednostki organizacyjne i dalsze nimi władanie nie było oparte ani na umowie, ani na innym tytule prawnym (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt I OSK 253/19, CBOSA). Treść zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej dowodzi, że skarżąca kwestionuje dwie okoliczności, których spełnienie było przesłankami do wydania decyzji o przejściu na własność Państwa opisanej nieruchomości, o których stanowi art. 17 pkt 2 lit. b) ustawy – i w tym upatruje rażącego naruszenia wskazanego przepisu. Po pierwsze kwestionuje to, że sprawowanie władania sporną nieruchomością położoną w L. przy ul. [...] przez państwową jednostkę organizacyjną w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. oraz następnie do dnia 8 marca 1958 r. odbywało się bez tytułu prawnego. Po drugie kwestionuje to, że przedmiotowa nieruchomość była we faktycznym władaniu państwowej jednostki organizacyjnej wskazując, iż zostało przywrócone posiadanie przedmiotowej nieruchomości A. i J. W. na mocy postanowienia Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 8 lipca 1947 r. i wprowadzono ich w jej posiadanie w dniu 29 grudnia 1947 r. Godzi się zatem przypomnieć, że umową sprzedaży z dnia 21 grudnia 1946 r. prawo własności przedmiotowej nieruchomości zostało zbyte przez M. vel M. K. na rzecz A.W. i J.W. Nabywcy nie ujawnili swoich praw w księdze wieczystej. Postanowieniem Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Łodzi z dnia 8 lipca 1947 r., nr V/R/239/47, przywrócone zostało A.W. i J.W. posiadanie przedmiotowej nieruchomości. Następnie wprowadzono te osoby w posiadanie nieruchomości w dniu 29 grudnia 1947 r. Znacjonalizowana nieruchomość znajdowała się we władaniu Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w Łodzi od dnia 1 maja 1953 r., co potwierdza treść protokołu zdawczo - odbiorczego spisanego w dniu 1 maja 1953 r. w sprawie objęcia w zarząd i administrację nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. Z dokumentacji tej wynika, że przedmiotowa nieruchomość została objęta we władanie przez administrację państwową na wniosek Komitetu Domowego - mieszkańców kamienicy przy ul. [...] (pisma Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z kwietnia 1953 r. (brak daty dziennej) i dnia 17 kwietnia 1953 r., nr Z.B.M.i T.K. 1-2a/23/53). Treść pisma Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia 9 lipca 1962 r. wskazuje, że od 1953 r. podatki od przedmiotowej nieruchomości opłacał Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w Łodzi. Z kolei z treści pisma Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dnia 17 kwietnia 1953 r. wynika, iż organ polecił Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych w Łodzi objęcie nieruchomości położonej przy ul. [...] w administrację i uregulowanie spraw czynszów oraz innych świadczeń pochodzących z nieruchomości. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby właściciele po dacie objęcia we władanie nieruchomości przez Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w Łodzi, tj. po dniu 1 maja 1953 r., uiszczali podatek od nieruchomości, pobierali jakiekolwiek świadczenia przysługujące im z tytułu prawa własności do nieruchomości (np. czynsz) lub dokonywali innych czynności, z których wynikałoby, że to oni wykonywali w pełnym zakresie prawo własności przysługujące im do tej nieruchomości. Ponadto okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej (Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w Łodzi) w okresie od dnia 31 grudnia 1954 r. do dnia 8 marca 1958 r. potwierdza treść pisma Zarządu Gospodarki Terenami m. Łodzi z dnia 31 marca 1966 r., nr ZGT/l/14/80/478/66, pisma Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych [...] z dnia 31 grudnia 1962 r., nr EP/2065/62, oraz pisma Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w Łodzi z dnia 28 sierpnia 1959 r., nr PE.11-2/49/59. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na utratę władania nad przedmiotową nieruchomością przez państwową jednostkę organizacyjną w wyżej wymienionym okresie. Słusznie również wskazano, że analiza akt sprawy potwierdza, iż objęcie przedmiotowej nieruchomości we władanie przez państwową jednostkę organizacyjną (tj. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w Łodzi) nastąpiło jeszcze przed wydaniem decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia 18 grudnia 1953 r., nr K.U.2489/53, o uznaniu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] za mienie opuszczone. Przy czym z powołanych wyżej pism Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z kwietnia 1953 r. oraz z treści protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego w dniu 1 maja 1953 r. nie wynika, aby wejście we władanie przez państwową jednostkę organizacyjną miało związek ze statusem tej nieruchomości jako mienia opuszczonego w rozumieniu przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Istotną okolicznością w sprawie jest również to, że decyzją z dnia 13 maja 2016 r., nr DKO.4160.156.2015, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr SKO.359/2012, utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2011 r., nr SKO.2463/2011, stwierdzającą nieważność decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia 18 grudnia 1953 r., nr K.U.2489/53. Tym samym, decyzja Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia 18 grudnia 1953 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a więc od momentu dokonania czynności dotkniętej przesłanką nieważności. Decyzja ta była dotknięta wadą nieważności, gdyż rażąco naruszała art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Przepis ten przewidywał, że majątkiem opuszczonym jest majątek osób, które w związku z wojną utraciły jego posiadanie, a następnie go nie odzyskały. Przepis ten odnosił się również do następców prawnych tych osób (nabywców). W stanie faktycznym sprawy M.K. odzyskał po wojnie posiadanie przedmiotowej nieruchomości i zbył ją na podstawie umowy z dnia 21 grudnia 1946 r. na rzecz A.W. i J.W. Nabywcom przywrócono posiadanie pismem Zarządu Miejskiego w Łodzi z dnia 15 listopada 1947 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Minister przyjął fikcję prawną, a Sąd I instancji to zaakceptował, że decyzja Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia 18 grudnia 1953 r. nigdy nie została wydana (nie wywołała skutków prawnych), a w konsekwencji przedmiotowa nieruchomość nie była uznawana za mienie opuszczone w okresie od dnia 18 grudnia 1953 r. do dnia 8 marca 1958 r. Powyższe okoliczności miały charakter kluczowy dla postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r. Ich rozstrzygnięcie przez Kolegium stanowiło bowiem kwestię wstępną w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., obligującą do zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, stwierdzenie nieważności przez Kolegium decyzji Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia 18 grudnia 1953 r. skutkowało przyjęciem przez Ministra - procedującego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 października 1967 r., że Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w Łodzi władał przedmiotową nieruchomością w okresie od dnia 1 maja 1953 r. do dnia 8 marca 1958 r. bez tytułu prawnego. Nieruchomość ta bowiem nie była objęta przepisami dekretu z dnia 8 marca 1946 r., zaś w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na istnienie podstawy prawnej władania tą nieruchomością przez Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w Łodzi. Zależność między decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r. oraz decyzją Terenowego Oddziału Likwidacyjnego z dnia 18 grudnia 1953 r. była tego rodzaju, że ta z 1953 r. uznawana była za podstawę wydania tej z 1967 r., co – dopóki w obrocie prawnym istniała decyzja z dnia 18 grudnia 1953 r. – mogło wskazywać na rażące naruszenie art. 17 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 18 grudnia 1953 r. – jak wyżej wyjaśniono – usunęło z mocą wsteczną tę wadliwość. Wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji pozwoliło dopiero przejść do oceny decyzji z dnia 24 października 1967 r. w kontekście spełnienia innych przesłanek jej wydania wymienionych w art. 17 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. w oparciu o stan faktyczny istniejący w okresie lat 1953 – 1958 i utrwalony w aktach archiwalnych. W szczególności potwierdzono faktyczne władanie przedmiotową nieruchomością przez państwową jednostkę organizacyjną co najmniej od kwietnia 1953 r. na skutek opisanego wyżej zaniechania władania przez A.W. i J.W. Przesłanki wydania orzeczenia stwierdzającego przejście nieruchomości z mocy prawa na własność Skarbu Państwa z dniem 8 marca 1958 r., o których mowa w art. 17 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. były spełnione na dzień wydania decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 października 1967 r., dlatego decyzja ta nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa i Minister prawidłowo odmówił stwierdzenia jej nieważności, a Sąd I instancji prawidłowo to zaakceptował. Powyższe dowodzi, że prawidłowe były także ustalenia faktyczne oparte na wszechstronnej i wyczerpującej analizie dokumentacji archiwalnej zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy i nie doszło w tym zakresie do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a.