Sygnatura
I OSK 1160/23
Wyrok NSA z 7 stycznia 2025 r., I OSK 1160/23 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 7 stycznia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 7 stycznia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1483/22 w sprawie ze skargi L. R. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2022 r., IV SA/Wa 1483/22 oddalił skargę L. R. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 1979 r. Naczelnik Gminy K. orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej we wsi Ż., oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni 0.17 ha i nr [...] o powierzchni 0.30 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność J.R. Postanowieniem z dnia [...] marca 1980 r. Naczelnik Gminy K. sprostował ww. decyzję z dnia [...] grudnia 1979 r. w ten sposób, że w pkt 1., zamiast: "stanowiące własność Ob. J. R." powinno być: "stanowiące własność Ob. L. R., syna J.". Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. L. R., dawny właściciel nieruchomości, wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] grudnia 1979 r. Po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy Wojewoda Pomorski odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji wskazując, że kwestionowana decyzja wywłaszczeniowo-odszkodowawcza wydana została na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U.1974.10.64 ze zm.), dalej jako "ustawa wywłaszczeniowa". W sprawie odnaleziono tylko część archiwalnych akt wywłaszczeniowo-odszkodowawczych, w tym opinię z dnia [...] czerwca 1978 r., decyzję z dnia [...] grudnia 1978 r., postanowienie ją prostujące z dnia [...] marca 1980 r. wraz z potwierdzeniami odbioru. W aktach brakuje natomiast m.in. wniosku o wywłaszczenie, zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji z dnia [...] grudnia 1979 r. Jak podniósł Wojewoda, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, że nie można przeprowadzić oceny postępowania i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Brak akt powoduje również, że nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Odnosząc się do meritum sprawy Wojewoda wskazał, iż poza sporem pozostaje fakt, że przedmiotowa nieruchomość posiadała w dniu wywłaszczenia urządzoną księgę wieczystą KW nr [...], w której jako właściciel działek objętych wywłaszczeniem wpisany był J. R. Nie budzi również wątpliwości, że zmiany własnościowe, które nastąpiły na skutek umowy przeniesienia własności gospodarstwa z dnia [...] sierpnia 1979 r., zostały ujawnione w dziale II tej księgi dopiero w dniu [...] grudnia 1979 r., tj. po wydaniu kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Wojewoda wyjaśnił, iż przepis art. 20 ustawy wywłaszczeniowej dopuszczał ustalenie w postępowaniu wywłaszczeniowym rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości objętej takim postępowaniem. W przedmiotowej sprawie powyższe nastąpiło dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, w związku z czym w dniu [...] marca 1980 r. Naczelnik Gminy K., na podstawie art. 105 k.p.a. – w brzmieniu na dzień wydania decyzji – wydał postanowienie nr [...], którym sprostował oczywistą omyłkę w ww. decyzji z dnia [...] grudnia 1979 r. w ten sposób, że w pkt 1. zamiast: "stanowiące własność Obyw. J. R." winno być: "stanowiące własność Obyw. L. R.". Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowił, iż "organ administracji państwowej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach". Wojewoda wyjaśnił, iż w przypadku, gdy nieruchomość posiadała urządzoną księgę wieczystą jako właściciela nieruchomości w decyzji należało wskazać osobę ujawnioną w księdze wieczystej, stąd też wpis był dokonany na J. R. Ustawa wywłaszczeniowa określała bowiem jako właściciela osobę, która była wpisana w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości, chociaż nim w rzeczywistości nie była. Z kolei posiadaczem nieruchomości była osoba, której przysługiwało prawo własności do nieruchomości, ale nie była ujawniona w księdze wieczystej. Wojewoda wyjaśnił następnie, iż sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. wywołuje skutek ex tunc, co oznacza, że już od daty jej wydania decyzja posiada treść nadaną jej postanowieniem o sprostowaniu. Oznacza to, że na skutek wydania w dniu 17 marca 1980 r. postanowienia o sprostowaniu decyzji z dnia [...] grudnia 1979 r., wywłaszczeniu od samego początku podlegały nieruchomości stanowiące własność L. R. W ocenie Wojewody, pomimo zastosowania nieprawidłowego trybu poprawienia decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, to jednak nie powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W związku z tym nie można uznać, iż postanowienie z dnia [...] marca 1980 r. w sposób rażący narusza prawo. Wojewoda podkreślił, iż wnioskodawca postępowania nieważnościowego, mimo odebrania ww. postanowienia w dniu [...] marca 1980 r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru) ani nie wniósł zażalenia na to postanowienie, ani też przez 40 lat nie wnosił jakichkolwiek zastrzeżeń. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem L. R. wniósł do Ministra Rozwoju i Technologii odwołanie, w wyniku rozpoznania którego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy podniósł, ż w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie miało wejście w życie, z dniem 16 września 2021 r., przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.1491), dalej jako "ustawa nowelizująca". Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy nowelizującej nowe brzmienie uzyskał art. 156 § 2 k.p.a., zaś do art. 158 k.p.a. dodano § 3 stanowiący, że jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji". Jednocześnie w art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej przewidziano, że w postępowaniach w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawa nowelizacyjną. Z uwagi, iż przedmiotowa sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną, gdyż od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2021 r. zostało wniesione odwołanie, tym samym organ odwoławczy, uwzględniając treść art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, obowiązany był uwzględnić aktualne brzmienie k.p.a., zawierające m.in. przepis art. 158 § 3 k.p.a. dokonany ww. nowelizacją. Organ podniósł, iż co prawda w aktach archiwalnych sprawy nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] grudnia 1979 r., to jednak zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru postanowienia Naczelnika Gminy K. z dnia [...] marca 1980 r. prostującego decyzję wywłaszczeniowo-odszkodowawczą, w tym zwrotne potwierdzenie odbioru powyższego postanowienia przez dawnego właściciela nieruchomości – L. R. Ponadto, w aktach archiwalnych sprawy znajduje się egzemplarz decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1979 r. opatrzony przez organ administracji w dniu [...] grudnia 1979 r. klauzulą o treści: "niniejsza decyzja stała się prawomocna w dniu [...] grudnia 1979 r." oraz egzemplarz postanowienia prostującego z dnia [...] marca 1980r. opatrzony przez organ w dniu 5 kwietnia 1980 r. klauzulą o treści: "niniejsza decyzja stała się prawomocna w dniu 26 marca 1980 r.". Zdaniem Ministra powyższa okoliczność dowodzi, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] grudnia 1979 r. została doręczona stronom w dniu [...] grudnia 1979 r, a także, że nie wniesiono od niej odwołania. Zaś postanowienie prostujące z dnia [...] marca 1980 r. zostało doręczone stronom przed dniem 26 marca 1980 r. i również nie wniesiono od niego zażalenia. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wniosek o stwierdzenie nieważności L. R. złożył ponad 30 lat po doręczeniu kwestionowanej decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] grudnia 1979 r., sprostowanej postanowieniem Naczelnika Gminy K. z dnia [...] marca 1980 r. A zatem brak było możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie zgadzając się z powyższą decyzją L. R. wystąpił ze skargą, wnosząc m.in. o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody Pomorskiego, domagając się jednocześnie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] grudnia 1979 r., sprostowanej postanowieniem Naczelnika Gminy K. z dnia [...] marca 1980 r. "Z daleko idącej ostrożności" wniósł także o stwierdzenie, iż ww. decyzja Naczelnika Gminy K., sprostowana ww. postanowieniem, wydana została z naruszeniem prawa. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 18 listopada 2022 r. stwierdził, że organ prawidłowo ocenił, że w sprawie istnieje podstawa do umorzenia postępowania nadzorczego z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej. Z chwilą wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. 16 września 2021 r., organy administracji utraciły możliwość stwierdzenie nieważności decyzji, od wydania lub ogłoszenia której upłynęło dziesięć lat (art. 156 § 2 k.p.a.). Jeżeli zaś od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się w ogóle postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 158 § 3 k.p.a.). Sąd I instancji wskazał, że decyzja Naczelnika Gminy K. z dnia [...] grudnia 1979 r., sprostowana postanowieniem tegoż organu z dnia [...] marca 1980 r., została skutecznie doręczona właściwemu adresatowi. Postanowienie o sprostowaniu decyzji wywłaszczeniowej precyzyjnie określało zarówno przedmiot wywłaszczenia (wskazano wywłaszczoną nieruchomość), jak i osobę wywłaszczoną. Postanowienie to zostało doręczone właściwemu adresatowi i pozostało niezaskarżone. Sąd nadto zauważył, że w archiwalnych aktach wywłaszczeniowych niniejszej sprawy zachował się egzemplarz decyzji wywłaszczeniowej opatrzony przez organ wywłaszczeniowy klauzulą, iż decyzja ta stała się prawomocna z dniem [...] grudnia 1979 r. oraz egzemplarz postanowienia o sprostowaniu z dnia 17 marca 1980 r. opatrzony przez organ w dniu 5 kwietnia 1980 r. klauzulą, iż "niniejsza decyzja stała się prawomocna w dniu 26 marca 1980 r.". Klauzula ostateczności (prawomocności) nadana przez właściwy organ ma charakter dokumentu urzędowego, a zatem korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym (art. 76 § 1 k.p.a.), a zatem zarzut dotyczący niewłaściwego doręczenia decyzji wywłaszczeniowej jest chybiony. Znajdujący się w aktach sprawy egzemplarz decyzji Naczelnika Gminy K. z opatrzony przez organ wywłaszczeniowy klauzulą prawomocności stanowi o doręczeniu tej decyzji przed dniem opatrzenia decyzji klauzulą, tj. przed dniem 7 grudnia 1979 r., a zatem ponad 30 lat od dnia wniesienia przez skarżącego w dniu 26 listopada 2019 r. wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. R., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: l. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 – 3, art. 80 oraz art. 76 § 1 i 3 k.p.a. przez ich błędne zastosowanie polegające na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji błędnej i pozostającej w sprzeczności z zasadą zaufania do organów administracji oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanej przez orzekające w sprawie organy, a w szczególności dowodu z dokumentów w postaci decyzji Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. oraz postanowienia Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia [...] marca 1980 r. opatrzonego wzmianką o prawomocności z dnia 5 kwietnia 1980 r. przez mylne przyjęcie, iż dowody te potwierdzają jakoby decyzja Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia [...] grudnia 1979 r., sprostowana postanowieniem Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia [...] marca 1980 r. została skutecznie doręczona właściwemu adresatowi, podczas gdy z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżącemu kasacyjnie doręczono jedynie postanowienie Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia [...] marca 1980 r., zaś organ nie próbował nawet doręczyć mu właściwej decyzji, gdyż uznał doręczenie ww. postanowienia za wystarczające, co więcej, ww. postanowienie o sprostowaniu uznać należy za bezskuteczne, wobec czego nie sposób przyjąć, aby decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący kasacyjnie została mu kiedykolwiek skutecznie doręczona, 2. art. 105 k.p.a. – w jego ówczesnym brzmieniu – przez błędne zastosowanie mające wyraz w zaakceptowaniu przez Sąd I instancji błędnego stanowiska organu, jakoby sprostowanie decyzji administracyjnej w rozumieniu ww. przepisu mogło dotyczyć błędnego ustalenia strony postpowania. ll. nierozpoznanie sprawy co do jej istoty, przejawiające się nieprzeanalizowaniem przez Sąd I instancji w sposób kompleksowy dokumentów w postaci decyzji Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. oraz postanowienia Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia [...] marca 1980 r. opatrzonego wzmianką o prawomocności z dnia 5 kwietnia 1980 r. pod katem możliwości oparcia na nich wniosku o doręczeniu skarżącemu ww. decyzji z dnia [...] grudnia 1979 r., pomimo iż zagadnienie to ma charakter kluczowy dla sprawy. Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej jako niezasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed odniesieniem się do zarzutów kasacji należy przypomnieć, iż przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie była decyzja organu nadzoru podjęta w toku postępowania niewaznościowego. Postępowanie to zostało zainicjowane przez skarżącego kasacyjnie wnioskiem z dnia [...] listopada 2019 r. kwestionującym legalność decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] grudnia 1979 r., sprostowanej postanowieniem tegoż organu z dnia [...] marca 1980 r. W toku postępowania nieważnościowego Wojewoda Pomorski odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, natomiast Minister Rozwoju i Technologii rozpoznając odwołanie, w związku z wejściem w życie ustawy nowelizującej, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie. Podstawą prawną podjętego rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej. W takiej sytuacji wypada skonstatować, iż skarga kasacyjna nie zarzuca naruszenia przepisów ustawy nowelizującej, w szczególności jej art. 2 ust. 2. Badana skarga kasacyjna zarzuca natomiast naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 – 3, art. 80 i art. 76 § 1 i 3 k.p.a. wskutek przyjęcia, że ww. decyzja Naczelnika Gminy K. z dnia [...] grudnia 1979 r., sprostowana postanowieniem tegoż organu z dnia [...] marca 1980 r., została skutecznie doręczona adresatowi, a nadto naruszenie art. 105 k.p.a., w brzmieniu z daty wydania ww. decyzji Naczelnika Gminy K. wskutek uznania, że sprostowanie decyzji administracyjnej mogło dotyczyć błędnego ustalenia strony postępowania. Powyższe prowadzi do wyraźnego wniosku, iż i w tym zakresie skarga kasacyjna kwestionuje ocenę zaprezentowaną przez Wojewodę Pomorskiego w motywach decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. o braku podstaw do uznania, że ww. decyzja Naczelnika Gminy K. z dnia [...] grudnia 1979 r., sprostowana postanowieniem tegoż organu z dnia [...] marca 1980 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tak sformułowane zarzuty kasacyjne nie mogą podważyć legalności zaskarżonego wyroku. Wyrok ten bowiem nie odnosi się do merytorycznej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności ale do formalnej decyzji o umorzeniu postępowania nieważnościowego wskutek wejścia w życie przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej. Tym samym należy skonstatować, iż zarzuty kasacyjne w tym zakresie zostały sformułowane nieadekwatnie do treści ostatecznej decyzji, której legalność została potwierdzona zaskarżonym wyrokiem Sądu I instancji. Ponadto należy zauważyć, iż przywołane powyżej zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazują wyłącznie, iż autor kasacji postrzega naruszenie tych przepisów jako "zwykłe" naruszenie prawa, podczas gdy relewantne w postępowaniu nieważnościowym może być wyłącznie naruszenie kwalifikowane, wyraźnie wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. Skarga kasacyjna nie czyni natomiast odniesień do konkretnych naruszeń prawa wskazanych w tym przepisie. Tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 – 3, art. 80 i art. 76 § 1 i 3 k.p.a., a także art. 105 k.p.a. – w brzmieniu z daty ww. decyzji Naczelnika Gminy K. – nie zasługują na uwzględnienie. Należy także dostrzec, iż art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej stanowi o tym, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Skutek umorzenia postępowania nieważnościowego z mocy prawa następuje zatem gdy upłynęło trzydzieści lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia. Z punktu widzenia stosowania powyższego przepisu istotne znaczenie ma data doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia objętego postępowaniem nieważnościowym, stąd też przywołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 – 3, art. 80 i art. 76 § 1 i 3 k.p.a. odnoszące się do skuteczności doręczenia ww. decyzji Naczelnika Gminy K., należało także rozważyć w powyższym kontekście. Z okoliczności sprawy wynika, iż postanowienie o sprostowaniu zostało doręczone skarżącemu. W archiwalnych aktach wywłaszczeniowych stwierdzone zostały znaczne braki dokumentów źródłowych, w tym także w zakresie zwrotnych poświadczeń odbioru ww. decyzji Naczelnika Gminy K. Natomiast zarówno na ww. decyzji, jak i na postanowieniu o jej sprostowaniu, stwierdzona została ostateczność obu orzeczeń. Z faktu tego w toku dotychczasowego postępowania wyprowadzono wniosek o potwierdzeniu dokumentem urzędowym ostateczność ww. decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Gminy K. Tym samym uznano, że decyzja ta musiała zostać prawidłowo doręczona stronie postępowania przed datą stwierdzonej ostateczności. Trafnie w takiej sytuacji Sąd I instancji odwołał się do domniemań wynikających z istnienia dokumentu urzędowego w postaci stwierdzenia ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Wszak art. 76 § 1 k.p.a. przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone lub zaświadczone przez upoważniony podmiot, który wystawił dokument. Natomiast dokumentom urzędowym służy domniemanie prawdziwości (vide: B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, PWN 1996, s. 362). Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza co prawda możliwość obalenia domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu, ale strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić (vide: wyrok SN z dnia 5 października 1995 r., III ARN 38/95, OSNAPiUS 1996/8/109). W badanej sprawie taki dowód nie został przeprowadzony, a nie odnalezienie w dokumentach archiwalnych poświadczenia odbioru ww. decyzji wywłaszczeniowej uniemożliwia podważenie tego, że decyzja ta została doręczona stronie postępowania, która nie wniosła w zakreślonym terminie środka zaskarżenia. Zaistnienie tych dwóch okoliczności umożliwiło stwierdzenie ostateczności ww. decyzji. W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko Ministra i Sądu I instancji o upływie trzydziestu lat od doręczenia owej decyzji stronie postępowania. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 maja 2023
- Symbol z opisem
- 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
- Sędziowie
- Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/ Elżbieta Kremer Piotr Przybysz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I OZ 796/24 · 7 stycznia 2025
Postanowienie NSA z 7 stycznia 2025 r., I OZ 796/24 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie
Sygnatura: IV SA/Wa 2591/24 · 7 stycznia 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 7 stycznia 2025 r., IV SA/Wa 2591/24 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie
Sygnatura: I OSK 2177/21 · 7 stycznia 2025
Wyrok NSA z 7 stycznia 2025 r., I OSK 2177/21 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny