I OSK 111/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.G. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Ostródzkiego z 11 marca 2025 r., nr GN.6853.5.4.2025.SZ w sprawie ze skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 19 września 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 446/25 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 16 maja 2025 r. nr WIN-III.7581.49.2025.KT w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Starosty Ostródzkiego z 11 marca 2025 r., nr GN.6853.5.4.2025.SZ.

Wyrokiem z 19 września 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 446/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M.G. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 16 maja 2025 r., nr WIN-III.7581.49.2025.KT w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Ostródzkiego z 11 marca 2025 r., nr GN.6853.5.4.2025.SZ. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego ma zatem na celu ochronę przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa służy temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2018 r., II OZ 1129/18). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Wniosek powinien przy tym zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Dopiero takie informacje umożliwiają Sądowi ocenę, czy istotnie wykonanie zaskarżonego aktu będzie wiązało się z wyrządzeniem szkody majątkowej, która będzie znaczna w kontekście ogólnej sytuacji finansowej strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania aktu, bądź też z trudnymi do odwrócenia skutkami. Brak zobrazowania tej sytuacji powoduje, że niemożliwe jest dokonanie oceny, czy wykonanie decyzji w tej konkretnej sytuacji może się wiązać z ryzykiem wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia i niepoparte stosownymi dokumentami, nie mogą natomiast stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Wyjaśnić również należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w postępowaniu wywołanym wnioskiem opartym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd nie ocenia legalności zaskarżonego aktu, a jedynie spełnienie przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej (m.in. postanowienia NSA: z 25 maja 2018 r., II OZ 549/18 i z 17 lutego 2017 r., II OZ 117/17). O naruszeniu prawa i skutkach tego naruszenia sąd orzeka w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, sąd może jedynie ocenić, czy zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., usprawiedliwiające wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Sąd nie dokonuje natomiast oceny legalności zaskarżonego aktu, gdyż prowadziłoby to do niedopuszczalnego "przedsądu". Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Ostródzkiego (organu I instancji), której przedmiotem jest ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości, stanowiącej współwłasność skarżącej, w związku z budową sieci elektroenergetycznej, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawczyni odstąpiła od jego umotywowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odniesiono się bowiem jedynie do kwestii zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku, a zupełnie pominięto kwestię związaną z uprawdopodobnieniem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ustawodawca natomiast w żaden sposób nie wiąże wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję czy skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, nie uprawdopodobniła nawet w najmniejszym stopniu ani zagrożenia wyrządzeniem znacznej szkody, ani nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji, ograniczając się do wskazania, że "rozpoczęcie prac wymienionych w decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki i zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a ponadto w toku jest postępowanie zmierzające do uchylenia MPZP, którego moc wiążąca jest warunkiem koniecznym dla oceny zasadności zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji". Skarżąca nie wykazała, na czym miałaby polegać ta szkoda, jaki byłby jej rozmiar ani dlaczego miałaby ona mieć charakter znaczny w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie przedstawiła także okoliczności pozwalających przyjąć, że ewentualne negatywne następstwa wykonania decyzji nie mogłyby zostać usunięte w drodze przywrócenia stanu poprzedniego bądź kompensacji majątkowej przewidzianej przepisami prawa. Nie jest rolą Sądu dekodowanie powyższych przesłanek za stronę. Argument skarżącej odnoszący się do innego postępowania sądowoadministracyjnego, mającego za przedmiot ocenę planu miejscowego, dotyczy sfery potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji i może podlegać ocenie wyłącznie przy merytorycznym rozpoznaniu skargi kasacyjnej – pozostaje natomiast irrelewantny dla oceny przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.