I OPP 13/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi V. C. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sygn. akt I OSK 1770/20 ze skargi kasacyjnej K. C. i J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 33/19 w sprawie ze skargi K. C. i J. C. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

UZASDANIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2019r., sygn. akt I SA/Wa 33/19, oddalił skargę K. C. i J. C. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Od powyższego wyroku, w dniu 15 listopada 2019 r. (data stempla pocztowego), skarżący wnieśli skargę kasacyjną. Przy piśmie z dnia 21 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Natomiast w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2020 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 1770/20. Pismem z dnia 23 marca 2022 r. (do biura podawczego NSA wpłynęło w dniu 12 kwietnia 2022 r.), wpłynęła skarga V. C. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu wskazano, że od dnia wniesienia skargi kasacyjnej, tj. od dnia 15 listopada 2019 r., nie została ona do chwili obecnej rozpoznana. Zaznaczono, że od rozpoczęcia postępowania administracyjnego minęło prawie osiem lat, zaś od wniesienia skargi kasacyjnej prawie 2,5 roku. Do w/w skargi dołączono kopię aktu poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że spadek po K. J. C., zmarłym w dniu [...] kwietnia 2021 r., na podstawie ustawy, nabyli: 1) V. C. – w ¼ części, 2) P. A. C. – w ¼ części, 3) P. A. C. – w ¼ części, 4) F. K. C. – w ¼ części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. Niniejsza sprawa została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 27 sierpnia 2020 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Raz jeszcze zaznaczyć należy, że sprawy wpływające do Sądu są rozpoznawane – co do zasady – według kolejności ich wpływu. Jednak trzeba także pamiętać o sprawach, które są rozpoznawane poza kolejnością wpływu, z uwagi na to, że przepisy szczególne nakazują ich rozpoznanie przez Sąd w krótszych terminach, co ma wpływ na wydłużenie się czasu oczekiwania na rozpoznanie pozostałych spraw. Należy w tym miejscu podkreślić i wyjaśnić skarżącej, że od dnia wpływu skargi kasacyjnej, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i - co się z tym wiąże - przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Należy także podkreślić, że od marca 2020 r. zarówno Sądy, jak i wszystkie organy państwowe działały w reżimie sanitarnym w związku z epidemią COVID 19, co także miało wpływ na czas oczekiwania. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżąca, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w tych szczególnych, epidemicznych warunkach. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.