Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 1157/21

I OSK 1157/21 - Wyrok NSA z 2022-03-04

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
4 marca 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 629/20 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 629/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, oddalił skargę oraz przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adw. L. W. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 zł, podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Burmistrz Miasta i Gminy W., decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...] przyznał A. B. zasiłek celowy w łącznej kwocie 720 zł z przeznaczeniem na: - dofinansowanie do zakupu środków czystości w kwocie 120 zł (styczeń 2020 r. w kwocie 20 zł, luty 2020 r. w kwocie 20 zł, marzec 2020 r. w kwocie 20 zł, kwiecień 2020 r. w kwocie 20 zł, maj 2020 r. w kwocie 20 zł, czerwiec 2020 r. w kwocie 20 zł), - dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w kwocie 600 zł (styczeń 2020 r. w kwocie 100 zł, luty 2020 r. w kwocie 100 zł, marzec 2020 r. w kwocie 100 zł, kwiecień 2020 r. w kwocie 100 zł, maj 2020 r. w kwocie 100 zł, czerwiec 2020 r. w kwocie 100 zł). W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] stycznia 2020 r. skarżący, podczas wywiadu środowiskowego, zgłosił prośbę o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu środków czystości oraz opłat mieszkaniowych. Na podstawie ww. wywiadu organ ustalił, że dochód skarżącego nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm., dalej jako "u.p.s."), tj. kwoty 701 zł. Prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, a łączny miesięczny dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wynosi 645 zł. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji uznał, że aktualnie niezbędną potrzebą bytową skarżącego jest zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu środków czystości oraz opłat mieszkaniowych. Analizując sytuację na podstawie przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego organ udzielił wsparcia celem przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na art. 39 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Podkreślono, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odrębnym gospodarstwie domowym pozostaje, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, J. K., która mieszka w tym samym komunalnym mieszkaniu, co skarżący, i którego jest ona głównym najemcą. Mieszkanie składa się z pokoju z aneksem kuchennym i łazienką. Skarżący jest rozwiedziony, ma dwóch dorosłych synów, z którymi nie utrzymuje kontaktu. Ustalono, że jest przewlekle chory oraz posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zgodnie z orzeczeniem Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności skarżący ma wskazania do pracy w warunkach pracy chronionej. Skarżący nie pracuje, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, pozostaje w stałym leczeniu w poradni bólu w K., leczy się na depresję, a ostatnio przechodził rehabilitację kardiologiczną. Skarżący wskazuje również na liczne inne schorzenia i dolegliwości. Skarżący utrzymuje się jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej. Łączny miesięczny dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wynosi 645 zł (składają się na niego kwoty z tytułu zasiłku stałego i okresowego) i nie przekracza kryterium dochodowego. Skarżący jest objęty stałą pomocą z MOPS. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe, a wysokość świadczenia została dostosowana do możliwości finansowych pomocy społecznej. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu: 1) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie zakresu niezaspokojonych potrzeb skarżącego oraz jego możliwości majątkowych; 2) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia skarżącemu zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy, co doprowadziło do naruszenia istotnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada przekonywania; 3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu założenia, że organ orzekający w pierwszej instancji zna sytuację majątkową skarżącego i prawidłowo ustalił stan faktyczny, przyznając mu zasiłek, podczas gdy z materiału zebranego w sprawie wynika, że znajduję się on w sytuacji niepozwalającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych przy pomocy tej kwoty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2020 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko skarżącego, wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił. Sąd przypomniał, że sprawa o podobnym przedmiocie między tymi samymi strona była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 211/20. Z uwagi na tożsamość istotnych elementów stanu faktycznego i prawnego obu spraw poglądy wyrażone w ww. orzeczeniu znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że w pełni podziela zawarte tam stanowisko i uznaje je za własne. Sąd wojewódzki dodał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 39 u.p.s., zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od dochodu. Choć w przeciwieństwie do zasiłku stałego i okresowego ustawodawca nie sformułował wyraźnie tego obowiązku, to warunek ten wynika z art. 8 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje m.in. (mając na względzie status skarżącego) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, zwanej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej. Skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, spełniającą przy tym kryteria określone w art. 7 u.p.s., tj. osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, przewlekle chorą, pozostającą w stałym leczeniu, ubogą. Dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego wyniósł 645 zł, czyli był niższy niż kryterium dochodowe, które w dacie orzekania przez organ wynosiło 701 zł (art. 8 ust. 1 pkt.1 u.p.s.). Sąd wojewódzki podkreślił, że ustawodawca odstąpił od szczegółowego określenia wysokości zasiłku celowego i wskazał tylko, przykładowo, na katalog potrzeb, które powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności jako należące do elementarnych, podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Zaspokojenie tych potrzeb jest niezbędne do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym. Z użytego w art. 39 ust. 1 u.p.s. zwrotu "może" wynika, że decyzja wydana w tym trybie przez organ administracji, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta powoduje, że nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Oczywiste jest przy tym, że uznanie administracyjne doznaje ograniczeń. Nie oznacza ono bowiem dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, lecz daje organowi większą swobodę co do treści rozstrzygnięcia, przy czym organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Jak stwierdził Sąd, w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, tego rodzaju decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zatem obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, czyli wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy bądź okoliczności podnoszonych przez stronę. W ocenie Sądu przytoczone zasady zostały zachowane w kontrolowanym postępowaniu, ponieważ łączna kwota 720 zł, przyznana skarżącemu, stanowi rzeczywiste wsparcie w trudnej sytuacji. Organ prawidłowo uzasadnił wysokość przyznanego zasiłku, odwołując się do konkretnych ustaleń co do sytuacji materialnej skarżącego, w tym innych świadczeń otrzymywanych z pomocy społecznej oraz zadań i możliwości finansowych organów pomocy społecznej. Ponadto, organy, zgodnie z art. 11 k.p.a., przedstawiły motywy, którymi kierowały się, przyznając skarżącemu zasiłek celowy w takiej wysokości. Sąd wojewódzki przypomniał, że celem przyznanej pomocy była pomoc skarżącemu w zaspokojeniu konkretnych, wskazanych we wniosku z [...] stycznia 2020 r. potrzeb, zgodnie z istotą przyznawanej pomocy, tj. zasiłku celowego. Zdaniem Sądu, w kontrolowanym postępowaniu przy ustalaniu wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku organy pomocy społecznej uwzględniły wszystkie istotne okoliczności, a przyznana kwota stanowiła realną pomoc dla skarżącego w pokryciu wskazanych we wniosku potrzeb. Organy pomocy społecznej działały w granicach przyznanego im przez ustawodawcę uznania administracyjnego i prawidłowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. B., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 7, 8, 11, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c k.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na uznanie, że organ drugiej instancji orzekł zgodnie z regułami określonymi przez prawo materialne i procesowe oraz prawidłowo ustalił wysokość zasiłków przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego w sprawie, zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podczas gdy postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a organ wydał decyzję w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny, a ponadto nie rozpoznał wszystkich zarzutów i nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący motywów decyzji, co z kolei doprowadziło do nieprawidłowego wniosku, że wysokość przyznanych zasiłków nie narusza zasad przyznawania prawa pomocy określonych w ustawie o pomocy społecznej. Na podstawie przywołanego zarzutu, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie jego pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej z urzędu, wskazując, że nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w części. Skarżący kasacyjnie oświadczył też, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna, kwestionująca zaskarżony wyrok, opiera się jedynie na zarzucie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 11, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że złożona skarga kasacyjna, pomimo że została sporządzona przez adwokata, nie wypełnia wymagań normatywnych dotyczących elementów konstrukcyjnych, jakimi musi cechować się ten środek zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. np. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok NSA z 7 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2019/12; wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/12; wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2232/10, CBOSA). Naruszony przez Sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Tymczasem, w niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej formułuje zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. Artykuł 77 k.p.a. składa się z czterech paragrafów, o różnej treści normatywnej, a więc nie wiadomo, który z nich miałby zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji. To samo odnosi się do zarzutu naruszenia 8 k.p.a., który składa się z dwóch paragrafów. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c k.p.a. wskazać należy, że przepis art. 145 § 1 k.p.a. dotyczy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną i nie był stosowany przez Sąd pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę treść uzasadnienia tego zarzutu, należy przyjąć, że autor skargi kasacyjnej miał na myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny dokonał merytorycznej oceny skuteczności zarzutu naruszenia art. 7, 11 i 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy administracji w ramach uznania administracyjnego. Zatem nawet spełnienie przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego obowiązku przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Zbadania wymaga to, czy uznanie było w ogóle dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania przy wydawaniu decyzji i czy prawidłowo uzasadniono wybór rozstrzygnięcia sprawy. Wybór rozstrzygnięcia powinien zaś być oparty o wyraźnie określone kryteria, którymi kierował się organ. W niniejszej sprawie stan faktyczny został ustalony m.in. na podstawie wywiadu środowiskowego. Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s., decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Natomiast w myśl art. 107 ust. 1, to właśnie rodzinny wywiad środowiskowy jest dowodem przeprowadzanym w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu i formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 3468/15, CBOSA). Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący kasacyjnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odrębnym gospodarstwie domowym pozostaje, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, J. K. Zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, którego głównym najemcą jest J. K. Mieszkanie składa się z pokoju z aneksem kuchennym i łazienką. Skarżący jest rozwiedziony, ma dwóch dorosłych synów, z którymi nie utrzymuje kontaktu. Skarżący nie pracuje, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Utrzymuje się jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej. 100 zł miesięcznie przekazuje na opłaty za mieszkanie. Łączny miesięczny dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wynosi 645 zł (składają się na niego kwoty z tytułu zasiłku stałego i okresowego) i nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Skarżący kasacyjnie jest przewlekle chory oraz posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zgodnie z orzeczeniem Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności skarżący ma wskazania do pracy w warunkach pracy chronionej, pozostaje w stałym leczeniu w poradni bólu w K., leczy się na depresję, a ostatnio przechodził rehabilitację kardiologiczną. Wskazuje również na liczne inne schorzenia i dolegliwości. Skarżący objęty jest systematyczną pomocą społeczną. Decyzjami z [...] stycznia 2020 r. skarżący uzyskał zasiłki celowe w łącznej wysokości 910 zł na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] czerwca 2020 r. Zasiłki celowe są mu także przyznawane na zakup leków. Na podstawie decyzji z [...] lutego 2020 r. przyznano łączną kwotę 533,41 zł na ten cel, a na podstawie decyzji z [...] stycznia 2020 r. – kwotę 217,75 zł. Dodatkowo przysługuje mu zasiłek stały, a także na podstawie decyzji z [...] stycznia 2020 r. został przyznany ponownie zasiłek okresowy na okres od stycznia do czerwca 2020 r. w kwocie 28 zł miesięcznie z powodu niepełnosprawności i ubóstwa, z przeznaczeniem na bieżące potrzeby. Skarżącemu przyznano zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu środków czystości w kwocie 120 zł i dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w kwocie 600 zł w okresie od stycznia do czerwca 2020 r. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, że organy nie wyjaśniły, jakie okoliczności zaważyły na przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w wyżej wskazanej wysokości wskazać należy, że zarzut ten jest niezasadny. Zauważyć trzeba, że celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspakajanie wszystkich potrzeb jej beneficjentów, lecz pomoc ta ma stanowić wsparcie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, jak to wynika z art. 3 ust. 1 u.p.s. Pomoc ta nie może zatem polegać na stałym zapewnieniu środków utrzymania i ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego (zob. wyrok NSA z 9 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2224/15, CBOSA). Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb, tym bardziej, co wskazano wyżej, że skarżący kasacyjnie otrzymuje taką pomoc również na podstawie innych, wydawanych na jego rzecz decyzji. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ musi także wziąć pod uwagę swoje możliwości finansowe. Powszechnie przecież jest wiadomo, że organy pomocowe, dysponując ograniczoną pulą środków finansowych, mają obowiązek zapewnienia realizacji zadań nie tylko fakultatywnych, ale i obligatoryjnych, w czasie trwania całego roku budżetowego. Wielkość środków, którymi dysponują organy pomocowe jasno wskazuje, że nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (zob. wyroki NSA z: 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06; 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07; 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 698/16, CBOSA). Przy czym wskazać trzeba, że przepisy u.p.s. nie przewidują obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji szczegółowych danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej oraz ilości środków finansowych, jakimi organ dysponuje, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających z tej formy pomocy (zob. wyrok NSA z 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 698/16, CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że organy obu instancji dokonały wystarczających ustaleń, co do stanu faktycznego sprawy i rozstrzygając prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, wyjaśniając jednocześnie skarżącemu kasacyjne zasadność przesłanek, którymi się kierowały. Przedmiotowy zasiłek celowy został przyznany z uwzględnieniem słusznego interesu strony i przez to wydane rozstrzygnięcie nie przekroczyło ram uznania administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, uznać należy, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 7, 11 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Oznacza to także, że prawidłowo został zastosowany przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. Z wyżej wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 czerwca 2021
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Ewa Kręcichwost - Durchowska /sprawozdawca/ Marek Stojanowski /przewodniczący/ Monika Nowicka

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny