I OSK 1140/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa – Prezydenta m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2018/23 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Prezydenta m.st. Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 sierpnia 2023 r., nr DO-II.7610.95.2023.KC w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr 1955/2023; 2. zasądza od Ministra Finansów i Gospodarki na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta m.st. Warszawy kwotę 1120 (słownie: tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2018/23 oddalił skargę Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 22 sierpnia 2023 r. nr DO-II.7610.95.2023.KC w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W wyniku rozpatrzenia wniosku spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie Wojewoda Mazowiecki decyzją z 27 kwietnia 2023 r., nr 1955/2023, znak: SPN-IV.752.2.2023.MR stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Polskie Koleje Państwowe" prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w dzielnicy [...] m.st. Warszawy, oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0087 ha z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...]. Prezydent m. st. Warszawy wniósł odwołanie wskazując, że organ I instancji pominął, że nieruchomość podlegała komunalizacji, a przyjęty tryb uwłaszczenia nie mógł być zastosowany gdyż nieruchomość już stanowiła własność m. st. Warszawy. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 22 sierpnia marca 2023 r., znak: DO-Il.7610.95.2023.KC utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 27 kwietnia 2023 r. Zdaniem organu odwoławczego warunki nabycia nieruchomości na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (t.j. Dz.U. z 2024., poz. 561; dalej także: ustawa) wymagają łącznego spełnienia następujących przesłanek: grunt stanowił w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, był w tej dacie w posiadaniu PKP, PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu im tych gruntów w posiadanie w formie przewidzianej prawem aż do dnia wykreślenia ich z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Po spełnieniu tych przesłanek nieruchomość z dniem 27 października 2000 r. staje się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Budynki i inne urządzenia znajdujące się na tym gruncie stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie ww. praw nie może jednak naruszać praw osób trzecich. Jak wynikało z ustaleń obu organów, grunt ten stanowił i stanowi własność Skarbu Państwa zarówno na 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r., na podstawie decyzji o wywłaszczeniu Urzędu Dzielnicowego Warszawa Wola z 2 czerwca 1975 r., znak: T-V-631/366/74/ZJ, co potwierdza księga wieczysta. Posiadanie gruntu przez PKP wynikało z zaświadczenia Prezydenta m. st. Warszawy nr 317/2022 z 20 grudnia 2022 r., które zostało wydane na podstawie danych z ewidencji gruntów. Tym samym posiadanie zostało wykazane dokumentem wymienionym w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (D.U. Nr 4, poz. 29 ze zm.). Z wykazu inwentarzowego budowli i urządzeń wynika, że na działce znajduje się urządzenie srk stacyjne w okręgu nastawniczym Ebilock 950 st. Warszawa [...] oraz oświetlenie zewnętrzne Warszawa [...]. Tym samym, zdaniem organu zostały spełnione wszystkie warunki do uwłaszczenia. Organ Il instancji stwierdził także, że nie toczyło się w stosunku do gruntu postępowanie komunalizacyjne. Brak decyzji komunalizacyjnej wyklucza przyjęcie, że nieruchomość stała się z mocy prawa własnością m. st. Warszawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Prezydent m. st. Warszawy, zarzucając organom niewystarczające zbadanie kwestii, czy Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo własności nieruchomości oraz niesłuszne stwierdzenie nabycia przez PKP z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. własności budowli i urządzeń posadowionych na nieruchomości, podczas gdy zostały one nabyte w latach 2010/2020/2021, a zarazem niedokonanie wystarczających ustaleń odnośnie budowli i urządzeń istniejących obecnie i w dniu 27 października 2000 r. na tej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę potwierdził, że przesłanki wymienione w art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" muszą być spełnione łącznie, aby PKP mogły zostać uwłaszczone z datą 27 października 2000 r. Nie uwzględniając zarzutu skargi dotyczącego niezbadania, czy nieruchomość nie stanowiła własności m.st. Warszawy na podstawie ustawy komunalizacyjnej, Sąd wyjaśnił, że dopiero z chwilą wydania decyzji komunalizacyjnej, która jest wykonalna, gmina może powoływać się na przysługujące jej prawo własności nieruchomości względem podmiotów trzecich, co oznacza, że dopiero decyzja komunalizacyjna powoduje skutek w postaci możliwości wykazywania przez gminę tytułu prawnego do danej nieruchomości. Dopóki decyzja taka nie została wydana, nie ma podstaw do twierdzenia, że nieruchomość nie stanowiła już własności Skarbu Państwa, ale stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika z niezaprzeczonych ustaleń organów, nie toczyło się żadne postępowanie komunalizacyjne, a contario zatem, nie ulega wątpliwości w świetle treści księgi wieczystej, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji wywłaszczeniowej z 2 czerwca 1975r. Objęta postępowaniem nieruchomość pozostawała we władaniu PKP w Warszawie (Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowej), co wynika z zaświadczenia Prezydenta m. st. Warszawy nr 317/2022 z 20 grudnia 2022 r., wydanego na podstawie art. 217 § 1 k.p.a., na postawie danych z ewidencji gruntów. Zaświadczenie to, jako dokument urzędowy stanowi dowód tego co zostało w nim potwierdzone, a przeciwko treści tego dokumentu nie przeprowadzono kontrdowodu. O zakresie posiadania stanowi także fakt, że nieruchomość ta położona jest pomiędzy torami, co oznacza że wraz z nimi stanowiła teren wykorzystywany przez kolej na jej potrzeby. Odzwierciedlenie tego położenia wynika chociażby ze zdjęć w Geoportalu. Także kwestia ilości znajdujących się na tej działce słupów świadczy o charakterze tej nieruchomości jako wykorzystywanej na potrzeby kolei. Odnośnie kwestii nabycia prawa własności do znajdujących się na gruncie urządzeń infrastruktury kolejowej i daty ich wybudowania, zdaniem Sądu I instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci wykazu inwentarzowego wskazuje, że są tam urządzenia srk stacyjne w okręgu nastawczym i słupy oświetleniowe, z rokiem wybudowania/remontu 2010/2020/2021. Choć rzeczywiście świadczy to o tym, że nie było ich w 2000 r. ani wcześniej, to jednak ustawodawca w art. 34 ust. 4 ustawy nie wymagają dla nabycia z mocy prawa własności urządzeń czy budynków, aby zostały wzniesione najpóźniej do 27 października 2000 r. Jedynym kryterium uwłaszczenia jest w tym przypadku, aby nabycie prawa własności tych budynków czy urządzeń nie naruszało praw osób trzecich. W tej sprawie zebrany materiał dowodowy wskazuje, że infrastruktura nie została wybudowana przez podmiot inny niż PKP. Nie budziło wątpliwości Sądu I insstancji, że PKP nie legitymuje się dowodami na okoliczność przysługiwania jej tytułu prawnego do tej nieruchomości, o jakim mowa w rozporządzeniu. W skardze kasacyjnej Skarb Państwa – Prezydent m.st. Warszawy wniósł o uchylenie wyroku oraz decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 22 sierpnia 2023 r., wraz z poprzedzającą ją decyzją Wojewody Mazowieckiego nr 1955/2023 z 27 kwietnia 2023 r., a w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W skardze kasacyjnie zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy w sprawie. Sądowi I instancji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), które to naruszenie polegało na oddaleniu skargi Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 22 sierpnia 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego nr 1955/2023 z 27 kwietnia 2023 r., która to decyzja zawiera wadliwe rozstrzygnięcie i do której załączony został załącznik nieopatrzony podpisami organu, 2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które to naruszenie polegało na oddaleniu skargi Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy, gdy ani Wojewoda Mazowiecki ani Minister Rozwoju i Technologii nie dokonali weryfikacji dostarczonego przez spółkę Polskie Koleje Państwowe S.A. wykazu, który stał się załącznikiem do decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 1955/2023 z 27 kwietnia 2023 r., 3. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które to naruszenie polegało na oddaleniu skargi Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 22 sierpnia 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 27 kwietnia 2023 r., w której stwierdzono nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" posadowionych na nieruchomości 77 sztuk słupów oświetleniowych, gdy niemożliwe jest ich umieszczenie na tak małej powierzchni, by mogły spełniać swoją funkcję, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art 34 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe nabywa z mocy prawa własność urządzeń posadowionych na nieruchomościach nabytych z dniem 27 października 2000 r., wybudowanych po dniu 27 października 2000 r., gdy art 34 ust. 3 tej ustawy obejmuje zakresem swojego działania jedynie urządzenia istniejące na tych nieruchomościach w dniu 27 października 2000 r., a nabycie urządzeń wybudowanych po tej dacie następuje na zasadzie art. 235 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm., dalej także: k.c.), 5. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a. oraz w zw. z przepisami prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., Nr 32 poz. 1991 ze zm., dalej: p.w.u.s.t.) przez niewystarczające zbadanie kwestii, czy Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo własności objętej decyzją nieruchomości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że punkt II decyzji 1955/2023 stanowi: "Nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. własności budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie opisanym w punkcie I decyzji, wymienionych w wykazie inwentarzowym, stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji następuje nieodpłatnie". Rozstrzygnięcie odsyła do załącznika do decyzji 1955/2023, który nie został podpisany przez organ. Na załączniku tym widnieją tylko podpisy pracowników PKP S.A. - Dyrektora Oddziału i Zastępcy Dyrektora Oddziału ds. Eksploatacji. Tymczasem w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1757/98, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 697/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w wyroku z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1172/11 stwierdzono, że załączniki do decyzji stanowią jej integralną część i muszą odpowiadać takim samym wymogom jak decyzja. Brak podpisu osoby dokonującej adnotacji, że dany dokument stanowi załącznik do decyzji powoduje, że nie można uznać, że taki dokument jest dokumentem publicznym i może być traktowany jako wiążący załącznik do decyzji, określający treść tejże decyzji. Wadliwość załącznika do decyzji 1955/2023 oznacza wadliwość jej rozstrzygnięcia w punkcie II. Punkt II decyzji 1955/2023 stanowi o nabyciu budowli i urządzeń z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r., zaś w załączniku wymieniono urządzenia (pozycja 1, załącznika), których data budowy została określona na rok 2010 r. Zestawienie treści punktu II decyzji 1955/2023 i załącznika do niej nie pozwala na uznanie, że rozstrzygnięcie zostało sformułowane prawidłowo. W skardze kasacyjnej podniesiono ponadto, że z akt postępowania nie wynika, by Wojewoda Mazowiecki i Minister Rozwoju i Technologii dokonali jakiejkolwiek weryfikacji przedłożonego przez PKP S.A. wykazu inwentarzowego budowli i urządzeń na nieruchomości. Skłonić do udania się na wizję lokalną powinno pracowników organów choćby proste zestawienie powierzchni nieruchomości (87 m2) i wskazanej w załączniku do decyzji 1955/2023 pozycji nr 2. — oświetlenie zewnętrzne Warszawa [...], na którą składać się ma 77 słupów oświetleniowych, których samo zmieszczenie na nieruchomości wydaje się wątpliwe, a już na pewno niecelowe. Skarżący kasacyjnie podniósł także, że jeżeli jakieś urządzenie lub budowla zostało wybudowane na nieruchomości w 2010 r., to prawo własności tej budowli lub tego urządzenia nie mogło zostać nabyte z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" w dniu 27 października 2000 r., gdyż ta budowla lub to urządzenie w tym dniu nie istniało. Przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" nie mogło także nabyć urządzeń i budowli wybudowanych w 2010 r., w dacie ich wybudowania, gdyż już w 2000 r. podmiot ten przestał istnieć — przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" zostało przekształcone w PKP S.A. w drodze aktu komercjalizacji. Jeśli przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" z dniem 27 października 2000 r. nabyło prawo użytkowania wieczystego danej nieruchomości, to urządzenia i budowle wybudowane na tej nieruchomości w 2010 r. stały się własnością PKP S.A., w dacie ich wbudowania, na zasadzie art. 235 § 1 k.c. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, organy nie przeprowadziły w wystarczającym zakresie postępowania dowodowego w kierunku ustalenia, czy nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, która to kwestia była kluczowa. W dziale Il księgi wieczystej nr [...] jako podstawa wpisu Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta m.st. Warszawy wskazana jest decyzja o wywłaszczeniu Urzędu Dzielnicowego Warszawa-Wola z dnia 2 czerwca 1975 r., znak: T-V-631/366/74/ZJ, którą to decyzją orzeczono o wywłaszczeniu przez odjęcie prawa własności na rzecz Państwa, na wniosek Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowej w Warszawie oraz Zarządu Dróg i Mostów, nieruchomości o powierzchni 11.317 m2, położonej w Warszawie przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. W postępowaniu PKP S.A. nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby przekazanie nieruchomości przez Skarb Państwa w zarząd lub użytkowanie Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowej w Warszawie. Ani Wojewoda Mazowiecki, ani Minister Rozwoju i Technologii nie próbowali natomiast uzupełnić postępowania dowodowego w tym zakresie. Należało więc uznać, że nieruchomość podlegała komunalizacji i z dniem 27 maja 1990 r. jej własność nabyta została przez miasto stołeczne Warszawę. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna okazała się skuteczna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione. Podstawą prawną wydanych w sprawie decyzji jest art. 34 ustawy. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast art. 34 ust. 3 ustawy stanowi, że budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Przedstawione unormowanie odnosi się zarówno do gruntu, jak i do znajdujących się na nich budynków, urządzeń i lokali. W stosunku do gruntu posiadanie przez PKP skutkuje nabyciem prawa użytkowania wieczystego, w stosunku do budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie nabyciem prawa własności. Adekwatne względem tej regulacji rozstrzygnięcie zostało podjęte przez organ I instancji. Wojewoda w decyzji z 27 kwietnia 2023 r. w pkt. 1 stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "PKP" prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, oznaczonego jako działka nr [...]. Natomiast w pkt 2 decyzji organ stwierdził, że nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. własności budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie opisanym w pkt 1 decyzji, wymienionych w wykazie inwentarzowym, stanowiącym załącznik do decyzji, następuje nieodpłatnie. W pkt 3 decyzji stwierdzono, że stanowi ona podstawę wpisu do księgi wieczystej oraz do ewidencji gruntów i budynków prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budowli i urządzeń na nim się znajdujących. Skuteczne zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej odnoszą się do rozstrzygnięcia dotyczącego nabycia przez PKP prawa własności urządzeń znajdujących się na przedmiotowej działce. Chociaż w pkt 2 decyzji zawarto odwołanie do wykazu stanowiącego załącznik do decyzji, to w aktach nie ma żadnego dokumentu opisanego jako załącznik do decyzji. W aktach administracyjnych znajduje się Wykaz inwentarzowy Budowli i Urządzeń PKP S.A. dotyczący działki nr [...], opatrzony pieczęcią Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie PKP S.A. i podpisany przez Dyrektora Oddziału oraz Zastępcę Dyrektora Oddziału ds. Eksploatacji. Nie jest wskazana żadna decyzja, do której miałby on stanowić załącznik i brak jest podstaw, aby ten dokument tak identyfikować. Ani nie pochodzi on od organu, ani nie został on zakwalifikowany przez organ jako załącznik do jakiejkolwiek decyzji. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji należy uznać, że decyzja pozbawiona jest załącznika, o jakim mowa w pkt 2 decyzji Wojewody, nie zostały zatem zidentyfikowane urządzenia, których własność nabyło z mocy prawa PKP. Decyzja dotyczy nabycia praw rzeczowych, które z kolei na jej podstawie ujawniane są w publicznych rejestrach i księgach wieczystych. Nie jest zatem dopuszczalne, aby przedmiot prawa rzeczowego nie był należycie zindywidualizowany, wada taka musi być wyeliminowana, aby w przyszłości nie stanowić podstawy do podważania regulowanego stanu prawnego. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 151 p.p.s.a. Skuteczny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 34 ust. 1 i 3 ustawy o komercjalizacji PKP. Do organu wydającego decyzję należy weryfikacja stanu faktycznego co do zagospodarowania nieruchomości na dzień uwłaszczenia. Zasadnie w tym zakresie wskazano, że nabycie z dniem 27 października 200 r. własności naniesień na gruncie może dotyczyć obiektów istniejących na gruncie w tej dacie, a nie powstałych w okresie późniejszym. Ponieważ decyzja Wojewody, jak też decyzja organu II instancji nie określają we własnym zakresie, jakie konkretnie urządzenia znajdujące się na działce stały się własnością PKP z dniem 27 października 2000 r., ale odsyłają w tym zakresie do nieistniejącego załącznika, przyjąć należy, że rozstrzygnięcie w zakresie nabycia prawa własności budowli i urządzeń, nie określa tych budowli i urządzeń. Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy i art. 5 ust. 1 p.w.u.s.t. przez niewystarczające zbadanie, czy Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo własności działki. Skarżący kasacyjnie w tym zakresie opiera swoje stanowisko na założeniu, że doszło do komunalizacji tej nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r., wobec czego w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa nie był już jej właścicielem. Bezsporne jest jednak, że w odniesieniu do przedmiotowej działki nie została wydana decyzja komunalizacyjna. Skoro takiej decyzji nie ma, to skutku komunalizacji nie można dowodzić za pomocą innych środków dowodowych. Powołane w skardze kasacyjnej wyroki sądów administracyjnych dotyczą postępowania w przedmiocie komunalizacji i odnoszą się do jej przesłanek, sprawa rozpoznana zaskarżonymi decyzjami nie dotyczyła natomiast komunalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zajęte w tej kwestii przez Sąd I instancji, że bez decyzji komunalizacyjnej, gmina nie może powoływać się na swoje prawo wynikające z komunalizacji względem podmiotów trzecich. Dopiero taka decyzja, potwierdzająca nabycie prawa przez gminę, potwierdza zaistniały z mocy prawa skutek prawnorzeczowy. Skoro taka decyzja nie została wydana do przedmiotowej działki, to nie ma podstaw do twierdzenia, że nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1. sentencji. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a. Zalecenia dla organów co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych powyżej rozważań i opisanych wad decyzji. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.