I OSK 1180/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 1180/21 w sprawie skargi kasacyjnej Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 972/18 w sprawie ze skarg M.M. i B.Z., M. oraz A.K. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 20 marca 2018 r., nr R 14a/17 w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia: odmówić wykładni wyroku.

Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją z 3 styczna 2008 r. nr 6/GK/DW/2008, na podstawie art. 7 ust. 1-3 dekretu, ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako dz. nr [...] (grunt pod budynkiem), położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz A.K. w udziale [...] części oraz M.M. w udziale [...] części (pkt 1 decyzji), a także ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w pkt 1 w wysokości [...] zł netto (pkt 2 decyzji). Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich decyzją z 20 marca 2018 r. nr R 14a/17 uchyliła w całości decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 3 stycznia 2008 r. nr 6/GK/DW/2008 (pkt 1), odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (pkt 2), nakazała m.st. Warszawa przejęcie zarządu nieruchomością stanowiącą dz. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, położoną w [...] przy ul. [...] (pkt 3) i nadała decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 4). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 września 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 972/18, po rozpoznaniu sprawy ze skarg M.M. i B.Z., Miasta Stołecznego Warszawy oraz A.K. z udziałem Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z 20 marca 2018 r. nr R 14a/17 w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję; w punkcie 2. oddalił skargę A.K.; w punkcie 3. zasądził od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz M.M. i B.Z. solidarnie kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz w punkcie 4. zasądził od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 1180/21, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich – w punkcie 1 uchylił zaskarżony wyrok, w punkcie 2 uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. W pozostałym zakresie oddalił skargi oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 14 grudnia 2023 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich złożyła wniosek o wykładnię wskazanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie dotyczącym dalszego, po wyroku Sądu procedowania w oparciu o ustawę z dnia 9 marca 2017 r . o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (tj. Dz.U. 2018 poz. 2267), w szczególności o możliwość wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 2, 2a lub 3 powyższej ustawy. Zdaniem Komisji skoro w obrocie prawnym utrzymana została prawomocna i ostateczna decyzja Komisji o uchyleniu decyzji reprywatyzacyjnej , a jednocześnie sprawa ma zostać ponownie rozpoznana w zakresie dostrzeżonych przez NSA naruszeń prawa , powstaje wątpliwość w jakiej formie i na jakiej podstawie prawnej Komisja powinna wydać decyzję, która realizowałaby wytyczne wskazane w uzasadnieniu wyroku NSA oraz czy uzasadnienie wyroku NSA uzupełnia uzasadnienie decyzji Komisji co do skutków uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 158 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) - dalej "P.p.s.a.", sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że potrzeba wyjaśnienia treści sentencji wyroku, bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy sentencji wyroku lub jego uzasadnienia są dla niej niezrozumiałe, bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyjaśnienie wątpliwości nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi zatem wtedy, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania (por. m.in. postanowienia NSA z: 2 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 1069/19, sygn. akt II OSK 1017/19; 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 662/09; 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 22/15). Wbrew zgłoszonemu żądaniu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie potrzeba dokonania wykładni wyroku z dnia 7 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 1180/21. Zarówno bowiem sentencja ww. wyroku, jak i jego uzasadnienie są sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości (umożliwiający jednoznaczne rozumienie ich treści). Z orzeczenia tego wynika, że NSA uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego, mocą którego uchylono zaskarżoną decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich w całości, a następnie NSA, na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił również pkt 2 zaskarżonej decyzji Komisji. Powyższe oznacza, że z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja Prezydenta m.st. Warszawy ustanawiająca na rzecz określonych osób prawo użytkowania wieczystego na podstawie Dekretu warszawskiego. Koniecznym stało się zatem ponowne rozpatrzenie wniosku dekretowego w tym zakresie i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Uchylenie pkt 2 zaskarżonej decyzji Komisji takie rozpatrzenie sprawy umożliwia. Zacytowany na stronie 2 pisma fragment uzasadnienia wyroku NSA, budzący wątpliwości Komisji, odnosi się do organu który taki wniosek dekretowy powinien ponownie rozpoznać, tj. do Prezydenta m.st. Warszawy. Nie jest nim Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, ponieważ nie jest ona organem właściwym w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.