Sygnatura
I OSK 1137/25
Wyrok NSA z 14 stycznia 2026 r., I OSK 1137/25
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 14 stycznia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2024 r. sygn. akt III SAB/Kr 39/24 w sprawie ze skargi P.W. na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/24 oddalił skargę P.W. (dalej "skarżący") na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił: 1. na zasadzie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1.1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1) i 3) P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a., w zw. z art. 6b4 ust. 5 w zw. z art. 6b4 ust. 1 pkt 4, art. 4c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dalej "ustawa o rehabilitacji") i w zw. z § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia, dalej "rozporządzenie") poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż: • organ mógł wyznaczyć miejsce przeprowadzenia oceny funkcjonalnej skarżącego dla celów ustalenia poziomu potrzeby wsparcia w siedzibie Wojewódzkiego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie, pomimo tego, że: (i) skarżący wyraził zgodę na przeprowadzenie oceny w jego miejscu zamieszkania; (ii) miejsce zamieszkania jest pierwszoplanowym miejscem, w którym ocena funkcjonalna jest dokonywana; (iii) w kwestionariuszu samooceny trudności w zakresie wykonywania czynności zw. z funkcjonowaniem skarżący podał informacje wskazujące na brak możliwości dokonania oceny funkcjonalnej poza miejscem jego zamieszkania; • organ postępowanie w sprawie prowadził prawidłowo, pomimo tego, iż: (i) nie wydał w ustawowym terminie decyzji o ustaleniu potrzeby wsparcia, (ii) jedyną czynnością jaką podjął w ustawowym okresie wyznaczonym na wydanie decyzji było wyznaczenie terminu oceny funkcjonalnej - po pierwsze w siedzibie organu, a po drugie na dzień 28.03.2024 r., tj. na 4 dni robocze, przed upływem terminu na wydanie decyzji; 1.2. art. 133 § 1 w zw. z art. 54 § 2 i 45 i 46 § 1 pkt 1 i pkt 4 P.p.s.a. a to w zw. z dokonaniem ustaleń faktycznych w sprawie jedynie w oparciu o twierdzenia o faktach, a nie dowody z dokumentów, z których fakty te powinny wynikać. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż organ nie przekazał Sądowi I instancji akt sprawy, co pełnomocnik skarżącego wskazywał w swoim piśmie zat. Replika na odpowiedź na skargę organu oraz uzupełnienie skargi z dnia 21.08.2024 r., wnosząc o wymierzenie organowi grzywny. Co więcej, żadne z pism pochodzących od organu, w tym odpowiedź na skargę, nie została podpisana, przez upoważnione osoby. Tym samym ustalenia Sądu I instancji uzewnętrznione w uzasadnieniu wyroku, a powtarzające twierdzenia zawarte w niepodpisanych pismach organu, nie mogą być traktowane jako sformułowane w oparciu o materiał dowodowy: • akta sprawy miały zostać przekazane do Sądu I instancji w dniu 15.05.2024 r. w formie tradycyjnej, papierowej, listem poleconym jako załączniki do odpowiedzi na skargę (k.13 -k.23) jednak odpowiedź na skargę znajdująca się w aktach – wysłana listem poleconym przez organ, jest jedynie wydrukiem podpisanej elektronicznie odpowiedzi na skargę, przy czym wydrukiem sporządzonym we własnym zakresie przez organ - na karcie 22 znajduje się niepotwierdzone własnoręcznym podpisem potwierdzenie zgodności kopii wydruku z dokumentem elektronicznym, przy czym przy odpowiedzi na skargę nie ma załączników w postaci: umocowania do działania czy pełnomocnictwa; • dnia 14.08.2024 r. pełnomocniczka osobiście w czytelni akt zapoznała się z aktami spraw III SAB/Kr 39/24 i III SPP 110/24, ustalając, iż odrębnej teczki z aktami postępowania administracyjnego w sprawie nie ma. Tym samym w aktach sprawy nie ma ani kwestionariusza złożonego przez skarżącego w sprawie ani jakichkolwiek dokumentów, na podstawie których stan faktyczny mógłby zostać ustalony; • pisma złożone w sprawie przez organ nie mają formy ani dokumentu elektronicznego ani dokumentu tradycyjnego, w zw. z czym nie spełniają wymagań ustalonych dla pism procesowych. Organ nie może składać pism procesowych w ten sposób, iż pisma podpisane elektronicznie drukuje i wysyła do sądu, albowiem w postępowaniu sądowym to sąd musi mieć możliwość zweryfikowania, iż podpis został złożony, w określonej dacie i przez określoną i upoważnioną osobę. 1.3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów i argumentacji podniesionych w piśmie pełnomocniczki z urzędu skarżącego zat. Replika na odpowiedź na skargę organu oraz uzupełnienie skargi z dnia 21.08.2024 r. Sąd I instancji poza zawartym na str. 7 uzasadnienia stwierdzeniem, iż pismem z dnia 21.08.2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał i uzupełnił skargę, w żaden sposób do zarzutów i argumentacji skarżącego z niej wynikających się nie odniósł. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2) zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz radczyni prawnej K.W., ustanowionej z urzędu, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wg 3 krotności stawki minimalnej, powiększonej o należny podatek od towarów i usług oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Skarżący kasacyjnie oświadczył jednocześnie, że zrzeka się rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie wskazując, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawarte w niej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny i ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przed rozpoznaniem zgłoszonych zarzutów przypomnienia wymaga, że pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie wniosek o ustalenie poziom potrzeby wsparcia wraz z kwestionariuszem samooceny i zaświadczeniem lekarskim z dnia 22 marca 2024 r. W dniu 12 marca 2024 r. Wojewódzki Zespół wystawił zawiadomienie o terminie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Termin został wyznaczony na 28.03.2024 r. w godzinach od 17:00 do 17:30. Zgodnie z zawiadomieniem ustalenie poziomu potrzeby wsparcia miało odbyć się stacjonarnie w siedzibie Wojewódzkiego Zespołu w Krakowie, piętro drugie, p. 209 B. Obecność skarżącego w wyznaczonym miejscu i dniu była obowiązkowa. Zawiadomienie zostało wysłane do skarżącego 13 marca 2024 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i zostało odebrane przez skarżącego 19 marca 2024 r. Wnioskodawca nie stawił się jednak na wyznaczonym terminie czynności oceniających. W dniu 3 kwietnia 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Zespołu pismo zatytułowane wniosek o usprawiedliwienie nieobecności. W piśmie tym wskazał jako przyczynę nieobecności brak możliwości dotarcia do siedziby organu. Niemożność dotarcia na badanie stacjonarne została w piśmie skarżącego wywiedziona z takich twierdzeń, że: ma problemy w poruszaniu i komunikowaniu się, jego stan zdrowia jest zły, cierpi na 12 chorób przewlekłych i nieuleczalnych, jego stan psychosomatyczny jest zły, jest osobą niesamodzielną i zachodzi konieczność zapewnienia pomocy innych osób w pełnieniu podstawowych ról społecznych, przyjmuje dużą ilość aż [...] leków w ciągu dnia o rożnych porach, w tym dwóch rodzajów [...], zachodzi konieczność stosowania się do zaleceń lekarskich przeprowadzania badań krwi, poziomu glukozy, stosuje dietę kliniczną, oczekuje na przeszczep [..] i nie może wejść po 5 schodach ani przejść kilku kroków bez pomocy osób trzecich. Wojewódzki Zespół orzekł stopień niepełnosprawności na stałe, z zaświadczenia lekarskiego z 22 marca 2024 r. wynika, że ze względu na stan psychiczny nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga stałej pomocy osób drugich. W dniu 8 kwietnia 2024 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącego, w którym zarzucił, że Wojewódzki Zespół nie wydał w ustawowym terminie 3 miesięcy decyzji ustalającej wnioskodawcy poziom potrzeby wsparcia. Pismem z dnia 12 kwietnia 2024 r. skarżący ponadto wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnoprawności w Krakowie w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustalenie potrzeby wsparcia, wnosząc o: - wydanie postanowienia zobowiązującego organ do wydania decyzji z wyznaczonym konkretnym terminem przez Sąd, - zobowiązanie organu do wydania decyzji ustalającą poziom potrzeby wsparcia na okres, na który osoba została zaliczona do osób niepełnosprawnych na podstawie ostatecznego orzeczenia, ustalającego stopień niepełnosprawności, - wymierzenie Wojewódzkiemu Zespołowi d/s Orzekania o Niepełnosprawność w Krakowie grzywny tytułem niezastosowania się do obowiązków zawartych w ustawie o Zasiłku Wspierającym dla osób niepełnosprawnych, - zawiadomienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej o rażącym przypadku naruszenia obowiązków, o których mowa w ustawie przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie. W dniu 6 maja 2024 r. zostało wystawione ponowne zawiadomienie wobec skarżącego o miejscu i terminie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, tj. 18 maja 2024 r. w godzinach od 08:00 do 14:00 w miejscu jego stałego pobytu. Zawiadomienie zostało odebrane przez skarżącego 8 maja 2024 r. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił złożoną skargę. W uzasadnieniu Sąd ten, przytaczając treść art. 35 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a., art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wyjaśnił różnicę pomiędzy bezczynnością a przewlekłością postępowania stwierdzając, że bezczynność zachodzi, gdy postępowanie zgodnie z przepisami prawa powinno już zostać zakończone, natomiast jego przewlekłość, gdy wprawdzie terminy jego zakończenia nie zostały jeszcze przekroczone, ale biorąc pod uwagę zasadę szybkości postępowania i jego ekonomiki, powinno ono już znaleźć swoje rozstrzygnięcie. Sąd przytaczając również treść art 8 k.p.a., art.12 k.p.a. powołał się na zasady rządzące postępowaniem administracyjnym. Sąd I instancji zauważył, że analiza chronologii czynności podejmowanych przez organ w niniejszej sprawie prowadziła do wniosku, że organ nie dopuścił się ani bezczynności ani przewlekłości postępowania. W niniejszej sprawie termin, od którego należało liczyć czas trwania postępowania przed organem I instancji to 3 stycznia 2024 r., kiedy to wpłynął wniosek skarżącego o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Sąd zauważył przy tym, że przedmiotowa sprawa była rozpatrywana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z póżn. zm., dalej "u.r.z.s."). Sąd przytoczył treść art. 4c ust. 1 u.r.z.s., art. 6b4 ust. 3 u.r.z.s. oraz art. 6b4 ust. 5 u.r.z.s., zgodnie z którym wnioski, o których mowa w art. 6b3 ust. 1, art. 6b5 ust. 5 i art. 6b6 ust. 1, rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu. W ocenie Sądu, przepis ten modyfikuje terminy określone w art. 35 k.p.a. Sąd podniósł ponadto, że na podstawie art. 6b6 ust. 4 u.r.z.s. zostało wydane rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz. U. poz. 2581). Sąd przywołał treść § 4 wskazanego rozporządzenia na okoliczność sposobu wyznaczenia terminu i miejsca ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie doszło ani do bezczynności organu, jak i przewlekłości w prowadzeniu przez niego postępowania. W odniesieniu do bezczynności Sąd wskazał, że postępowanie o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia było prowadzone przez organ prawidłowo. Organ w terminie 3 miesięcy wyznaczył termin ustalenia poziomu wsparcia – sprawa miała się odbyć w jego siedzibie, gdzie skarżący miał zostać poddany stosownej obserwacji. Z posiadanych dokumentów urzędowych (orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności) nic nie wskazywało jakoby skarżący nie mógł samodzielnie stawić się w siedzibie organu. Co więcej skarżący miał czas od 19 marca do poinformowania organu o niemożliwości stawienia się, a zrobił to dopiero 2 kwietnia 2024 r. (data nadania wniosku o usprawiedliwienie nieobecności). Stąd doszło do przedłużenia postępowania administracyjnego. Organ dopiero z dokumentów załączonych do skargi dowiedział się o zaświadczeniu z dnia 27 maja 2022 r. Stąd wyznaczył termin ponownego ustalenia poziomu wsparcia pod adresem, w którym skarżący przebywa. Wszystkie podejmowane przez organ etapy postepowania administracyjnego były więc w ocenie Sądu I instancji prawidłowe, a organ nie pozostawał w bezczynności. Zdaniem Sądu w niniejszym postepowaniu nie doszło również do przewlekłości w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Przechodząc do rozpoznania zarzutów wyszczególnionych w skardze kasacyjnej na wstępie zaznaczenia wymaga, że kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostaje fakt czy organ rzeczywiście znajdował się w stanie bezczynności oraz, jak zarzuca skarga kasacyjna, czy Sąd I instancji mógł wydać rozstrzygnięcie w sprawie, skoro brak jest w aktach dokumentów źródłowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości w postępowaniu. W pierwszej kolejności Sąd kasacyjny odniesie się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 54 § 2 i 45 i 46 § 1 pkt 1 i pkt 4 P.p.s.a. na okoliczność orzekania przez Sąd I instancji w oparciu o ustalenia faktyczne dokonane na podstawie twierdzeń o faktach a nie dokumentów. Zgodnie z art. 45 P.p.s.a. pismo w postępowaniu sądowym (pismo strony) obejmuje wnioski i oświadczenia stron składane poza rozprawą. Wedle art. 46 § 1 pkt 1 i 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl natomiast art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (...). Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. W oparciu o tak postawiony zarzut, którego skarżący kasacyjnie upatruje się w nieprzekazaniu Sądowi I instancji przez organ akt rozpatrywanej sprawy i wydanie orzeczenia w oparciu o niepodpisane dokumenty wskazania wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekał w oparciu o kompletny materiał dowodowy przekazany mu przy odpowiedzi na skargę. Nie ulega wątpliwości, co wynika z akt sprawy (k. 13 akt sądowych), że odpowiedź na skargę zawierała plik akt administracyjnych, co potwierdza prezentata Sądu - "2 + skarga + plik". Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdza, iż rzeczone akta administracyjne, co prawda nie ponumerowane, znajdują się w aktach sprawy. Na egzemplarzu każdej ze stron przedmiotowych akt znajduje się pieczątka "Za zgodność z oryginałem, Kraków, dnia 15.05.2024" wraz z podpisem osoby upoważnionej. Zatem, dokumenty nadesłane przez organ, wbrew twierdzeniom skarżącego, stanowią materiał dowodowy w sprawie, na podstawie którego orzekał Sąd I instancji. Odnosząc się natomiast do podnoszonej kwestii braku podpisu opatrzenia odpowiedzi na skargę podpisem osoby ją sporządzającej wskazać należy, że pismo to zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym (k. 22 akt sądowych). Natomiast w związku z faktem, iż do odpowiedzi na skargę nie załączono upoważnienia dla osoby ją sporządzającej do dokonania tej czynności, Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 22 maja 2024 r. wezwał organ do nadesłania stosownego pełnomocnictwa. Pismem z dnia 5 czerwca 2024 r. nadesłano upoważnienie. Dlatego też powyższy zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a., w zw. z art. 6b4 ust. 5 w zw. z art. 6b4 ust. 1 pkt 4, art. 4c ust. 1 i ust. 2 u.r.z.s. w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia, którego to zarzutu skarżący kasacyjnie upatruje się w zaistniałym stanie bezczynności z uwagi na niewydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia w terminie do 3 miesięcy od złożenia wniosku. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazania po pierwsze wymaga, że ogólne zasady dotyczące terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym regulowane są przez przepisy art. 35-37 k.p.a. Z brzmienia art. 35 § 3 i § 3a k.p.a. wynika przede wszystkim, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, zaś w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. Szczególną zasadę stanowi natomiast przepis art. 35 § 4 k.p.a., zgodnie z którym przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. W rozpoznawanej sprawie takim szczególnym przepisem jest art. 6b4 ust. 5 u.r.z.s., zgodnie z którym wnioski, o których mowa w art. 6b3 ust. 1, art. 6b5 ust. 5 i art. 6b6 ust. 1, rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu. Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o bezczynności organu administracji można mówić wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, tylko brak ich podjęcia w określonej formie i w określonym terminie. Przy czym wniesienie tej skargi jest dopuszczalne nie tylko wtedy, gdy organ nie dotrzymuje terminu wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, lecz także wówczas, gdy odmawia wydania aktu pomimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (zob. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2023, s. 97 i powołane tam orzecznictwo). Okoliczność związana z upływem terminu ma obiektywny charakter. Wedle brzmienia art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. złożył wniosek o ustalenie potrzeb wsparcia wraz z kwestionariuszem samooceny i orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczeniem lekarskim z dnia 22 marca 2024 r. W dniu 12 marca 2024 r. organ wystosował do skarżącego zawiadomienie o terminie rozpatrzenia wniosku na dzień 29 marca 2024 r. w siedzibie organu. Zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu 19 marca 2024 r. Skarżący nie stawił się w organie w wyznaczonym terminie. W dniu 3 kwietnia 2023 r. wystosował do organu pismo zawierające wniosek o usprawiedliwienie nieobecności. W piśmie wskazał, że nie był w stanie stawić się w wyznaczonym dniu w organie z uwagi na bardzo zły stan zdrowia, problemy w poruszaniu, komunikacji i niemożność samodzielnej egzystencji. Na okoliczność podnoszonych twierdzeń załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 27 maja 2022 r. Nie można tym samym zgodzić się z twierdzeniami skargi kasacyjnej, że organ zobligowany był w pierwszej kolejności do ustalenia poziomu potrzeby wsparcia w miejscu stałego pobytu skarżącego. Z dokumentów dołączonych do wniosku nie wynikało bowiem, że sytuacja ta będzie dla skarżącego niemożliwa do zrealizowania. Z dołączonego do wniosku zaświadczenia wynikało jedynie, że nie jest on zdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy osób drugich w kontrze do złożonego orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Skarżący nie przedstawił ponadto żadnych innych dokumentów na podnoszoną okoliczność. Z takich też przyczyn, organ słusznie wystosował zawiadomienie o obowiązku stawienia się skarżącego w siedzibie organu w wyznaczonym dniu i o wyznaczonej godzinie. Z akt sprawy wynika również, że dopiero na etapie złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 3 kwietnia 2024 r. o usprawiedliwienie nieobecności skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia 27 maja 2022 r., z którego wynika, że nie jest on zdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga stałej pomocy osób drugich a także cierpi na liczne choroby utrudniające mu funkcjonowanie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopiero wtedy powziął wiedzę o konieczności ustalenia poziomu potrzeby wsparcia w miejscu stałego pobytu skarżącego, stąd też ponownie wystawił zawiadomienie o ustaleniu poziomu wsparcia wyznaczając termin na dzień 18 maja 2024 r. w miejscu stałego pobytu skarżącego. Nie są trafne spostrzeżenia skargi kasacyjnej wskazujące, że miejsce stałego pobytu beneficjenta jest podstawowym miejscem dokonania czynności w związku z ustaleniem poziomu wsparcia. Z przepisu art. 4c ust. 2 u.r.z.s. wynika bowiem, że może być to zarówno miejsce stałego pobytu jak i siedziba wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności albo miejsce wyznaczone, spełniające warunki, o których mowa w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2022 r. poz. 2240). Nie byłoby możliwym, aby organ przy każdym złożonym wniosku wyznaczał zespół, który będzie udawał się do miejsc zamieszkania beneficjentów. Istotnym jest zatem, żeby przede wszystkim wnioskodawca przedstawił swoją sytuację zdrowotną w taki sposób, aby bezsprzecznie wynikało z niej, że nie jest w stanie stawić się w siedzibie organu. Sąd kasacyjny zauważa, że ze względu na ekonomikę procesową, koszty i czas dojazdu do osoby ubiegającej się o ustalenie potrzeby wsparcia, wielość tego rodzaju składanych wniosków czy choćby zasób kadrowy organu, organ zobligowany jest, na podstawie przede wszystkim złożonych dokumentów, do ustalenia, w jakich przypadkach zasadnym stanie się ustalenie potrzeby wsparcia w miejscu stałego pobytu beneficjenta. Nie można w tej sytuacji mówić zatem, że organ pozostawał w bezczynności czy przewlekłości. Organ zasadnie bowiem w pierwszej kolejności wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa z uwagi na fakt, iż skarżący nie przedstawił choćby dołączonego do wniosku o usprawiedliwienie nieobecności zaświadczenia lekarza psychiatry z dnia 27 maja 2022 r., z którego wynika, że jednym z podstawowych objawów psychopatologicznych pacjenta jest lęk przed ludźmi i przebywanie poza miejscem zamieszkania - z tego powodu nie kontynuował nauki szkolnej w przeszłości ani też nie podjął nigdy żadnej pracy zarobkowej, zerwał także wszelkie kontakty społeczne. Natomiast pierwotnie przedstawione przez skarżącego dokumenty w postaci orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w konfrontacji z zaświadczeniem lekarza psychiatry z dnia 22 marca 2024 r., z którego wynika, że skarżący jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, pozwalały organowi na ustalenie, iż skoro z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że skarżący jest osobą zdolną do pracy w warunkach pracy chronionej, wymaga czasowej/częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, schorzenia oznaczone symbolem "[...]" występujące u skarżącego naruszają sprawność jego organizmu w stopniu lekkim, dać większą moc dowodową temu orzeczeniu. Za nieusprawiedliwiony należy uznać również zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do okoliczności podniesionych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 27 sierpnia 2024 r. Podnieść należy, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z tego przepisu w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Tymczasem w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w obszernym uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego dotyczących istoty sprawy, nie naruszając przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Stosownie do postanowień tego przepisu wyrok Sądu I instancji zawiera wszystkie przewidziane w tym przepisie elementy, tj. przedstawienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron oraz uzasadnienie swojego stanowiska. Sąd I instancji odniósł się do istoty sprawy. W uzasadnieniu wyroku analizując zarzuty wskazał stosowne fakty, przytoczył dowody i okoliczności, na podstawie których wypracował własne stanowisko w sprawie, przeprowadził należytą kontrole i zasadnie oddalił skargę skarżącej. Treść sporządzonego uzasadnienia wyroku czyni go w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i dowodzi, że Sąd I instancji wszechstronnie rozpatrzył sprawę, odniósł się do zarzutów skarżącego, jak również nie oparł zaskarżonego orzeczenia na bezkrytycznym przyjęciu stanowiska organu. Nie naruszył przy tym przepisów prawa procesowego w związku z powołanymi w skardze kasacyjnej przepisami prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu bowiem według art. 254 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 lipca 2025
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 658
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
- Sędziowie
- Marek Stojanowski /przewodniczący/ Marian Wolanin Mariola Kowalska /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 151 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 141 § 4 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
art. 6b4 ust. 5 w zw. z 6b4 ust. 1 pkt 4,, art. 4c ust. 1 i ust. 2 · Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Po 264/25 · 13 stycznia 2026
Postanowienie WSA w Poznaniu z 13 stycznia 2026 r., II SAB/Po 264/25
Sygnatura: III SAB/Po 26/26 · 12 stycznia 2026
Postanowienie WSA w Poznaniu z 12 stycznia 2026 r., III SAB/Po 26/26
Sygnatura: II SAB/Gl 193/25 · 12 stycznia 2026
Postanowienie WSA w Gliwicach z 12 stycznia 2026 r., II SAB/Gl 193/25
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny