I OSK 1154/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie Sędzia NSA Mariola Kowalska (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1325/24 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 czerwca 2024 r., nr SKO.NP/4115/124/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1325/24 oddalił skargę M.T. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 12 czerwca 2024 r., nr SKO.NP/4115/124/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej "u.ś.r.") poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dziecku osoby niepełnosprawnej konieczne jest wykazanie, iż pozostałe dzieci niepełnosprawnej są obiektywnie niezdolne do sprawowania opieki i wywiązywania się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, iż możliwości realizacji obowiązku alimentacyjnego przez pozostałe osoby zobowiązane w tym samym stopniu pozostaje bez wpływu na prawo wnioskodawcy do świadczenia pielęgnacyjnego; 2. art. 17b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym przyjęciu, że fakt pobrania przez skarżącą dopłat do gospodarstwa rolnego z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2023 r. świadczy o tym, że nie zaprzestała ona prowadzenia gospodarstwa rolnego przed końcem 2023 r., w związku z czym nie doszło do powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed tą datą, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że możliwe jest uzyskanie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego mimo pobierania dopłat, jeśli do zmiany okoliczności w sprawie uzasadniających zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego doszło po złożeniu wniosku o przyznanie tych dopłat. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a.; 2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; 3. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych; 4. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podnoszonych w niej twierdzeń. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczone są wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie oparta została wyłącznie o pierwszą z podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), tj. o zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (2 zarzut). W skardze kasacyjnej nie podniesiono natomiast zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Należy mieć na uwadze, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji. Przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej należało przypomnieć, że Sąd I instancji przyjął za podstawę orzekania stan sprawy, zgodnie z którym wnioskiem z 24 listopada 2023 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad matką, legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 20 września 2023 r. nr PZO.71.14675.2023 zaliczającym ww. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 23 sierpnia 2023 r. Decyzją z 10 kwietnia 2024 r. znak: GOPS.ŚR.5231.8.2023 Wójt Gminy [...], odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z 12 czerwca 2024 r., nr SKO.NP/4115/124/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału wynika, że skarżąca nie zaprzestała całkowicie prowadzenia gospodarstwa rolnego, skoro jak wynika z informacji uzyskanej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, skarżąca figuruje w ewidencji producentów ARiMR i ma nadany numer gospodarstwa. Nadto organ dodał, że w latach 2022-2023 ww. składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i takie płatności otrzymywała z ARiMR. Dodatkowo na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym złożonym przez skarżącą w dniu 19 grudnia 2023 r. ustalono, że posiada ona ciągnik Ursus 303, brony, radło oraz pług. W tych okolicznościach SKO stwierdziło, że twierdzenie skarżącej o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym od 1 stycznia 2014 r., nie przystaje do oświadczenia złożonego w ramach wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w którym podała, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym od 22 listopada 2023 r. Kolegium wskazało, że z powyższego bezsprzecznie wynika, że skarżąca posiada status producenta rolnego. Kolegium powołało się również na uchwalę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, w której wskazano, że prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ściśle z normalnymi działaniami koniecznymi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. z wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności związanych z prowadzeniem takiej działalności, z tym że czynności te lub praca nie muszą mieć charakteru pracy fizycznej, a mogą polegać np. na zarządzaniu gospodarstwem. Prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać zatem tylko na zarządzaniu nim. Dopiero występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli niemożność wykonywania pracy fizycznej w gospodarstwie i brak możliwości zarządzania nim, z reguły stanowi obiektywną przeszkodę w prowadzeniu gospodarstwa, a tym samym osiągania z niego dochodu. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że skarżąca, nie spełniła przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikającej z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r., ponieważ wbrew złożonemu oświadczeniu, nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 22 listopada 2023 r. W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie nie zachodził również bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą a koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką. Skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, że zakres opieki sprawowanej nad matką, uniemożliwia jej dalsze prowadzenie gospodarstwa, czy też w sposób zupełny podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że oprócz skarżącej w równym stopniu zobowiązanymi do alimentacji matki jest jeszcze jej dwoje dzieci: - M.M., która mieszka w [...], prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje z córką D. i jej rodziną, pracuje zawodowo na dwie zmiany w N. jako operator maszyn, w związku z czym nie ma możliwości sprawowania opieki nad matką, odwiedza jednak matkę w niedzielę i pomaga siostrze oraz B.M., która mieszka w D., jest chora, ma problemy z poruszaniem się, dlatego może służyć jedynie pomocą w formie dotrzymywania matce towarzystwa, odwiedza matkę w niedziele. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że istotne jawi się zaangażowanie wymienionych w przedmiotowym wypadku członków rodziny, w sprawowanie opieki, chociażby doraźnej polegającej np. na pomocy finansowej wobec skarżącej, co wydaje się w przedmiotowym wypadku realne do spełnienia. Skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Sąd I instancji wydając zaskarżone orzeczenie, podzielił pogląd orzekających w sprawie organów, że skoro skarżąca figuruje w ewidencji producentów ARiMR i otrzymywała płatności bezpośrednie oznacza, iż nie przestała być rolnikiem a tym samym nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. Sąd wskazał ponadto, że skoro oprócz skarżącej istnieją inne osoby w równym stopniu zobowiązane do alimentacji wobec niepełnosprawnej, to osoby te winny również uczestniczyć w opiece nad matką. W skardze kasacyjnej zakwestionowano powyższe stanowisko zarówno orzekających w sprawie organów administracji jak i Sądu I instancji. Poza sporem w sprawie jest, że matka skarżącej urodzona w 1939 r. jest wdową, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym 20 września 2023 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczającym ww. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką skarżąca złożyła w dniu 24 listopada 2023 r. Złożyła również oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 22 listopada 2023 r. W rozpoznawanej sprawie istotna jest przede wszystkim kwestia, czy skarżąca spełnia wymogi do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Od 1 stycznia 2024 r. ustawodawca ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej "u.ś.w."), wprowadził bowiem nowe zasady związane z ustalaniem prawa m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego. W art. 63 ust. 1 u.ś.w. został uregulowany sposób postępowania dla spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów. Zgodnie z tym przepisem - w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wniosku złożonego przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest przed 1 stycznia 2024 r., organ administracji rozpatrujący wniosek po tym dniu powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Stosowanie dotychczasowych przepisów jest obecnie możliwe wyłącznie wtedy, gdy do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia "powstało", a zatem, gdy do 31 grudnia 2023 r. ziściły się wszystkie przesłanki przyznania tego prawa. Oznacza to, że świadczenie pielęgnacyjne mogłoby być przyznane skarżącej tylko wtedy, gdyby skarżąca do 31 grudnia 2023 r. spełniła wszystkie przesłanki przewidziane w art. 17 ust. 1 i art. 17b u.ś.r., a więc gdyby do końca grudnia 2023 r. (nie później) zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przypomnienia wymaga, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. określa przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą zaistnieć łącznie, aby danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. W odniesieniu zaś do rolników, ich małżonków i domowników ustawodawca wprowadził odrębną regulację przewidzianą w art. 17b u.ś.r. Stosownie bowiem do treści art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 2). W świetle wskazanego przepisu przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wobec tych podmiotów jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że ciężar udowodnienia faktu zaprzestania działalności rolniczej spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej świadczenia. Ponadto, zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., polega nie tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga także przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego. Prowadzenie gospodarstwa rolnego nie może być zatem utożsamiane wyłącznie z działalnością wytwórczą w rolnictwie i sprowadzone do wytwarzania szeroko rozumianych produktów rolnych oraz ich zbywania. Przez prowadzenie gospodarstwa rolnego należy rozumieć zarówno prowadzenie na gruntach rolnych działalności wytwórczej w rolnictwie i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów, jak i posiadanie stosownych środków produkcji to umożliwiających. Należy również przyjąć, że prowadzenie gospodarstwa rolnego obejmuje zarówno czynności faktyczne, jak i czynności prawne dokonywane w związku z podejmowaniem decyzji dotyczących prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1393/21 oraz z 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2046/23). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca w piśmie z 27 lutego 2024 r. oświadczyła, że z dniem 31 października 2023 r. zakończyła swoje zatrudnienie z uwagi na konieczności sprawowania opieki nad matką. Oświadczyła również, że z dniem 22 listopada 2023 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku ze sprawowanie tejże opieki. W piśmie zawarła również oświadczenie: "Jestem świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Jak wynika natomiast z akt administracyjnych, pismem z 3 stycznia 2024 r., w odpowiedzi na zapytanie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował, że skarżąca jest zarejestrowana w Ewidencji Producentów i Gospodarstw Rolnych oraz składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich w latach 2022 – 2023 i takie płatności otrzymywała. Z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika natomiast, żeby skarżąca złożyła wniosek o wykreślenie z rejestru producentów i gospodarstw rolnych. Powyższe ustalenia bezsprzecznie wskazują, że skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż pomoc w postaci dopłat bezpośrednich może zostać przyznana rolnikowi aktywnemu zawodowo, prowadzącemu działalność rolniczą. Skarżąca, na dzień składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, figurowała bowiem w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako producent rolny, pobierała dopłaty bezpośrednie i nie cofnęła wniosku o przyznanie płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej. W aktach sprawy brak jest również dokumentów świadczących, że skarżąca złożyła wniosek o wykreślenie z ewidencji producentów ani że została z tejże ewidencji wykreślona. Istotnym jest, o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach, że ciężar udowodnienia faktu zaprzestania działalności rolniczej spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej świadczenia, przy czym w sprawie nie jest kwestionowane stanowisko, że wskazane oświadczenie stanowi dowód na tę okoliczność, podlegający ocenie na zasadach ogólnych, a prawo nie przewiduje innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Wprowadzenie oświadczenia, jako dowodu na okoliczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, wynika ze specyficznego charakteru pracy rolnika. Dlatego też, z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodzić się w tym miejscu należy ze skarżącą kasacyjnie, że istnieje możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji zmiany okoliczności uzasadniających zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji, należy przedstawić dokumenty świadczące o wykreśleniu z ewidencji producentów rolnych bądź potwierdzenie niezłożenia wniosku o przyznanie dopłat na kolejny rok, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W oparciu o powyższe uznać należy, że skarżąca nie spełniła wymogu wynikającego z art. 17b ust. 1 u.ś.r., tj. zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w 2023 r., tj. na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, a co nie jest sporne, że skarżąca figuruje w ewidencji producentów rolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) i w 2023 r., wobec nie wykreślenia z ewidencji producentów rolnych, była aktywnym rolnikiem. Za niezasadny należało tym samym uznać podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 17b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.ś.r. O wyniku postępowania nie decydowały okoliczności dotyczące faktu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, co więcej Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie kwestionował faktu i potrzeby wykonywania przez skarżącą opieki, a zbędne było dokonywanie dalszych rozważań dotyczących zakresu opieki świadczonej przez skarżącą, wobec niespełnienia przez nią podstawowej przesłanki - zaprzestania prowadzenia w 2023 r. gospodarstwa rolnego. Za zasadne należy natomiast uznać twierdzenia skargi kasacyjnej odnoszące się do dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w kontekście istnienia innych osób zobowiązanych w tym samym stopniu co skarżąca do alimentacji wobec niepełnosprawnej matki. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji w zakresie w jakim Sąd ten uznał, że skoro skarżąca ma dwie siostry, które są w równym stopniu co ona zobowiązane do alimentacji wobec niepełnosprawnej matki, to brak jest podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na konieczność współdziałania sióstr w tejże opiece. Podkreślenia wymaga, że zarówno skarżąca, jak i jej rodzeństwo należą do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i jednocześnie uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest już stanowisko, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa tego, która z takich osób winna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, iż rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. W sytuacji zatem, gdy jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji, gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyroki NSA z: 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1596/23; 29 maja 2024 r., sygn. akt 1626/23; 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1554/23; 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1521/23; 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1627/23; 9 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1397/23; 9 maja 2024 r., sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r., sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 925/21, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższa okoliczność nie mogła jednakże doprowadzić do uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, bowiem nie ta kwestia stanowiła podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną i na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.