I OSK 1004/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Sp. z o.o. w [...] o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 1148/24 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 marca 2024 r. nr DO-II.7610.370.2021.PB w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 17 lutego 2025 r. (sygn. akt I SA/Wa 1148/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 marca 2024 r. nr DO-II.7610.370.2021.PB utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję Ministra z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr DO-ll.7610.370.2021.KC, stwierdzającą, że decyzja Wojewody [...] z 25 lipca 1991 r. nr GG-IX-7243/183/91 stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Przedsiębiorstwo [...] Nr 1 w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...] pow. [...] ha (objęta księgą wieczystą nr [...]), nr [...] o pow. [...] ha (objęta księgą wieczystą nr [...]), nr [...] o pow. [...] ha (objęta księgą wieczystą nr [...]) i nr [...] o pow. [...] ha (objęta księgą wieczystą nr [...]) oraz prawa własności budynków i innych urządzeń wzniesionych na ww. działkach, wydana została z naruszeniem prawa. W skardze kasacyjnej, wniesionej od powyższego wyroku, skarżąca Spółka zawarła wniosek o (cyt.): "zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 28 grudnia 2021 r. o stwierdzenie, że przepisy ustawy dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) są niezgodne: z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji". Strona podnosiła, że rozstrzygnięcie ww. kwestii przez Trybunał Konstytucyjny niewątpliwie ma wpływ na niniejszą sprawę, gdyż naruszenie przez ustawodawcę zakazu retroakcji dotyczy nie tylko art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a., ale również art. 1 pkt 1 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Brak jest bowiem cech zależności w rozumieniu ww. przepisu pomiędzy niniejszym postępowaniem a wskazanym przez skarżącą Spółkę postępowaniem zainicjowanym przed Trybunałem Konstytucyjnym przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Wyjaśnić w związku z tym należy, że wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 28 grudnia 2021 r. o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491, dalej "ustawa nowelizująca k.p.a.") dotyczył jedynie jej art. 2 ust. 2, zgodnie z którym, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Jednak w niniejszej sprawie objęty wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. nie miał w ogóle zastosowania. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie była decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 marca 2024 r. utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję Ministra z dnia 13 kwietnia 2022 r. stwierdzającą, że decyzja Wojewody [...] z 25 lipca 1991 r. stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu oraz prawa własności budynków i innych urządzeń wzniesionych na tym gruncie, wydana została z naruszeniem prawa. Jak wynikało z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Minister stanął bowiem na stanowisku, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia 25 lipca 1991 r. zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rażąco narusza prawo, tj. art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Minister zaznaczył jednak, że zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. (w wersji obowiązującej w dniu orzekania, tj. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 k.p.a. jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wówczas, zgodnie z dyspozycją z art. 158 § 2 k.p.a., organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Minister wskazał, że decyzję uwłaszczeniową Wojewody [...] z dnia 25 lipca 1991 r. doręczono [...] Przedsiębiorstwu [...] w dniu 31 lipca 1991 r., natomiast pozostałym adresatom przedmiotową decyzję doręczono w dniu 30 lipca 1991 r. W tym stanie rzeczy, zdaniem Ministra, nie było możliwe stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. z uwagi na upływ 10-letniego terminu, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z powyższego wynika zatem, że organ rozstrzygał w oparciu o art. 156 § 2 k.p.a. (w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej k.p.a.). Skoro zatem art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. nie miał zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, to rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym (sygn. K 2/22) i nie może stanowić kwestii prejudycjalnej w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Brak jest tym samym podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.