I OPP 7/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem z dnia 4 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 965/18 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2018 r. , nr [...] w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

W piśmie z dnia 2 lutego 2021 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 22 lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga S. K. na przewlekłość postępowania w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem tegoż Sądu z dnia 4 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 965/18 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju. W uzasadnieniu skargi, jak również w uzasadnieniu pisma uzupełniającego tę skargę skarżący wskazał, że organ procedował w jego sprawie przez dziesięć lat, zaś Sąd przez trzy lata. Nie sprecyzował przy tym konkretnych zarzutów, wskazując jedynie w sposób ogólny, że Sąd nie chciał rozpoznać sprawy merytorycznie, skupiając się nadmiernie na jej aspektach formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – dalej "ustawa"), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. W niniejszej sprawie, jak z jej akt wynika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 4 marca 2019 r., sygn. akt: II SA/GI 965/18, odrzucił skargę S. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2018r. , nr [...] w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju. Pismem z dnia 29 września 2019 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, zakończonego w/w postanowieniem. W dniu 14 listopada 2019 r. do WSA w Gliwicach wpłynęło pismo skarżącego, w którym doprecyzował on skargę z dnia 29 września 2019r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt: II SA/GI 1540/19. Zarządzeniem z dnia 22 listopada 2019 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, zaś wezwaniem z dnia 29 listopada 2019 r. do uzupełnienia jej braków formalnych. Powyższe wezwania doręczono skarżącemu w dniu 7 grudnia 2019 r. W związku z nieuzupełnieniem braków formalnych skargi, postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1540/19, WSA w Gliwicach odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Po uzupełnieniu braków formalnych zażalenia, akta sprawy, wraz z zażaleniem, zostały w dniu 14 maja 2020 r. przesłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt: I OZ 419/20, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie. Po zwrocie akt sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nastąpił w dniu 3 sierpnia 2020 r., w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach sprawie nadano nową sygnaturę akt – II SA/GI 1000/20, a w dniu 10 sierpnia 2020 r. przeprowadzono losowanie sędziego sprawozdawcy. Na mocy zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 21 sierpnia 2020 r., sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie. W dniu 16 listopada 2020 r., zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Gliwicach wyznaczono w sprawie posiedzenie niejawne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 374 ze zm.). Termin posiedzenia wyznaczono na dzień 7 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1000/20, odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 27 stycznia 2021 r. Zarządzeniem z dnia 5 marca 2021 r. akta zostały przedłożone referendarzowi sądowemu celem stwierdzenia prawomocności powyższego postanowienia. W tym też dniu starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach stwierdził prawomocność orzeczenia z dnia 7 grudnia 2020 r. Prawomocność orzeczenia stwierdzono z dniem 4 lutego 2021 r. W tych warunkach, skarżący w piśmie z dnia 2 lutego 2021 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 22 lutego 2021 r. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem WSA w Gliwicach w dniu 4 marca 2019 r. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że czynności podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach były prawidłowe i terminowe, należy też zauważyć, że sprawa została prawomocnie zakończona (postanowienie WSA z dnia 7 grudnia 2020 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania). Okoliczności sprawy nie pozwalają zaś na stwierdzenie, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach doszło do przewlekłości postępowania. Jak bowiem z powyższego wynika, skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 4 marca 2019 r. (o odrzuceniu skargi) wniesiono pismami z dnia 22 i 29 listopada 2019 r. WSA postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r. odrzucił tę skargę. Wskutek zażalenia wniesionego przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lipca 2020 r. uchylił to postanowienie. Po powrocie akt do WSA, Sąd ten, postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r. ponownie odrzucił skargę o wznowienie postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać, by odcinki czasowe pomiędzy tymi terminami nosiły znamiona przewlekłości. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.