I OPP 41/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1261/17 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1261/17 oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie odmowy prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną skargę kasacyjną wyjaśniając, że skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a ponadto sporządziła ją osobiście. Następnie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie M. K. na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Sporządzenie zatem zażalenia przez samą stronę jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. (wpływ do Sądu w dniu 4 stycznia 2018 r.) wniosła zażalenie. W dniu 29 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpatrzenia wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2018 r. Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdziła, że zażalenie na postanowienie z dnia 13 grudnia 2017 r. zostało wniesione w terminie oraz nakazała nadać bieg temu zażaleniu po nadesłaniu przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie informacji o wyznaczeniu dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 24 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata z urzędu dla skarżącej. Pismem z dnia 6 lutego 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 21 lutego 2018 r. wyznaczony pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ponadto złożył zażalenie na postanowienie z dnia 13 grudnia 2017 r. o odrzuceniu zażalenia. M. K. pismem z dnia 6 marca 2018 r. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie I SA/Wa 1261/17. W uzasadnieniu skargi wskazała, że Sąd I instancji nie przekazał do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenia na postanowienie z dnia 13 grudnia 2017 r. Tym samym w sprawie wystąpiła przewlekłość. Postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, albowiem nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2017 r. oddalił skargę M. K. Następnie w związku ze złożeniem przez skarżącą w dniu 18 grudnia 2017 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był, w pierwszej kolejności, do jego rozpatrzenia, co uczynił postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. Zażalenie z dnia 22 grudnia 2017 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 4 stycznia 2018 r. i zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2018 r. zażaleniu temu nadano bieg po nadesłaniu przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie informacji o wyznaczeniu dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. To działanie Sądu miało na celu zagwarantowanie skarżącej prawa do sądu. Informacja z ORA w Warszawie wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 14 lutego 2018 r., a w dniu 22 lutego 2018 r. wyznaczony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu złożył zażalenie na postanowienie z dnia 13 grudnia 2017 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku. W związku z tym wnioskiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był do jego rozpatrzenia i postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 6 marca 2018 r. (wpływ do Sądu I instancji 8 marca 2018 r.) skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane wyżej czynności podejmowane w sprawie przez Sąd, świadczą, że prawo skarżącej do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone. Wyjaśnić bowiem należy, że nie zawsze długi czas trwania postępowania może być utożsamiany z przewlekłością postępowania. Jedynie nadmierne odstępstwo od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych może być uznane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki. Działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie były natomiast podejmowane prawidłowo, sprawnie i bez zbędnej zwłoki. Odstępy czasu między poszczególnymi czynnościami Sądu mieściły się w granicach zwykłego procedowania nad sprawą. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.