I OPP 112/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D.R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt II SO/Sz 10/18 z wniosku D.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w przedmiocie wniesienia opłaty od zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

D.R. pismem z dnia 16 lipca 2018 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt II SO/Sz 10/18. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 14 marca 2018 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 4 kwietnia 2018 r.) D.R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie wniesienia opłaty od zażalenia na zarządzenie o zwrocie pozwu. Zarządzeniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy został zarejestrowany pod sygn. akt II SO/Sz 10/18. W tym samym dniu akta przedstawiono referendarzowi sądowemu. Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy wniosek o przyznanie prawa pomocy przedłożył do rozpoznania Sądowi z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SO/Sz 10/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie D.R. wniósł zażalenie, które zostało odrzucone postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. Pismem z dnia 16 lipca 2018 r. D.R. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z "wnioskiem o uznanie kary finansowej za uchylanie się od rozpoznania zażalenia". Pismo to w dniu 18 lipca 2018 r. zostało przekazane zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy powyższe niepodpisane pismo strony pozostawiono w aktach sprawy bez nadawania mu dalszego biegu. Kolejnym pismem z dnia 16 lipca 2018 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 14 sierpnia 2018 r.) D.R. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego "o uznanie kary finansowej za uchylanie się od rozpoznania zażalenia". Pismo to zostało uznane za skargę na przewlekłość postępowania w sprawie II SO/Sz 10/18. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75 - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. W rozpoznawanej sprawie Sądowi I instancji nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu do Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy (6 kwietnia 2018 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (14 sierpnia 2018 r.) upłynęło 4 miesiące, przy czym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał wniosek D.R. i odmówił mu przyznania prawa pomocy. Tym samym nie można stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Odnosząc się natomiast do zarzutu nierozpoznania zażalenia wskazać należy, że zażalenie takie do Sądu nie wpłynęło. Pismo z dnia 16 lipca 2018 r. w ocenie WSA w Szczecinie nie stanowiło zażalenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.