I OSK 1027/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbiet Kremer Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2173/22 w sprawie ze skargi D. P. i E. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od D. P. i E. P. solidarnie na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2173/22 w sprawie ze skargi D. P. i E. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego (Wojewoda) z [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Lipskiego (Starosta) z [...] stycznia 2022 r. znak [...] (pkt 1) oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżących D. P. i E. P. zwrot kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Starosta Lipski decyzją z [...] stycznia 2022 r. orzekł o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,1049 ha, położonej w obrębie geodezyjnym [...] L., gmina L., dla której Sąd Rejonowy w Lipsku IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], poprzez realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie sieci gazowej o ciśnieniu roboczym nie wyższym, niż 0,5 MPa dn 160 mm PE o długości L= 66,0 m, ze względu na niespełnienie przesłanki "przeprowadzenia rokowań", w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniósł pełnomocnik P. Sp. z o.o. (Skarżąca kasacyjnie) wskazując, że nie miał możliwości zapoznania się z pismem właścicieli z 6 grudnia 2021 r., a w związku z tym został pozbawiony prawa do zajęcia stanowiska w przedmiocie podniesionych w nim uwag. Ponadto pełnomocnik zawarł szczegółowe stanowisko, dotyczące negocjacji oraz dopełnienia w trakcie ich prowadzenia wymagań, o których mowa w art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899, dalej jako u.g.n). Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 756, dalej jako k.p.a.), w związku z art. 9a u.g.n. po rozpatrzeniu odwołania uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o: 1. Ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,1049 ha, stanowiącej przedmiot współwłasności małżonków E. i D. P., położonej w obrębie geodezyjnym [...] L., gmina L., dla której Sąd Rejonowy w Lipsku IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Kw. nr [...], poprzez udzielenie P. Sp. z o.o., zezwolenia na realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie sieci gazowej o ciśnieniu roboczym nie wyższym, niż 0,5 MPa dni 60 mm PE o długości L= 66,0 m, w pasie gruntu o szerokości 1,0 m. Wielkość zajętej powierzchni na nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] stanowi pas gruntu o długości 66 m i 1 m szerokości (strefa bezpieczeństwa). Powierzchnia planowanego zajęcia i przebieg gazociągu przez teren nieruchomości zostały przedstawione na załączniku graficznym Nr 1 do decyzji, stanowiącym mapę do celów prawnych, sporządzoną przez geodetę uprawnionego inż. P. W., która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 30 listopada 2021 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym [...]. 2. W strefie bezpieczeństwa, o której mowa w ust. 1 nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań, mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. W przedmiotowej strefie nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Wszelkie prace w strefie bezpieczeństwa mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej. 3. Inwestycja wymieniona w ust. 1 niniejszej decyzji została objęta ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Lipsko z [...] maja 2021 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowa sieci gazociągowej o ciśnieniu roboczym nie wyższym niż 0,5 MPadn 160 mm PE na terenie m.in. części działki nr [...] w miejscowości L., gm. L. 4. Zezwolenie, o którym mowa w ust 1 niniejszej decyzji, obejmuje w szczególności prawo wstępu na ww. nieruchomość oraz prawo do realizacji prac budowlanych wymaganych przy realizacji określonej w nim inwestycji. 5. Zobowiązaniu Inwestora - firmy P.Sp. z o.o., ul. B. [...], [...]-[...] T., do przywrócenia ww. części nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji, wymienionej w ust. 1, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z 24 sierpnia 2020 r. współwłaścicielami przedmiotowej działki są małżonkowie E. i D. P. Z treści przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów wynika, iż budowa sieci gazowej o ciśnieniu roboczym nie wyższym, niż 0,5 MPa dn 160 mm PE planowana jest w oparciu o ostateczną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Lipsko z [...] maja 2021 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowa sieci gazociągowej o ciśnieniu roboczym nie wyższym, niż 0,5 MPa dn 160 mm PE na terenie m.in. części działki nr [...] w miejscowości L., gm. L. Organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu I instancji w przedmiocie rokowań przeprowadzonych w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n. nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazał, że Starosta jako podstawę wydania rozstrzygnięcia odmawiającego ograniczenia prawa własności nieruchomości przyjął, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego brak jest możliwości stwierdzenia czy pismo skierowane przez wnioskodawcę do współwłaścicieli z 13 sierpnia 2021 r. zostało do nich doręczone i czy możliwe jest na tej podstawie ustalenie czy dochowany został termin, o którym mowa w art. 115 ust. 2 u.g.n. W ocenie organu odwoławczego nie jest to interpretacja prawidłowa. Z treści art. 115 ust. 2 u.g.n. wynika co prawda, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o którym mowa w art. 112 u.g.n., jednakże w ocenie Wojewody uwadze organu I instancji zdaje się umykać fakt, że tenże art. 112 ust. 1 u.g.n. wskazuje, że rokowania przeprowadzane są pomiędzy osobami, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości, a starostą wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego trudno uznać, żeby termin ten dotyczył wnioskodawcy występującego jedynie o ograniczenie prawa własności nie zaś o całościowe wywłaszczenie nieruchomości, przy czym dla pierwszej z tego rodzaju sytuacji ustawodawca przewidział odrębne i szczególne rozwiązania zawarte w art. 124 u.g.n. Zdaniem Wojewody, uwadze organu I instancji umknął również fakt, że w aktach sprawy znajduje się także (wraz z potwierdzeniem nadania) wcześniejsze pismo wnioskodawcy z 4 września 2020 r. o treści tożsamej z treścią pisma z 13 sierpnia 2021 r., co samo w sobie czyni argumentację dotyczącą zastosowania terminów art. 115 ust 2 u.g.n. bezprzedmiotową. Z powyższego Wojewoda uznał ustalenie organu I instancji co do "przeprowadzenia rokowań" za nieuzasadnione. Wojewoda za fakt nie budzący wątpliwości uznał również, że wnioskodawca skutecznie zainicjował rokowania w przedmiocie udostępnienia nieruchomości, ustalił z właścicielami akceptowalne dla nich warunki tego udostępnienia, na które jednak ostatecznie nie uzyskał zgody Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Ponadto z treści pisma współwłaścicieli z 6 grudnia 2021 r. zdaniem organu wynika, że choć nie są oni przeciwni realizacji inwestycji na ostatecznie zaproponowaną trasę jej przebiegu przez należącą do nich nieruchomość nie wyrażają zgody. W ocenie organu odwoławczego, rokowania o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i błędne jest stanowisko organu I instancji uznającego, że miały tu miejsce nieprawidłowości nie pozwalające na uznanie dopełnienia przewidzianego w tym przepisie wymogu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że Zarząd Dróg Krajowych, kwestionując przebieg linii gazowej wypowiedział się jedynie co do etapu ul. S. (droga krajowa nr [...]). Nie zajął jednak stanowiska co do przebiegu linii co do ulicy S.(to jest od strony drogi gminnej). Nadto słusznie zakwestionowano zasadność sformułowania wariantu 4, stanowiącego modyfikację wariantu 3, nie zaaprobowanego przez Generalną Dyrekcję. Zasady logiki wskazywałyby na prawidłowość powrotu do wariantu 2, bądź też modyfikację wariantu 1. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego Skarżący nie mieli zatem możliwości wypowiedzenia się co do wszystkich elementów planowanej inwestycji, a stanowisko Zarządu Dróg również na wszystkie te elementy nie wpływało. Co prawda art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uzależnia uzyskania zgody administracyjnej od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości, jednak strony rokowań powinny mieć możliwość wypowiedzenia się odnośnie do całości ich przedmiotu. Według Sądu Wojewódzkiego w decyzji Wojewody zabrakło oceny, na podstawie zgromadzonego i właściwie ocenionego materiału dowodowego, czy prowadzone rokowania nie były pozorne oraz czy materiał dowodowy potwierdził ich rzeczywiste przeprowadzenie. P. sp. z o.o. z siedzibą w T. (Skarżąca kasacyjnie) wywiodła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. Na podstawie art. 174 pkt. 1) P.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w zw. z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., przez błędną, rozszerzającą wykładnię i w konsekwencji nieprawidłową interpretację pojęcia "rokowania" polegającą na przyjęciu, że rokowania pomiędzy stronami zmierzające do wyrażenia zgody na przeprowadzenie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n, muszą przybrać z góry założone ramy, zawierać w sobie określone treści, jak również, przynieść określony rezultat, podczas gdy z przepisów prawa materialnego nie wynika obowiązek prowadzenia rokowań w ściśle oznaczony sposób, ani nie określają wymaganej treści rokowań, co doprowadziło do uznania, iż rokowania przeprowadzone w przedmiotowej sprawie miały charakter rokowań pozornych. Il. Na podstawie art. 174 pkt. 2) P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, wbrew oczywistym faktom wynikającym z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, iż Skarżąca kasacyjnie prowadziła rokowania z Uczestnikami w zakresie prac objętych wnioskiem złożonym w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji uznanie, iż rokowania poprzedzające złożenie wniosku miały charakter rokowań pozornych, a co za tym idzie uchylenie decyzji Wojewody oraz Starosty ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, z czego wynika, iż naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy; Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Na podstawie ww. zarzutów wniesiono: 1. na podstawie art. 188 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie przez Sąd co do istoty sprawy. 2. na podstawie art. 203 pkt. 2) P.p.s.a. w zw. z art 205 § 2 P.p.s.a. o zasądzenie od uczestników na rzecz Skarżącego kasacyjnie zwrotu poniesionych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3. na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, wobec zrzeczenia się Skarżącego kasacyjnie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania E. i D.P. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz na podstawie art. 204 pkt 2) P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od Skarżącej na rzecz uczestników zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie uczestnicy wnieśli o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie. W piśmie procesowym z 16 marca 2026 r. uczestnicy postępowania wskazali, że inwestycja została już zrealizowania, na dowód czego przedstawili mapę zasadniczą i wnieśli o umorzenie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że "w decyzji Wojewody Mazowieckiego zabrakło oceny, na podstawie zgromadzonego i właściwie ocenionego materiału dowodowego, czy prowadzone rokowania nie były pozorne oraz czy materiał dowodowy potwierdził ich rzeczywiste przeprowadzenie". Oznacza to, że w ocenie Sądu Wojewódzkiego wskazaną wadliwością dotknięta była jedynie decyzja organu drugiej instancji. Sąd kasacyjny przypomina w tym miejscu, że organ pierwszej instancji odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uznając, że przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji Skarżący kasacyjnie nie przeprowadził negocjacji z właścicielami nieruchomości. Sąd Wojewódzki uchylił jednak decyzje organów obu instancji nie wyjaśniając, na czym polegać miało naruszenie wskazanych przezeń przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego przez Starostę, który – jak już wskazano – odmówił ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jeżeli w ocenie Sądu Wojewódzkiego wskazaną przezeń wadliwością dotknięta była jedynie decyzja Wojewody, winien był uchylić jedynie jego decyzję, wskazując jednocześnie, jakie okoliczności winny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy to jest przy ponownym rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Skarżącą kasacyjnie od decyzji Starosty z [...] stycznia 2022 r. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, jednak w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów naruszenia prawa materialnego objętych punktem 1 petitum skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny rozpoznający sprawę wyjaśnia, że nie podziela dokonanej przez Sąd Wojewódzki wykładni w zakresie dotyczącym okoliczności podlegających ustaleniu w toku negocjacji poprzedzających złożenie wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Sąd Wojewódzki wyraził pogląd, w świetle którego rokowania powinny obejmować wszystkie elementy przyszłej umowy, w szczególności rokowania powinny obejmować ustalenie warunków takiej zgody, w tym kwestie szkód powstałych w związku z przeprowadzonymi pracami oraz ograniczeniami, związanymi z korzystaniem z nieruchomości w toku eksploatacji wybudowanych urządzeń i przewodów, obowiązków odszkodowawczych, odpłatności z innych tytułów oraz innych istotnych postanowień umowy. Rokowania nie obejmujące wszystkich elementów przyszłej umowy należy uznać w ocenie Sądu Wojewódzkiego za pozorne, a nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań może prowadzić do zakwestionowania ich przeprowadzenia, a w konsekwencji nie będzie spełniona podstawowa przesłanka wywłaszczenia, warunkująca udzielenie zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Następnie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że w rozpatrywanej sprawie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (mylnie określone w uzasadnieniu jako "Zarząd Dróg Krajowych"), kwestionując przebieg linii gazowej wypowiedziała się jedynie co do etapu ul. S. (droga krajowa nr [...]). Nie zajęła jednak stanowiska co do przebiegu linii co do ulicy S. (to jest od strony drogi gminnej). W ocenie Sądu Wojewódzkiego słusznie zakwestionowano zasadność sformułowania wariantu 4, stanowiącego modyfikację wariantu 3, nie zaaprobowanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. W ocenie Sądu, zasady logiki wskazywałyby na prawidłowość powrotu do wariantu 2, bądź też modyfikację wariantu 1. Przedstawione powyżej stanowisko Sądu Wojewódzkiego oznacza, że w istocie ocenił on nie tyle sam fakt prowadzenia rokowań, a zatem spełnienia wymogów wynikających z art. 124 ust. 3 u.g.n. ile zasadność proponowanych w toku rokowań rozwiązań. Tymczasem, we wcześniejszej części uzasadnienia Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że "spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Rokowania z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie oznaczają przy tym konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw, celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska. Proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność." W ocenie Sądu kasacyjnego, przedstawienie przez podmiot realizujący inwestycję, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. planowanego przebiegu przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń z jednoczesnym wskazaniem wynagrodzenia z tytułu przeprowadzenia tychże linii, w sytuacji, w której właściciel nieruchomości nie występuje o sprecyzowanie ewentualnych innych warunków umowy winno być uznane za spełnienie wymogu przeprowadzenia negocjacji w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. Warunki te mają charakter podstawowy dla realizowania zamierzenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Jeżeli właściciel nieruchomość, która ma być obciążona, co do zasady nie wyraża zgody na przeprowadzenie przez jego nieruchomość urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. wówczas kwestia, czy propozycja podmiotu mającego zrealizować inwestycję wskazaną w tymże przepisie obejmowała zagadnienia takie jak naprawienie szkód powstałych w związku z przeprowadzonymi pracami oraz ograniczeniami, uregulowanie kwestii korzystania z nieruchomości w toku eksploatacji wybudowanych urządzeń i przewodów, obowiązki odszkodowawcze, odpłatność z innych tytułów pozostaje bez znaczenia dla oceny, czy rokowania miały charakter pozorny czy też nie. Zwrócić należy również uwagę, że w rozpoznawanej sprawie Sąd Wojewódzki uznał, że przedstawiona przez inwestora dokumentacja dowodzi, że rokowania były prowadzane. Skarżącym przedstawiono informacje na temat planowanej inwestycji, odbywano z nimi rozmowy, przesłano stanowisko na piśmie, proponowano zawarcie stosownych umów, w tym za wynagrodzeniem. Za przedwczesny Sąd Wojewódzki uznał jednak wniosek, że przyniosły one spodziewany rezultat, przy czym jak wynika z cytowanego wyżej fragmentu uzasadnienia wyroku, wywiódł to z nieustosunkowania się przez podmiot trzeci, to jest GDDiK do pozostałych przedstawianych przez Skarżącą kasacyjnie wariantów przebiegu planowanej linii wyrażając jednocześnie pogląd, że zasadny byłby powrót do wskazanego wcześniej wariantu 1 lub 2. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że jak wynika z akt sprawy, do uczestników postępowania skierowano kilka kolejnych propozycji przebiegu linii. Sami uczestnicy postępowania w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z 6 grudnia 2021 r. powoływali się na fakt prowadzenia negocjacji odwołując się do przedstawionego im projektu umowy z 29 grudnia 2020 r. i przedstawiając jako zaakceptowaną trasę określoną przez Skarżącego kasacyjnie w piśmie z 8 listopada 2021 r. jako trasa nr 3 Sąd kasacyjny dostrzega, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w piśmie z 16 sierpnia 2021 r. nie wyraziła zgody na przebieg planowanej linii wskazany na trasie nr 3. W konsekwencji Skarżący kasacyjnie wystąpił o wydanie decyzji, w której planowany przebieg linii odpowiada trasie nr 1, to jest trasie zaproponowanej w piśmie z 4 września 2020 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, by uczestnicy taki przebieg linii zaakceptowali, przeciwnie, prowadzone były dalej negocjacje, o czym świadczy również pismo Skarżących z 6 grudnia 2021 r. Sąd Wojewódzki winien był zatem rozważyć, czy w sytuacji, w której wcześniej proponowane warianty przebiegu trasy nie zostały zaakceptowane przez właścicieli nieruchomości a przyjęty przez nich przebieg trasy został negatywnie zaopiniowany przez podmiot trzeci, prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego że oznacza to, iż Skarżący kasacyjnie skutecznie przeprowadził rokowania w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. Sąd kasacyjny przypomina w tym miejscu, że przeprowadzenie rokowań w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. nie oznacza konieczności prowadzenia ich do momentu wypracowania porozumienia satysfakcjonującego obie strony, zaś każdy z uczestniczących w nich podmiotów może w dowolnym momencie od tychże rokowań odstąpić. Sąd kasacyjny rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku z 7 sierpnia 2025 r. I OSK 2234/23 zgodnie z którym, na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Zatem strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, za wyjątkiem obligatoryjnego ich zainicjowania. Ustawodawca nie formalizuje także momentu zakończenia rokowań, wobec czego mogą one zostać zakończone w dowolnym czasie, np. w sytuacji, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron, brak jest szans na zawarcie porozumienia. Jeżeli zatem strony poinformują się o wzajemnych stanowiskach i uznają propozycję drugiej strony za "nie do przyjęcia", należy uznać, że w takim przypadku rokowania miały miejsce. Powyższe okoliczności faktyczne, w kontekście prawidłowej wykładni art. 124 ust. 3 u.g.n. zostały przez Sąd Wojewódzki pominięte, co oznacza, że zarzuty objęte punktem 2 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za zasadne. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Wojewódzki dokona oceny prawidłowości stanowiska Wojewody, co do przeprowadzenia przed złożeniem wniosku rokowań w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. z uwzględnieniem przedstawionej w uzasadnieniu niniejszego wyroku wykładni tego przepisu. Sąd kasacyjny wyjaśnia również końcowo, że nie było możliwe uwzględnienie wniosku uczestników o umorzenie postępowania. Na etapie postępowania kasacyjnego możliwe byłoby jedynie umorzenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w razie cofnięcia skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zawartego w piśmie uczestników z 16 marca 2026 r. wniosku dowodowego wyjaśnić należy, że w świetle art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 2432 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie W konsekwencji, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego wydane zostało na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.