I OPP 24/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi B. P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 177/20 ze skargi B. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę na przewlekłość postępowania; 2. zwrócić B. P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczoną opłatę od skargi na przewlekłość postępowania w wysokości 200 (dwieście) złotych.

Pismem z 24 lipca 2022 r. (wpływ do WSA w Warszawie: 28 lipca 2022 r.) B. P. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 177/20, z jego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie decyzji komunalizacyjnej. W środku zaskarżenia skarżący zawarł żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, wydania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz przyznania na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 10 000 zł. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że od daty wniesienia skargi upłynęły dwa lata, a nie została ona nadal rozpoznana. Skarżący podkreślił również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął w trakcie postępowania szereg wadliwych czynności, doprowadzając do jego nieważności i powodując nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy. Podniósł też kierowanie do niego przez WSA korespondencji z pominięciem wskazanego w skardze adresu do doręczeń. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 8 lipca 2020 r. skarga została zarejestrowana pod sygnaturą I SAB/Wa 177/20, nadano jej symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania oraz wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Zarządzeniem z 10 czerwca 2021 r., po prawomocnym rozpoznaniu złożonych w sprawie wniosków o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt I SPP/Wa 134/20 i I SPP/Wa 256/20), wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia został stronie skarżącej doręczony na prawidłowy adres korespondencyjny 19 lipca 2021 r. Wobec bezskutecznego upływu terminu na uiszczenie wpisu od skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, postanowieniem z 20 października 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Powyższe postanowienie uzyskało walor prawomocności z 12 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75, ze zm.; dalej: "ustawa"), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego środek ten dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi więc doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest to zatem środek prawny egzekwujący rozpoznanie sprawy przez Sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (zob. np.: postanowienie NSA z 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11). Za cel skargi na przewlekłość postępowania uznać więc należy zapewnienie szybkiej reakcji na trwającą zwłokę w czynnościach sądu. Z powyższego wynika, że opisany wyżej środek zaskarżenia spełnia swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiony w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego, a więc do czasu jego prawomocnego zakończenia (zob. postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2011 r., I OPP 53/11, z 4 czerwca 2013 r., II FPP 3/13, z 16 kwietnia 2021 r., I OPP 6/21, czy z 23 czerwca 2022 r., III OPP 32/22). Konstatując stwierdzić należy, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku trwającego aktualnie postępowania w sprawie, której dotyczy, wobec ukierunkowania jej na usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie wydania rozstrzygnięcia toczącej się sprawy. Za niedopuszczalne uznać zatem trzeba zarówno wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak również przed jego wszczęciem. Z akt ocenianej sprawy jasno wynika, że postępowanie w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 177/20 zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2021 r., a skarga na przewlekłość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona 25 lipca 2022 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym). W tej sytuacji skarga na przewlekłość postępowania w tej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Jak już bowiem wyżej wskazano niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po prawomocnym zakończeniu postępowania nią objętego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "ppsa"), odrzucił skargę na przewlekłość postępowania. O zwrocie uiszczonej opłaty od skargi na przewlekłość postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy.