I OPP 19/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 9 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. K. i D. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 354/23 ze skargi A. K. i D. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficzne w Szczecinie z dnia 17 lutego 2023 r., nr K-GK-2.7221.8.2022.AR w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Pismem z 31 sierpnia 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) A.K. i D.K. (dalej także: "skarżący") wnieśli skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 354/23. W uzasadnieniu skargi wskazano, że 6 lipca 2023 r. skarżący złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o wydanie kserokopii protokołu z rozprawy. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "ppsa") termin na sporządzenie uzasadnienia minął 20 lipca 2023 r. i nie został przez Sąd Wojewódzki dochowany, gdyż na dzień wniesienia skargi na przewlekłość w aktach sprawy brak było uzasadnienia wyroku. W aktach sprawy brak było również zarządzenia co do wniosku o wydanie kserokopii. Skarżący wnieśli o stwierdzenie, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a w konsekwencji do przewlekłości postępowania, zasądzenie od Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwoty po 20.000 złotych na rzecz skarżących oraz o nałożenie na Sąd I instancji obowiązku niezwłocznego zakończenia sprawy, poprzez sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z akt sprawy wynika, że skarga A.K. i D.K. wpłynęła do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficzne w Szczecinie 20 marca 2023 r., natomiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 11 kwietnia 2023 r., gdzie następnie została zarejestrowana 12 kwietnia 2023 r. Wyrokiem z 6 lipca 2023 r. Sąd Wojewódzki oddalił skargę. Tego samego dnia wpłynęły i zostały odnotowane wnioski skarżącego D.K. o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz o wydanie kserokopii protokołu rozprawy. Pismem z 31 sierpnia 2023 r., poza skargą na przewlekłość postępowania, skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Wiesława Drabika od rozpoznania sprawy. Powyższy wniosek został oddalony postanowieniem z 7 września 2023 r. Zarządzeniem z 8 września 2023 r., wykonanym 12 września 2023 r. doręczono skarżącemu D.K. odpis wyroku z 6 lipca 2023 r. wraz z uzasadnieniem oraz kserokopię protokołu rozprawy z 6 lipca 2023 r. Skarga na przewlekłość postępowania wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy 19 września 2023 r. i tego samego dnia została zarejestrowana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, (Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie dwunastu miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż dwanaście miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż dwanaście miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarga wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 11 kwietnia 2023 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, wyznaczono termin rozpoznania sprawy na 6 lipca 2023 r. i tego dnia sprawa została rozpoznana. Od momentu wpływu skargi do momentu rozpoznania sprawy upłynęły niespełna trzy miesiące, zaś do dnia wpływu skargi na przewlekłość postępowania niespełna pięć miesięcy. Czas trwania postępowania w sprawie nie przekroczył zatem dwunastu miesięcy, a zatem nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Odnosząc się do argumentów przedstawionych w skardze wskazać należy, że na znajdującym się w aktach sprawy wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 6 lipca 2023 r. umieszczona jest pieczęć z informacjami: "przedstawiono sędziemu do uzasadnienia 6 lipca 2023 r., zwrot akt po uzasadnieniu 20 lipca 2023 r., przekazano akta sędziemu do sprawdzenia 25 lipca 2023 r., data podpisania uzasadnienia 8 września 2023 r., orzeczenie z uzasadnieniem wysłano stronom 12 września 2023 r.". Wykonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wszystkich czynności związanych ze sporządzeniem i podpisaniem uzasadnienia wyroku niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 141 § 2 ppsa. Zważyć jednak należy, że termin ten ma charakter instrukcyjny, zatem jego upływ nie rodzi materialnych skutków prawnych. Jak wynika z pisma Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 13 września 2023 r., opóźnienie w okresie między oddaniem uzasadnienia przez sędziego sprawozdawcę a jego ostatecznym podpisaniem przez członków składu wynikło z konieczności naniesienia poprawek na pierwotnej wersji uzasadnienia oraz z urlopów członków składu orzekającego w okresie wakacyjnym. Nie można też pominąć, że obie czynności o których mowa w skardze na przewlekłość zostały już wykonane. W tych okolicznościach sprawy, choć opóźnienie w sporządzeniu i podpisaniu ostatecznej wersji uzasadnienia wyroku miało charakter dość znaczny i zasługuje na dezaprobatę, to jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może świadczyć o przewlekłości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Nawet bowiem uwzględniając powyższe opóźnienie, łączny okres procedowania w sprawie wynosił pięć miesięcy, co zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie jest wystarczającym okresem do stwierdzenia przewlekłości postępowania. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.