I OSK 1011/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi T.W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2004/22 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2004/22, oddalił skargę kasacyjną T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 maja 2022 r. w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie zasiłku okresowego. Pismem z 1 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego) skarżąca działając samodzielnie wniosła o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego – art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa. Z uwagi na ten charakter w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego powinny zostać zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 276 ppsa do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 ppsa. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 175 § 1 ppsa skarga kasacyjna (tu: skarga o wznowienie postępowania) powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Stosownie do art. 175 § 2 ppsa przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 175 § 2a ppsa przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zgodnie z art. 175 § 3 ppsa skarga kasacyjna może być również sporządzona przez doradcę podatkowego (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznika patentowego (w sprawach własności przemysłowej). Jak wynika zatem z przytoczonych powyżej przepisów w sprawach, w których do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, do skargi o wznowienie postępowania ma zastosowanie przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że skarga o wznowienie postępowania musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie bez uprzedniego wzywania do usunięcia braku formalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i art. 276 ppsa (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 1842/22). W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego została sporządzona przez skarżącego osobiście, przy czym z akt sprawy nie wynika, aby zachodziła w niej podstawa do zastosowania art. 175 § 2-3 ppsa i odstąpienia od przymusu adwokacko-radcowskiego. Oznacza to, że nie został spełniony ustawowy wymóg wynikający z art. 276 w zw. z art. 175 § 1-3 ppsa. Skarżąca nie należy bowiem do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 1-3 ppsa, a zatem nie mogła skutecznie wnieść osobiście skargi o wznowienie postępowania. Ten brak skargi wznowieniowej, będący uchybieniem nieusuwalnym musi powodować jej odrzucenie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2005 r., sygn. akt I GSK 359/05). Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276, art. 175 i art. 193 ppsa orzekł jak w postanowieniu.