Sygnatura
I OSK 1121/22
I OSK 1121/22 - Wyrok NSA z 2025-05-09
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 9 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Rozenfeld po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Klimatu i Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1642/21 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr DLŁ-WOPL.8130.11.2021.ES w przedmiocie odmowy zwrotu należności za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz P. S.A. z siedzibą w K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 marca 2022 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1642/21 wydanym po rozpoznaniu skargi P. S.A. z siedzibą w K. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr DLŁ-WOPL.8130.11.2021.ES w przedmiocie odmowy zwrotu należności za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 29 maja 2020 r., ES.224.71.2017.WS oraz zasądził od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz P. S.A. z siedzibą w K. kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister" lub "skarżący kasacyjne") zaskarżając go w całości i zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., póź. 329 - dalej: p.p.s.a.) polegające na jego niezastosowaniu, czyli zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie, w jakim wyraził on ocenę prawną, że powoływane przez organ przepisy art. 33 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273) - dalej "ustawa przesyłowa", dotyczą postępowań i decyzji, które pokrywają się z materią uregulowaną w ustawie przesyłowej i w związku z czym są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia; 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu, czyli zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie, w jakim wyraził on ocenę prawną, że kwestia odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. jako odrębnej sprawy administracyjnej od realizacji prawa do zwrotu jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia; 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na dokonaniu kontroli zgodności z prawem decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 25 sierpnia 2021 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 29 maja 2020 r. w oparciu o fakty nie znajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy tj. przyjęciu że Skarżący wyłączając grunt leśny z produkcji działał na podstawie na podstaw decyzji Wojewody Mazowieckiego z 18 kwietnia 2016 r., nr 137/III/2016 oraz z 28 kwietnia 2016 r. ,nr 154/III/2016 , a nie na podstawie decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r.; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 33 oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273), zwanej dalej "ustawą przesyłową", poprzez nieprawidłowe rozumienie treści przepisów polegające na przyjęciu, że przepisy te nie dotyczą postępowań i decyzji zezwalających na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326), zwanej dalej "u.o.g.r.l."), przed wejściem w życie ustawy przesyłowej, czego dalszą konsekwencją jest naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu przy rozpoznawaniu sprawy przepisów art. 33 i 34 ust. 1 ustawy przesyłowej, 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. polegającą na przyjęciu, że podstawą zwrotu należności za wyłączenie gruntu leśnego z produkcji w przypadku inwestycji w zakresie sieci przesyłowej jest art. 18 ust. 1 ustawy przesyłowej, podczas gdy podstawą zwrotu należności jest spełnienie przesłanek zwrotu należności, określonych w art. 12 ust 2 u.o.g.r.l.; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 18 ust. 1 ustawy przesyłowej i art. 12 ust. u.o.g.r.l. polegające na przejęciu, że przepisy te można stosować łącznie, podczas gdy przepis art. 18 ust. 1 ustawy przesyłowej wyłącza stosowanie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do inwestycji sieciowych, w tym także przepis art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. Z uwagi na powyższe Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a polegającego na: 1) zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie, w jakim wyraził on ocenę prawną dotyczącą znaczenia dla rozsztrzygnięcia sprawy powoływanych przez organ przepisów art. 33 i art. 34 ust. 1 ustawy przesyłowej oraz 2) na zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie, w jakim wyraził on ocenę prawną, że kwestia odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r. jako odrębnej sprawy administracyjnej od realizacji prawa do zwrotu jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Wyrok Sądu I instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części, a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest natomiast możliwe kwestionowanie stanowiska sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. Z treści art 141 § 4 p.p.s.a wprost wynika, iż uzasadnienie wyroku powinno być zwięzłe, zatem powinien on odnosić się jedynie do okoliczności stanu faktycznego i prawnego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji zwięźle wyjaśnił dlaczego za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy uznał regulacje art. 33 i 34 ustawy przesyłowej - bowiem nie odnoszą się do decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych i leśnych z produkcji - oraz dlaczego ocenił , że kwestia odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy - a to z uwagi na odrębność tej sprawy administracyjnej od realizacji prawa do zwrotu należności wskazanych w art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. Jak wskazano wyżej w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest dopuszczalne kwestionowanie takiej oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku. Z tych też przyczyn zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należy za niezasadne. Jako bezpodstawny uznać trzeba również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Minister dopatruje się naruszenia tego przepisu w ustaleniu przez Sąd I instancji, że Spółka wyłączając grunt leśny z produkcji działała na podstawie decyzji Wojewody Mazowieckiego z 18 kwietnia 2016 r. nr 137/III/2016 i z 28 kwietnia 2016 r., nr 154/III/2016, a nie na podstawie decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r.. Według Ministra takie ustalenia nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. reguluje obowiązek sądu administracyjnego orzekania na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał znajdujący się w aktach sprawy, wydał wyrok mimo niekompletnych akt sprawy, pominął istotną część tych akt lub też oparł orzeczenie na własnych ustaleniach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może zatem stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd I instancji (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r. o sygn. akt III OSK 2169/22 i posłane w nim orzecznictwo - wszystkie powołane w uzasadnień orzeczenia są dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się materiał dowodowy wskazujący, że Spółka wyłączając grunty leśne z produkcji działała na podstawie decyzji Wojewody Mazowieckiego z 18 kwietnia 2016 r. nr 137/III/2016 i z 28 kwietnia 2016 r. nr 154/III/2016, a nie na podstawie decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. Takim dokumentem są chociażby decyzje lokalizacyjne Wojewody Mazowieckiego z 18 kwietnia 2016 r. nr 137/III/2016 i z 28 kwietnia 2016 r. nr 154/III/2016, czy pismo pełnomocnika Spółki z 30 października 2017r. wraz z załączonymi do niego dokumentami. W aktach znajdują się także dokumenty wskazujące na odmienne okoliczności wyłączenia przedmiotowych gruntów z produkcji leśnej - m.in. pismo Nadleśnictwa G. z dnia 28 czerwca 2017 r. Wobec powyższego nie można zatem postawić zarzutu Sądowi I instancji, iż swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale, który nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, a co najwyżej zarzut błędnej oceny stanu faktycznego, co jednak w ramach podniesionego zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie jest dopuszczalne. Należy odnotować, iż Minister nie zakwestionował też powyższych ustaleń w ramach innych zarzutów naruszenia prawa procesowego, stąd też ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jako postawę rozstrzygnięcia, nie zostały skutecznie podważone w niniejszej skardze kasacyjnej. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego - z uwagi na ich powiązanie - Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne odnieść się do nich łącznie. Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.o.g.r.l. osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów rolniczych lub leśnych z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Z kolei art. 12 ust. 2 tej ustawy stanowi, że właściciel, który w okresie 2 lat zrezygnuje w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej, otrzymuje zwrot należności, jaką uiścił, odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Zwrot uiszczonej należności następuje w terminie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji. Możliwość zwrotu uiszczonych należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej lub leśnej jest związana ze złożeniem oświadczenia o rezygnacji z prawa do wyłączenia przed upływem 2 lat od uzyskania prawa do wyłączenia. Zaznaczyć należy, iż z treści przepisu art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. nie wynikają inne przesłanki zwrotu uiszczonych należności, a w szczególności nie jest on uzależniony od stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o wyłączeniu lub jej uchylenia, czy też uzyskania wyłączenia z innego tytułu. Daje on możliwość żądania zwrotu należności, bez względu na motywy postępowania wnioskodawcy. Istota zwrotu uiszczonej należności opiera się na - z jednej strony pozostającej czasowo w obiegu prawnym decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji, z drugiej strony - na rezygnacji z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej. W orzecznictwie ukształtował się jednak pogląd, iż dopiero stwierdzenie wygaśnięcia ( lub uchylenia) decyzji zezwalającej na włączenie gruntów z produkcji rolnej umożliwia zwrot uiszczonych należności. Rolą decyzji stwierdzającej wygaśniecie decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji (wydanej na podstawie art. 161 pkt 1 k.p.a.) czy też decyzji uchylającej decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji (wydanej w oparciu o art. 155 k.p.a.) jest potwierdzenie, że w sprawie właściciel zrezygnował z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej i nie nastąpiło faktyczne wyłącznie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej ( por m.in. wyroki NSA z 27 kwietnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 597/22 i I OSK 600/22). W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, iż wniosek o zwrot należności Spółka wniosła z zachowaniem terminu określonego w art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. Okoliczność, iż w dacie złożenia tego wniosku doszło już faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej również nie budzi wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny stoi jednak na stanowisku, iż wobec okoliczności faktycznych i prawnych w jakich nastąpiło wyłączenie gruntów z produkcji leśnej w rozpoznawanej sprawie uzasadnione jest twierdzenie Spółki, iż do tego wyłączenia nie doszło na podstawie decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r., a na podstawie decyzji Wojewody Mazowieckiego z 18 kwietnia 2016 r. nr 137/III/2016 i z 28 kwietnia 2016 r., nr 154/III/2016. Z dokumentacji załączonej do pisma Spółki z 30 października 2017r. wynika, iż faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji leśnej nastąpiło po uzyskaniu pozwoleń na budowę linii energetycznej z dniem 9 czerwca 2016r. i 10 czerwca 2016 r. Okoliczność ta nie została zakwestionowana przez organy orzekające w sprawie. Z kolei decyzje Wojewody Mazowieckiego z 18 kwietnia 2016 r. nr 137/III/2016 i z 28 kwietnia 2016 r., nr 154/III/2016, na podstawie których Spółka realizowała ostatecznie inwestycję na przedmiotowych gruntach, zostały wydane w trybie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273). Ustawa ta weszła w życie dniu 15 września 2015 r. i w odniesieniu do inwestycji strategicznych w znacznym stopniu zmodyfikowała sposób uzyskania pozwolenia na ich realizację. Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy przesyłowej do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej nie stosuje się przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Do realizacji powyższych inwestycji stała się zatem zbędna decyzja wyłączająca dany grunt z produkcji rolnej i leśnej. Nie ma również konieczności uiszczenia opłaty z tego tytułu. Zgodnie z art. 33 ustawy przesyłowej do postępowań w sprawach dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe lub na wniosek inwestora przepisy ustawy. Z powyższych zapisów ustawy, wprost wynika, że wybór co do dalszego trybu postępowania w zakresie inwestycji, również wybór trybu mającego swoje oparcie w specustawie przesyłowej, należy nie do organu, lecz inwestora. To inwestor decyduje, czy w dalszym ciągu zamierza ubiegać się o możliwość realizacji inwestycji na zasadach dotychczasowych (i w przypadku tego wyboru decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej miałaby w sposób oczywisty zastosowanie) czy też zamierza realizować inwestycję na nowych zasadach określonych w specustawie przesyłowej. Należy podkreślić, iż ustawodawca nie zakreślił jakiejś szczególnej formy dokonania takiego wyboru, przez co należy uznać, że każde działanie inwestora wskazujące na wybór nowego trybu jest wiążący dla organu. Takim działaniem uprawniającym do uznania wyboru jest również złożenie stosownego wniosku na podstawie nowej ustawy przesyłowej (patrz. wyrok NSA z 7 października 2022 r. o sygn. akt i OKS 89/21) co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy wniosek taki został złożony w kwietniu 2016 r. i inwestor uzyskał decyzję lokalizacyjną. Należy także zaznaczyć, że decyzja Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej nie kończyła postępowania w sprawie uzyskania zgody na budowę sieci przesyłowej – stanowiła jeden z etapów procesu inwestycyjnego. Do czasu zatem wydania pozwolenia na budowę, kończącego postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, inwestor mógł korzystać ze swojego uprawnienia przewidzianego w art. 33 ustawy przesyłowej i dokonać wyboru odpowiadającego mu trybu (patrz ponownie wyrok NSA z 7 października 2022 r. o sygn. akt i OKS 89/21). Skoro Spółka wystąpiła o decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej i taką decyzję w odniesieniu do przedmiotowych gruntów uzyskała, to uznać należy, że następcze, faktyczne wyłączenie tych gruntów z produkcji leśnej nastąpiło w trybie ustawy przesyłowej, z którą nie wiązał się obowiązek uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej i ponoszenia opłat i innych należności z tego tytułu, a nie na podstawie decyzji wydanej na gruncie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ponieważ zastosowanie art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. nie jest wyraźnie uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej, a w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że do faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji doszło na podstawie innej regulacji niż u.o.g.r.l., to pozostawanie w obiegu prawnym decyzji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. nie może stanowić negatywnej przesłanki odmowy zwrotu należności. Istotnym jest, że Spółka w terminie określonym w art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. zrezygnowała w całości lub w części z uzyskanego na gruncie tej ustawy prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej. Wybranie przez Spółkę trybu uregulowanego w ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (na podstawie art. 33 tej ustawy) oznaczało, że zrezygnowała ona z uzyskanego wcześniej prawa do wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, a do faktycznego wyłączenia doszło na po uzyskaniu zgody na realizację inwestycji w innym trybie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika aby Sąd I instancji uznał, że podstawą zwrotu należności za wyłączenie gruntu leśnego z produkcji - w przypadku inwestycji w zakresie sieci przesyłowej - jest art. 18 ust. 1 ustawy przesyłowej, lub by też art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. i art. 18 ust. 1 ustawy przesyłowej można było stosować łącznie. Sąd ten wyraźnie przywołał art. 12 ust. 2 u.o.g.r.l. jako samodzielną podstawę zwrotu należności. W kontekście art. 18 ust.1 ustawy przesyłowej WSA wyraził jedynie stanowisko, że brak jest podstaw aby operator systemu przesyłowego, który zrealizował inwestycję na podstawie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, miałby nie otrzymać zwrotu należności. Wobec powyższego także zarzuty naruszenia prawa materialnego należy uznać za niezasadne. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 czerwca 2022
- Symbol z opisem
- 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Minister Środowiska
- Sędziowie
- Jakub Zieliński /sprawozdawca/ Marek Stojanowski /przewodniczący/ Marian Wolanin
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
art. 12 ust. 2 · Dz.U. 2024 poz. 82
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 133, art. 141 § 4, art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny