I OPP 15/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M.N. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2288/23 ze skargi kasacyjnej M.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1363/22 w sprawie ze skargi M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 8 lipca 2022 r. nr SKO.NP/4115/230/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Pismem z 16 czerwca 2023 r. M.N. (dalej: "skarżący") złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1363/22. W skardze kasacyjnej skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Zarządzeniem z 20 września 2023 r. akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Akta sprawy wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego 25 września 2023 r. i tego samego dnia zarejestrowano sprawę w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej. Zarządzeniem z 27 czerwca 2024 r. wyznaczono w sprawie termin posiedzenia niejawnego na 12 września 2024 r. Pismem z 5 lipca 2024 r. skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W skardze wskazano, że pomimo upływu ponad roku od złożenia skargi kasacyjnej w sprawie nie zostały podjęte żadne czynności, choć nie występują żadne okoliczności uzasadniające zwłokę w postępowaniu. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zobowiązanie Naczelnego Sądu Administracyjnego do podjęcia czynności w sprawie, zasądzenie sumy pieniężnej w kwocie 20.000 złotych oraz zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie dwunastu miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż dwanaście miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż dwanaście miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy 25 września 2023 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa została skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego w trybie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935). Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej do dnia wyznaczenia terminu posiedzenia niejawnego oraz dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęło niewiele ponad dziewięć miesięcy, zaś do dnia wyznaczonego terminu posiedzenia niejawnego ponad jedenaście miesięcy, czas trwania postępowania kasacyjnego nie przekroczył zatem dwunastu miesięcy o których mowa w art. 14 ustawy, a zatem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać ponadto należy, że rozpoznawana sprawa zgodnie z § 26 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 805, dalej: "regulamin") należy wprawdzie do kategorii spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu, jednak sam ten fakt nie oznacza, że sprawy tego rodzaju rozpoznawane są natychmiast po ich rejestracji. Także sprawy które rozpoznawane są poza kolejnością wpływu przydzielane są do rozpoznania poszczególnym sędziom w drodze losowania, z uwzględnieniem kolejności wpływu spraw tej właśnie kategorii (§ 25a ust. 1 i 4 regulaminu). Oznacza to, że również w przypadku spraw które z urzędu lub z wniosku strony podlegają rozpoznaniu poza kolejnością wpływu o terminie ich rozpoznania decyduje ilość pozostających do rozpoznania spraw tego rodzaju, w zestawieniu z ograniczoną ilością możliwych terminów posiedzeń oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie na wcześniejsze terminy posiedzeń kierowane są sprawy należące do kategorii rozpoznawanych poza kolejnością wpływu ale o wcześniejszej dacie wpływu. Składowi orzekającemu z urzędu jest wiadomym, że czas oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu wynosi około dwanaście miesięcy, a zatem czas oczekiwania w rozpoznawanej sprawie nie przekroczył tego okresu i nie stanowi o zwłoce Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.