Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 1163/24

I OSK 1163/24 - Wyrok NSA z 2026-03-18

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
18 marca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1381/23 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 10 sierpnia 2023 r., znak SKO-GN-4160-160/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 16 stycznia 2024 r. o sygn. akt II SA/Kr 1381/23 oddalił skargę Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Sosnowcu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 10 sierpnia 2023 r. znak SKO-GN-4160-160/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 15 grudnia 2006r., znak: SKO.I-01/933/GNp/06, którą stwierdzono nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 15 lipca 1954r., znak: L.R.IV/6/23/1/54 w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskich, położonych w gromadzie [...], stanowiących - w dacie przejęcia - własność G. D. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prokurator Prokuratury Okręgowej w Sosnowcu (dalej: "Prokurator", "Skarżący kasacyjnie") zaskarżając go w całości i zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej, a w konsekwencji - rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - dalej: k.p.a. (tekst jedn.: Dz. U. z 2023r., poz. 775 ze zm.) w zw. z art. 75 ust. 1 i art. 101 ust. 1 lit d) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. z 1928 r., Nr 36, poz. 340 i 341 ze zm.) w zw. z art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. z 1949 r., Nr 46, poz. 339 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. z 1950 r., Nr 45, poz. 414, 415, 416), - poprzez uznanie, że brak szczegółowego określenia w ww. orzeczeniu - znak: L.R.IV/6/23/1/54, przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskiej, w sposób przewidziany w § 1 ww. rozporządzenia z dnia 16 września 1950 r., stanowiącej w dacie przejęcia własność G. D., i niepozostającej w faktycznym jego władaniu, jest brakiem osnowy decyzji, o jakiej mowa w art. 75 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r., stanowiącym jednocześnie rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 101 ust. 1 lit d) ww. rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. oraz w zw. z art. 1 ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., podczas gdy szczegółowej identyfikacji przejmowanych przez państwo nieruchomości nie wymagał ani art. 75 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r., ani żaden przepis ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., zaś § 1 ww. rozporządzenia z dnia 16 września 1950 r. nie znajdował w tej sprawie zastosowania, a ww. orzeczenie PPRN - znak: L.R.IV/6/23/1/54, z chwilą objęcia w posiadanie przez Skarb Państwa, a następnie dokonanie na jego podstawie wpisu nowego właściciela w księgach wieczystych przejętych przez Skarb Państwa nieruchomości, zostało skutecznie i w całości wykonane, co dowodzi, iż zawarty w nim opis przejmowanych nieruchomości umożliwiał ich szczegółową identyfikację, a także wobec faktu, iż merytoryczna treść rozstrzygnięcia odpowiadała prawu, co skutkuje niemożnością stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania nawet o charakterze rażącym, tj. poprzez bezzasadne oddalenie skargi pomimo, że stosownie do treści art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oświadczył, że zrzeka się przeprowadzania rozprawy. W uzasadnieniu zauważono, iż wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, przytoczony w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 15 lipca 1954 r., znak: L.R.IV/6/23/1/54 opis mienia został dokonany w sposób umożliwiający jego jednoznaczną identyfikację, co z kolei przesądza, że w tym zakresie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie, znak: L.R.IV/6/23/1/54, stało się podstawą skutecznego ujawnienia własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej i w zbiorach dokumentów prowadzonych dla pozostawionych przez G. D., w gromadzie [...], na skutek przesiedlenia, a będących uprzednio jego własnością, nieruchomości ziemskich. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, nieuprawnionym jest twierdzenie, że granice pozostawionych przez G. D. nieruchomości ziemskich, w momencie przejęcia były zatarte (nieznane) oraz że nieznani byli ich właściciele. Dokonanie skutecznego ww. wpisu w księdze wieczystej jednoznacznie wskazuje na fakt, że ww. orzeczenie PPRN - znak: L.R.IV/6/23/1/54, było także w pełni wykonalne. Zdaniem Prokuratora w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajdowało zastosowania rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. z 1950 r., Nr 45, poz. 414, 415 i 416). W zaistniałej sytuacji, stosować należało natomiast art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 1928 r., Nr 35, poz. 340, 341) który jedynie stanowi, że Każda decyzja powinna zawierać powołanie się na podstawę prawną, datę, osnowę decyzji, oznaczenie jej rodzaju, podpis władzy oraz wskazać czy przysługuje od niej odwołanie czy skarga. Jak z tego wynika, przepis ten w żaden sposób nie precyzuje z jakich elementów powinna składać się osnowa. Nie precyzuje tego również, nawet pośrednio, art. 4 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Zauważono, że wspomniane orzeczenie PPRN - znak: L.R.IV/6/23/1/54, zostało wykonane, poprzez ujawnienie Skarbu Państwa jako nowego właściciela w księdze wieczystej przejętych nieruchomości, które przeszły w jego zarząd, co - per facta concludentia - dowodzi, że orzeczenie to było wystarczająco jasne i precyzyjne, w zakresie, w jakim określało, poprzez odesłanie do właściwych ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów, dane charakteryzujące obszar, położenie i rodzaj przejmowanych nieruchomości. Przedmiotowe orzeczenie PPRN - znak: L.R.IV/6/23/1/54, w jego pkt III stanowiło o przejęciu na własność Państwa grunty i zagrody uznane wyżej w pkt I / o ile one należą na prawie własności do osób wymienionych pod pkt 1b orzeczenie niniejszego. Decyzja ta miała charakter konstytutywny i wywoływała skutek prawny z chwilą jej wydania, gdyż wskazywała, że dotyczy nieruchomości ziemskich G. D. Wykonaniem tego orzeczenia było więc, przede wszystkim, przejęcie tych gruntów w posiadanie, używanie, pobieranie z nich pożytków i innych dochodów oraz faktyczne nimi dysponowanie, które co do zasady, poprzedzało związane z nim dalsze działania prawne, tj. ujawnianie Skarbu Państwa w księgach wieczystych. W sprawie nie ma bowiem żadnych wątpliwości, i żadna ze stron tego nie neguje, że Skarb Państwa, a ostatnio Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe - Nadleśnictwo [...], na skutek ww. orzeczenia PPRN, znak: L.R.IV/6/23/l/54 - stał się właścicielem i zyskał prawo do przejęcia w swoje posiadanie ww. nieruchomości ziemskich, co jednocześnie stanowiło wykonanie tego orzeczenia o przejęciu nieruchomości ziemskich na własność Wskazano, że zarzucane w zaskarżonym wyroku wady osnowy ww. orzeczenia PPRN - znak: L.R.IV/6/23/1/54, z uwagi na swą istotę, mogą być analizowane jedynie na płaszczyźnie naruszenia norm prawa procesowego. Jednakże ich waga oraz brak jakichkolwiek konsekwencji - nie pozwalają przyjąć, że stanowią one ewidentne bezprawie, którego nigdy nie można usprawiedliwiać, ani tolerować. W niniejszej sprawie nikt nie poddaje w wątpliwość merytorycznej zgodności z prawem ww. orzeczenia PPRN - znak: L.R.IV/6/23/1/54 co, w świetle powyższego, już samo w sobie uniemożliwia stwierdzenie jego nieważności jako orzeczenia dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nieprecyzyjne określenie osnowy ww. orzeczenia PPRN można co najwyżej oceniać w kategorii zwykłego, a nie rażącego naruszenia prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prokurator, powołując się na orzecznictwo wskazał, iż jeżeli rażące naruszenie prawa tkwiło w decyzji organu pierwszej instancji, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy, to należy stwierdzić nieważność decyzji organów obu instancji. Utrzymanie w mocy decyzji rażąco naruszającej prawo uznać należy za działanie również rażąco prawo naruszające. W świetle powyższego - per analogiam - należy więc przyjąć, że utrzymana w mocy, zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2024 r., decyzja z dnia 10 sierpnia 2023 r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu - znak: SKO-GN- 4160-160/22, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji tego Kolegium z dnia 15 grudnia 2006 r., znak: SKO-I-01/933/GNp/06, orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 15 lipca 1954 r., znak: L.R.IV/6/23/1/54, w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w gromadzie [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność G. D., wobec przyjęcia, że wspomniana decyzja z dnia 15 grudnia 2006 r., znak: SKO-I-01/933/GNp/06, nie była dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności - rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Skarżącego kasacyjnie wobec upływu 10 lat od doręczenia decyzji stronie, Kolegium powinno, co prawda, odmówić stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia 15 grudnia 2006 r., znak: SKO-I-O1/933/GNp/O6, lecz jednocześnie winno stwierdzić, że wydana ona została z naruszeniem prawa. W konsekwencji Sąd I instancji uwzględniając skargę prokuratora powinien był orzec nieważność zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zauważono, że ani w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ani w żadnym z przywołanych przez Sąd I instancji orzeczeń, nie rozważano kwestii podniesionej w niniejszej skardze kasacyjnej, m.in. że Stwierdzenie (nawet) rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do przepisów prawa procesowego (co w sprawie niniejszej nie występuje, gdyż wady osnowy, jak przedstawiono to już wcześniej, to co najwyżej - zwykłe naruszenie prawa) - jest czymś wyjątkowym oraz, że Pojęcie rażącego naruszenia prawa zasadniczo odnosi się do przepisów materialnych, (...), co nie było dotychczas przedmiotem rozważania sądów administracyjnych w kontekście oceny ewentualnego rażącego naruszenia prawa ww. kategorii orzeczeń o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, wydanych w oparciu o przepisy ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Reasumując Prokurator wskazał, iż nie poddaje w wątpliwość merytorycznej zgodności z prawem ww. orzeczenia PPRN, znak: L.R.IV/6/23/1/54, a ujawnione wady osnowy ww. orzeczenia PPRN z dnia 17 listopada 1954 r., znak: L.R.IV/6/23/l/54, ich charakter oraz błędy językowe i nieporadność z jaką je sformułowano świadczą jedynie o brakach w wykształceniu i małych umiejętności prawniczych jego autora, usprawiedliwionych ówczesną sytuacją społeczno-gospodarczą kraju, czego - z całą pewnością - nie można utożsamiać z ewidentnym bezprawiem, którego nigdy nie można usprawiedliwiać, ani tolerować. W dacie wydania ww. orzeczenie PPRN, znak: L.R.IV/6/23/1/54, ewentualna wadliwość jego osnowy, która nie czyniła tego orzeczenia w sposób - oczywisty i niewątpliwy - niewykonalnym, nie mogła być podstawą jego uchylenia, w tym jako nieważnego (art. 101 ust. 1 cyt. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r.), co stanowi warunek konieczny umożliwiający stwierdzenie jego nieważności. Nadto orzeczenie PPRN - znak: L.R.IV/6/23/1/54, zostało wykonane z chwilą przejęcia ww. nieruchomości ziemskich przez Skarb Państwa w zarząd (m.in. posiadanie), zaś wpis własności Skarbu Państwa w księgach wieczystych dotyczących tych nieruchomości stanowił jedynie uwidocznienie prawa Skarbu Państwa i nie był konieczny dla wykonania tego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Tytułem wstępu zauważyć należy, że przepis art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Mając na uwadze podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty oraz argumentację przytoczoną na ich uzasadnienie, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją z dnia 10 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu ( dalej: "SKO" lub , "Kolegium") dokonało w trybie nieważnościowym kontroli swojej własnej decyzji z z dnia 15 grudnia 2006r również wydanej w postępowaniu nieważnościowym. Jest to istotna okoliczność bowiem objęcie przez Kolegium decyzji tego organu z 15 grudnia 2006r. postępowaniem nadzorczym, nie przekłada się na możliwość utożsamiania wad kwalifikowanych, które tę decyzję mogą obarczać, z wadami odnoszącymi się do orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 15 lipca 1954r., znak: L.R.IV/6/23/1/54. Innymi słowy przedmiotem obecnie kontrolowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie "drugiego" postępowania nadzwyczajnego było badanie, czy kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. obciążona jest decyzja administracyjna wydana w "pierwszym" postępowaniu nadzwyczajnym. Powyższe nie jest tożsame z ponownym badaniem, czy kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. obciążona jest sama decyzja (orzeczenie) wydana w trybie zwykłym (tu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 15 lipca 1954r., znak: L.R.IV/6/23/1/54 ). Przypomnieć należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można takie rozstrzygnięcie wzruszyć. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. O tym, czy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, a więc skutki, które wywołuje decyzja niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013r., sygn. akt I OSK 1683/11 i z 25 lipca 2020 r.o sygn. akt II OSK 1176/20 – opubl. na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). A zatem, z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty i bezsporny został naruszony przepis prawny i jednocześnie niemożliwe jest dokonanie jego odmiennej wykładni. Opisaną wyżej decyzją z 2006 r. Kolegium uznało, dokonując analizy dekretu z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. z 1949 r. Nr 46, poz. 339; dalej: dekret z 1949 r.), że podanie w orzeczeniu z 1954 r. tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów w danej miejscowości, bez indywidualizacji i opisu konkretnych działek gruntów, oznaczało nieokreślenie przedmiotu przejęcia, a więc brak istoty rozstrzygnięcia, co w konsekwencji rażąco naruszało przepisy art. 1, 2, 3 i 4 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego r. oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym Powyższe stanowisko w dacie wydawania decyzji przez Kolegium znajdowało oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na co zresztą zwróciło uwagę SKO w swojej decyzji z 2006 r. (por. wyroki NSA: z 29 listopada 1999 r. IV SA 1632/97, z 25 lutego 2000 r. IV SA 146/98, z 16 maja 2000 r. IV SA 856/98, z 1 października 2001 r. IV SA 835/01, z 17 marca 2003 r. IV SA 1771/02). W odniesieniu do powyższej kwestii istnieje także odmienna linia orzecznicza, z której wynika, że oznaczenie przejmowanej nieruchomości może nastąpić w dowolny sposób, na podstawie bardziej lub mniej przejrzystych kryteriów. Niewskazanie numerów działek ewidencyjnych nie może być poczytane za rażące naruszenie prawa, ponieważ żaden przepis prawa nie nakazywał umieszczania takich danych w treści decyzji ( por. np. wyroki NSA: z dnia 20 marca 2008 r., I OSK 451/07, z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1541/07 z 13 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2762/17 – opubl. na https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro w orzecznictwie sądowym nie było jednolitości co do wykładni wspomnianych przepisów, w szczególności art. 1 ust. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r., oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 22 marca 1928 r. i możliwa jest alternatywna jego interpretacja, to nie można w takiej sytuacji zarzucić Kolegium rażącego naruszenia prawa z tego powodu, że uznało, iż wskazanie w orzeczeniu PRN w [...] z 15 lipca 1954 r. tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów w miejscowości, bez opisu konkretnych działek gruntów, oznaczało nieokreślenie przedmiotu przejęcia, a więc w ocenie Kolegium, rażące naruszenie przepisów art. 1 dekretu z 1949 r. oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 22 marca 1928 r. Sąd I instancji słusznie zatem wskazał, że nawet odmienna ocena co do charakteru naruszenia nie uzasadniałaby stwierdzenia nieważności, ponieważ tego rodzaju naruszenie, które wynikałoby czy to z błędnej wykładni nieostrego pojęcia "rażącego naruszenia prawa", czy też z błędnego zastosowania normy zawierającej to pojęcie, trudno byłoby uznać za "rażący" rodzaj naruszenia, w podanym wcześniej rozumieniu. Słusznie zatem Sąd ten uznał, iż Kolegium orzekające w sprawie o stwierdzenie nieważności swojej decyzji z 2006 r. prawidłowo oceniło, że decyzji tej nie można ocenić jako rażąco naruszającej prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Takiego naruszenia nie sposób przypisać decyzji z 2006 r. w szczególności na podstawie argumentacji przedstawionej przez Prokuratora, która stanowi w istocie tylko polemikę z podjętym wówczas rozstrzygnięciem w zakresie oznaczenia przejmowanych nieruchomości, a nie odnosi się do istoty sprawy zakończonej obecnie kontrolowaną decyzją, tj. oceny decyzji z 2006 r. jedynie przez pryzmat przesłanek nieważności. Podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z 15 grudnia 2006 r. nie mogła być odmienna od dokonanej przez organ wykładnia art. 75 ust. 1 i rozporządzenia z 1928 r. w związku z art. 1 dekretu z 1949 r. co wynika z przedmiotu postępowania nieważnościowego, ograniczonego do badania kwalifikowanych wad tkwiących w decyzji ostatecznej. Jak również podstawą do stwierdzenia nieważności nie mogą stanowić pojawiające się w orzecznictwie sądów administracyjnych różnice w wykładni powyższych przepisów prawa (por wyroki NSA z 13 maja 2025 r. o sygn. akt I OSK 1358/24 i 9 grudnia 2025r. o sygn. akt I OSK 244/24 – dostępne na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można było uznać za słuszne twierdzenia skargi kasacyjnej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 10 sierpnia 2023 r. powinno było odmówić stwierdzenia nieważności swojej decyzji z 15 grudnia 2006 r. (z uwagi na upływ 10 lat od doręczenia stronie tej decyzji) i jednocześnie stwierdzić, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Niezasadny pozostaje także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący bezzasadnego oddalenia skargi przez Sąd I instancji, pomimo że – zdaniem Prokuratora - stosownie do art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 145 § 2.p.s.a.: "W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie.". Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie nieważności decyzji następuje w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. lub w innych przepisach, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zaistnienia wady powodującej nieważność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczyły jednak decyzji z 15 grudnia 2006 r., a nie decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji, tj. decyzji z 10 sierpnia 2023 r. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do treści art. 182 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 czerwca 2024
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jakub Zieliński /sprawozdawca/ Marek Stojanowski Marian Wolanin /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny