Sygnatura
I OSK 1055/24
I OSK 1055/24 - Wyrok NSA z 2026-02-25
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 25 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 25 lutego 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1948/23 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2023 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 stycznia 2024 r. IV SA/Wa 1948/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. Spółki Akcyjnej (Skarżąca) z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister) z [...] lipca 2023 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu Wojewódzkiego skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie norm prawa materialnego: 1) art. 13 ust. 2 w zw. z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyjęcia, że sporna działka jako nie stanowiąca nieruchomości rolnej nie może podlegać komunalizacji na mocy powołanego przepisu, 2) art. 461 Kodeksu cywilnego przez jego niezastosowanie i odmowę przyjęcia, że przedmiotowa działka została błędnie zakwalifikowana jako rolna skoro znajdowała się w zarządzie PKP, czyli przedsiębiorstwa nieprowadzącego działalności rolniczej. Ponadto Skarżąca powołując się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów naruszenia przez organ administracji publicznej niżej wskazanych norm, co miało istotny wpływ na wynik sprawy: 3) art. 7 i 77 kpa. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność, czy komunalizowana działka stanowi grunt rolny rozumieniu art. 46 1 Kodeksu cywilnego; w szczególności zaniechano przeprowadzenia oględzin tejże działki lub przeprowadzenia innych dowodów np. ze zdjęć lub zeznań świadków, które pozwalałyby na ustalenie jej cech fizycznych i potencjału rolnego, skupiając się wyłącznie na zapisach w ewidencji gruntów, 4) art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego przypisanie działce cech gospodarstwa rolnego na rok 2000 mimo, że jak stwierdza sam Minister, na skutek zaniedbań występują na niej drzewa i krzewy; zasady doświadczenia życiowego nakazują uznać, że stan ten występował również i w roku 2000, zwłaszcza że działka znajdowała się w zarządzie kolejowego podmiotu, a więc niezajmującego się produkcją rolną, 5) art. 7 i 77 kpa poprzez nie rozpatrzenie i pominięcie w swych rozważaniach decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Dolnośląskiego z [...] lutego 2016 roku [...], z której wynika, że sporna działka jako znajdująca się w zarządzie PKP nie mogła stanowić nieruchomości rolnej, 6) art. 15 kpa w zw. z art. 8 § 2 kpa poprzez nierozpatrzenie zarzutu odwołania dotyczącego odstąpienia przez organ pierwszej instancji od utrwalonej praktyki orzeczniczej w tym samym stanie faktycznym i prawnym, której przykłady stanowią decyzje Wojewody Dolnośląskiego z [...] listopada 2021 roku [...] i z [...] kwietnia 2021 roku [...], w których odmówiono komunalizacji, 7) art. 15 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4) kpa poprzez nierozpatrzenie zarzutu odwołania dotyczącego wydania decyzji w sposób sprzeczny z rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego tj. uwłaszczeniem PKP na rzeczonej nieruchomości, 8) art. 15 kpa poprzez nierozpatrzenie zarzutu odwołania w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i wydanie w oparciu o ten przepis decyzji w przedmiocie nabycia praw przez Gminy K. pomimo występowania przesłanki wyłączającej dopuszczalność komunalizacji tj. wydania decyzji uwłaszczeniowej na rzecz PKP. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, Skarżąca wniosła o : 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie od Ministra Rozwoju i Wsi na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów uiszczonego wpisu, kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy poddanej pod rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organy obu instancji stwierdziły nabycie z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. przez Gminę K. (Gmina) własności działki nr [...], o pow. 1,5321 ha. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy wskazały art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 1995 r., Nr 57, poz. 299 z późn. zm.), dalej: "ustawa". Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że sporna działka stanowiła własność Skarbu Państwa i do dnia 30 czerwca 2000 r. nie została przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy. Organy ustaliły również, że sporna działka stanowiła nieruchomość rolną, w rozumieniu art. 461 k.c., bowiem zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów stanowiła grunt orny (RIVb) o powierzchni 1,4431 ha oraz lasy (LsIV) o powierzchni 0,0887 ha. Organy ustaliły, że w miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na dzień 30 czerwca 2000 r. grunt aktualnie oznaczony jako działka nr [...] przeznaczony był pod teren użytków rolnych i oznaczony symbolem [...]. Ustalenia faktyczne organów i dokonaną przez nie ich ocenę prawną podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego. W ocenie Sądu kasacyjnego rozstrzygnięcie zarzutów naruszenia przepisów procesowych wymaga przeprowadzenia wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonych decyzji, to jest art. art. 13 ust. 2 ustawy, z uwzględnieniem definicji nieruchomości rolnej zawartej w art. art. 1 pkt 1 ustawy oraz w art. 461 k.c. Skarżąca zarzucała Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie powyższych przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (w odniesieniu do art. 13 ust. 2 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy) oraz poprzez ich niezastosowanie (w odniesieniu do art. 461 k.c.). Sąd kasacyjny wyjaśnia, że co do zasady zarzut niewłaściwego zastosowania czyli błąd «subsumpcji», tj. wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej może być postawiony jedynie w odniesieniu ustalonego, niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy. Wyłącznie bowiem w sytuacji, w której autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje ustaleń faktycznych stanowiących podstawę dla uznania, że dany przepis prawa materialnego znajduje zastosowanie w sprawie, możliwe jest wykazywanie, że tak ustalony stan faktyczny sprawy nie odpowiada hipotezie danego przepisu, to jest wskazanym w nim okolicznościom, których zaistnienie uzasadnia jego zastosowanie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika jednak, że w istocie naruszenia prawa materialnego jej autor upatruje nie tyle w niewłaściwym zastosowaniu wskazanych przez siebie przepisów ile w ich nieprawidłowej wykładni. Świadczą o tym zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozważania dotyczące rozumienia pojęcia nieruchomości rolnej, czyli rozważania dotyczące wykładni art. 461 k.c. Jak już wyżej wskazano, w rozpoznawanej sprawie konieczne jest ustalenie prawidłowej wykładni pojęcia nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 13 ust 2 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy oraz art. 461 k.c., do którego odsyła art. 1 pkt 1 ustawy. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że pojęcie nieruchomości rolnej definiuje art. 461 k.c., w świetle którego "Nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej". W ocenie Sądu pierwszej instancji oznaczało to, że działające w sprawie organy administracji były zobligowane do ustalenia nie tyle zapisów ewidencyjnych odnoszących się do przeznaczenia objętej wnioskiem nieruchomości, co jej cech, o jakich stanowi powołane wyżej unormowanie k.c., a więc czy grunt ten był lub mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Sąd kasacyjny rozpoznający sprawę podziela w pełni dokonaną przez Sąd pierwszej instancji wykładnię pojęcia nieruchomości rolnej, o której mowa w art. 461 k.c. w zakresie, w jakim kładzie ona nacisk na możliwość wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Podkreślić w tym miejscu należy że definicja zawarta w art. 461 k.c. nie odwołuje się do faktycznego sposobu wykorzystywania danej nieruchomości, ale do możliwości jej wykorzystania na cele wskazane w analizowanym przepisie. Słusznie zatem Sąd Wojewódzki podkreślił, że zgodnie z definicją nieruchomości rolnej z art. 461 k.c., aby dany grunt można było uznać za grunt rolny nie jest konieczne prowadzenie na nim działalności rolniczej. Wystarczające jest natomiast aby taki grunt posiadał cechy, które umożliwiają (choćby w przyszłości) prowadzenie na nim działalności rolniczej. Skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odwoływała się do wyroku NSA z 26 lipca 2013 r. I OSK 346/12. Wyrok ten powoływany był przez nią również na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji. Jak jednak słusznie zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, skarżąca odwołując się do tego wyroku zwracała uwagę na wyrażone w nim stanowisko w świetle którego: "Kryterium wyodrębniającym (cechą wyróżniającą) nieruchomość rolną jest zatem możliwy sposób jej wykorzystania. Nie jest konieczne rzeczywiste prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie (...)". Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego uznając, że pojęcie nieruchomości rolnej, o której mowa w art. 13 ust. 2 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 461 k.c. dotyczy nieruchomości, która może być wykorzystywana na cele produkcji rolnej, wskazane w tym ostatnim przepisie. Jak wynika z art. 1 pkt 1 ustawy, co dostrzegł również Sąd Wojewódzki, możliwość zastosowania art. 13 ust. 2 ustawy wymaga ustalenia nie tylko, czy dana nieruchomość stanowiła nieruchomość rolną w rozumieniu art. 461 k.c, ale również : 1) czy znajdowała się na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej (art. 1 ust. 1 ustawy); 3) czy grunt ten stanowił własność Skarbu Państwa i do 30 czerwca 2000 r. nie został przekazany do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostateczną decyzją, o której mowa w ustawie (art. 13 ust. 2 ustawy). Przechodząc do rozpoznania podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że Skarżąca nie kwestionowała ani przysługiwania Skarbowi Państwa prawa własności spornej nieruchomości, ani faktu jej nieprzekazania do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostateczną decyzją przed dniem [...] czerwca 2000 r., ani też jej położenia na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Jedyną kwestionowaną przez Skarżącą okolicznością faktyczną była możliwość uznania spornej nieruchomości za nieruchomość rolną w rozumieniu art. 461 k.c. Odnosząc się do zarzutów objętych punktami 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej to jest zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 i 80 k.p.a. wskazać należy, że jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, w ocenie Skarżącej Sąd Wojewódzki nie dostrzegł naruszenia przez organy art. 77 § 1 k.p.a., to jest przepisu w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Naruszenia tego Skarżąca upatrywała w zaniechaniu przeprowadzenia oględzin i innych dowodów takich jak zdjęcia lub zeznania świadków, które pozwalałyby na ustalenie cech fizycznych i potencjału rolnego spornej nieruchomości, jak również poprzez sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego przypisanie działce cech gospodarstwa rolnego na rok 2000, pomimo występowania na niej drzew i krzewów. W ocenie Skarżącej zasady doświadczenia życiowego nakazywały uznanie, że stan ten występował również w 2000 r., zwłaszcza, że działka znajdowała się w zarządzie kolejowego podmiotu, a więc niezajmującego się produkcją rolną. Odnosząc się do powyższych zarzutów Sąd kasacyjny wskazuje, że Skarżąca nie kwestionowała zapisów w ewidencji gruntów dotyczących spornej działki, w świetle których stanowi ona w przeważającej części grunt rolny klasy IVb. Stosownie do zapisów załącznika "Tabela klas gruntów" do rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 z późn. zm., dalej "rozporządzenie z 4 czerwca 1956 r.") : Klasa IV (a i b) to gleby orne średnie. Jak wynika z dalszych zapisów cytowanej tabeli grunty klasy IV a i b to "gleby o zdecydowanie mniejszym wyborze roślin uprawnych niż gleby wyższych klas. Plony na ogół średnie, nawet gdy gleby znajdują się w dobrej kulturze. Plony w znacznym stopniu zależne są również od ilości i rozkładu opadów atmosferycznych, a szczególnie w okresie wegetacyjnym. Gleby w tej klasie są albo za ciężkie albo za lekkie. Gleby ciężkie tej klasy są zasobne w składniki pokarmowe i charakteryzuje je duża żyzność potencjalna, lecz bez ulepszeń są przeważnie wadliwe, mało przepuszczalne i mało przewiewne, zimne i mało czynne, ciężkie do uprawy, niejednokrotnie szkieletowe. W okresie upałów zsychają się mocno tworząc głębokie pęknięcia i szczeliny lub bryły trudne do rozbicia. Uprawiane na mokro mażą się, co wymaga umiejętnego uchwycenia pory upraw. W sprzyjających warunkach atmosferycznych i w dobrej kulturze mogą dać nawet wysokie plony pszenicy, koniczyny itp. Żyto plonuje gorzej od pszenicy i jest mniej pewne. Część gleb wymaga melioracji (drenowania), a po jej wykonaniu przechodzą one do klas wyższych (nawet do klasy II). Gleby lekkie tej klasy są glebami żytnio-ziemniaczanymi. Koniczyna czerwona zawodzi. Gdy są one w wysokiej kulturze i dobrych warunkach wilgotnościowych, udaje się pszenica, a buraki pastewne i marchew dają plony zadowalające." Zatem z wyjaśnień zawartych w rozporządzeniu z 4 czerwca 1956 r., wynika, że grunty klasy IV to grunty na których możliwe jest prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej. Powoływana przez Skarżącą okoliczność taka jak występowanie na spornej działce drzew i krzewów, które – jak podkreśla Skarżąca – mogły występować na niej również w 2000 r. nie przekreśla możliwości wykorzystania działki dla celów produkcji rolnej. O takiej możliwości przesądza bowiem w ocenie Sądu kasacyjnego w składzie rozpoznającym sprawę klasa bonitacyjna gruntu, wskazana w zapisach ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca zarzuty dotyczące prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podnosiła również na etapie postępowania przed Sądem Wojewódzki podkreślając, że nie przeprowadzono oględzin, przesłuchania dostępnych świadków, w szczególności pracowników skarżącej, którzy byliby w stanie opisać stan i cechy działki na dzień komunalizacji, jak również, że nie powołano biegłego z zakresu agrotechniki. Sąd pierwszej instancji odniósł się do tych zarzutów zwracając uwagę, że Skarżąca pomija treść pisma organu z [...] października 2022 r. oraz odpowiedź na to pismo z [...] listopada 2022 r. oraz podkreślając, że Skarżąca nie wskazywała konkretnych osób, których przesłuchania organ zaniechał. Wobec stwierdzonego stanu nieruchomości i obowiązujących przepisów Sąd Wojewódzki uznał, że brak było również podstaw do powołania biegłego z zakresu agrotechniki. Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że najlepszym dowodem okoliczności takiej, jak potencjał rolniczy nieruchomości są jej oględziny a osobami, które miałyby największą wiedzę na temat działki podlegającej komunalizacji mieliby właściciele sąsiednich nieruchomości Sąd kasacyjny przypomina, że w rozpoznawanej sprawie komunalizacja dokonywana była na dzień 1 lipca 2000 r. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotny był zatem stan faktyczny istniejący w owej dacie a nie obecnie. Ewentualne oględziny działki mogłyby wskazywać na jej obecny stan i zagospodarowanie. Oczywiście niezasadna jest argumentacja dotycząca potencjalnie najlepszej wiedzy właścicieli sąsiednich działek, co do działki podlegającej komunalizacji. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że Skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego spornej nieruchomości z dniem 5 grudnia 1990 r. Zatem to nie właściciele sąsiednich nieruchomości ale Skarżąca powinna mieć największą wiedzę na temat stanu spornej działki w dacie komunalizacji. Skarżąca nie wskazała jednak żadnej konkretnej osoby, która mogłaby zostać przesłuchana w charakterze świadka. Skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucała Sądowi Wojewódzkiemu wadliwe uznanie, że nieruchomość tylko wtedy nie jest rolnicza, gdy jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. Odnosząc się do tego argumentu Sąd kasacyjny przypomina, że to Skarżący wywodziła, że znajdowanie się nieruchomości w zarządzie nie rolniczego lecz kolejowego podmiotu świadczy o tym, że działka ta nie miała potencjału umożliwiającego rolniczą produkcję (strona 5 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Wobec takiej argumentacji przypomnieć należy, że Sąd Wojewódzki słusznie zwrócił uwagę, iż z oświadczeń przedstawicieli Skarżącej z [...] kwietnia 2014 r., złożonych dla potrzeb postępowania o stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego spornej działki wynika, iż na dzień 5 grudnia 1990 r. grunt położony w granicach tej działki nie stanowi infrastruktury kolejowej. Odnosząc się do zacytowanego przez Skarżącą w skardze kasacyjnej wyroku WSA w Warszawie z 10 sierpnia 2020 r. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że Skarżąca pomija tę część uzasadnienia, z której wynika, że "Skarżący w trakcie postępowania administracyjnego, w tym przy odwołaniu, przedłożył szereg dokumentów np. wypis z miejscowego placu zagospodarowania przestrzennego, zaświadczenie Urzędu Gminy z [...] maja 2019 r., w którym wskazano, iż przedmiotowa działka (..) została objęta ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy (...), który uchwalony został Uchwałą z 28 października 1982 r. nr XXVI/73/82 i oznaczona symbolem RP jako teren upraw rolnych, protokół z wizji lokalnej na przedmiotowej nieruchomości wraz z dokumentację zdjęciową na okoliczność braku rowu na przedmiotowej nieruchomości. Rów według skarżącego znajduje się natomiast na działce sąsiedniej. Powyższe dowody nie zostały przez organ odwoławczy uznane za materiał dowodowy i nie były przedmiotem jego analizy. Minister zatem ustalając stan faktyczny sprawy wyłącznie na podstawie jednego dokumentu tj. opisanego wyżej wypisu z rejestru gruntów uczynił to z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w szczególności art. 15 k.p.a. w zw. z art. 46¹ k.c." W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ustalenia faktyczne poczynione zostały na podstawie wyrysów z map ewidencyjnych nadesłanych przy piśmie Starosty [...] z 29 lipca 2019 r., zaświadczenia Starosty z 15 marca 2021 r., wpisu z rejestru gruntów z 26 lipca 2019 r. i z wykazu zmian danych ewidencyjnych działki nr dz. [...]. Z dokumentów tych wynikało, że działka nr [...] w części jakiej aktualnie odpowiada działce nr [...], na dzień 30 czerwca 2000 r. stanowiła grunty orne (RIVb) o pow. 1,4431 ha oraz lasy (LslV) o pow. 0,0887 ha. Jak zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, z pisma Wójta Gminy [...] z [...] marca 2014 r. wynika, że w planie zagospodarowania przestrzennego - aktualnym na dzień 30 czerwca 2000 r. - zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia 30 kwietnia 1990 r., grunt, który aktualnie oznaczony jest jako działka nr [...], przeznaczony był pod teren użytków rolnych i oznaczony symbolem A28.R. Zatem w rozpoznawanej sprawie, odmiennie niż w sprawie zakończonej wyrokiem z 10 sierpnia 2020 r., zachodziła zgodność pomiędzy zapisami w ewidencji gruntów, w świetle których możliwe było prowadzenie na spornej działce działalności rolniczej z uwagi na klasę bonitacyjną gruntów, z jej przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Co również istotne, Skarżąca nie wykazywała, by w dniu 1 lipca 2000 r. na działce znajdowały się urządzenia infrastruktury kolejowej, czy też jakiekolwiek inne urządzenia, uniemożliwiające jej rolnicze wykorzystanie. W tej sytuacji nie zachodziła potrzeba prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Niezasadne były również zarzuty objęte punktem 5 i 7 petitum skargi kasacyjnej, w świetle których okoliczność objęcia spornej działki decyzją uwłaszczeniową Wojewody Dolnośląskiego z 4 lutego 2016 r., z której wynika, że sporna działka znajdowała się w zarządzie PKP, przesądza o tym, że nie mogła ona stanowić nieruchomości rolnej. Jak już wskazano, w świetle art. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 461 k.c. nieruchomość rolna to nieruchomość, która potencjalnie może być przeznaczona na cele produkcji rolniczej. Sam fakt pozostawania nieruchomości w zarządzie poprzednika prawnego Skarżącej 5 grudnia 1990 r. nie wyłącza możliwości jej wykorzystania na cele produkcji rolnej z uwagi na agrotechniczne właściwości gruntu wynikające z zaliczenia go do IV klasy użytków rolnych. Sąd kasacyjny wyjaśnia również, że zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie uwłaszczenia Skarżącej nie przesądzało o uznaniu, że sporna działka nie stanowi nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 46 1 k.c. W konsekwencji, nieodniesienie się przez Ministra do argumentacji Skarżącej zawartej w odwołaniu a dotyczącej zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania uwłaszczeniowego nie może być uznane za naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Niezasadny był zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 8 § 2 k.p.a. Jak wyjaśnił Sąd Wojewódzki, decyzje, na które powoływała się Skarżąca, zapadły w odmiennych stanach faktycznych : nieruchomość, której dotyczy decyzja z 25 listopada 2021 r. była nieruchomością tylko w części mającą przeznaczenie rolne. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obrębu Skokowa, gm. Prusice, według stanu na 1 lipca 2000 r., nieruchomość oznaczona była jako teren lokalnej osiedlowej oczyszczalni ścieków dla zachodniej części wsi, ulicę dojazdową oraz obsługę projektowanego rzemiosła uciążliwego. Natomiast na nieruchomości, której dotyczyła decyzja z dnia 19 kwietnia 2021 r. znajdowało się urządzenie podziemne stanowiące własność PKP S.A., tj. linia telekomunikacyjna kablowa, dalekosiężna relacji Wrocław - Jelenia Góra, wybudowana w 1914 r., nr inwentarzowy [...]. Jak zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki w rozpoznawanej sprawie działka w całości stanowiła grunt o przeznaczeniu rolnym. Ponadto z uzasadnienia decyzji uwłaszczeniowej przywoływanej przez Skarżącą, a dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] wynika, że grunt położony w granicach tej działki nie stanowi infrastruktury kolejowej. W skardze kasacyjnej nie została przedstawiona żadna argumentacja pozwalająca na uznanie, że wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego, przywoływane przez Skarżącą decyzje zapadły w takim samym stanie faktycznym sprawy. Podsumowując, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, który nie został skutecznie podważony w skardze kasacyjnej, zarzuty naruszenia prawa materialnego objęte punktem1 i 2 petitum skargi kasacyjnej okazały się niezasadne. Skoro w świetle ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd Wojewódzki za podstawę kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sporna nieruchomość ma charakter nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 461 k.c. i nie została przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy, to podlegała komunalizacji w trybie art. 13 ust. 2 ustawy. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 maja 2024
- Symbol z opisem
- 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
- Sędziowie
- Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Krzysztof Sobieralski /przewodniczący/ Piotr Niczyporuk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 184 · Dz.U. 2026 poz. 143
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny