I GZ 91/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 908/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 908/22, w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w K. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji. W oparciu o uzasadnienie wniosku i załączone do niego dokumenty, jak również mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasługiwał na uwzględnienie. Sąd uznał, że pełnomocnik Spółki szczegółowo uzasadnił, co znalazło odzwierciedlenie w przedstawionych Sądowi dokumentach (bilanse spółki za rok 2022 i 2021; rachunki zysków i strat za rok 2022 i 2021; sprawozdanie finansowe za rok 2021), dlaczego w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i znacznej szkody. WSA wskazał, że wynikająca z zaskarżonej decyzji kwota przypadająca do zwrotu jest znaczna i wynosi 163 089,50 zł, natomiast z ww. dokumentów, w tym z bilansu sporządzonego na koniec września 2022 r., wynika, że aktualnie straty spółki wynoszą -1 254 824,54 zł. Ponadto, jak wskazał pełnomocnik skarżącej, spółka nie posiada wolnych środków na spłatę zobowiązania wskazanego w zaskarżonej decyzji i jest aktualnie utrzymywana przez swoich udziałowców, względnie środki na prowadzenie ograniczonej działalności pozyskuje ze sprzedaży środków trwałych w postaci ruchomości, których dalsza sprzedaż stanowiłaby zagrożenie dla jej funkcjonowania. W tych okolicznościach WSA uznał, że w sprawie wykazana została przesłanka, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył organ, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku pełnej informacji o sytuacji majątkowej spółki; 2) naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 3) naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a.: a) przez przedstawienie stanowiska organu, które nie jest tożsame z zawartym w piśmie procesowym organu z 07.12.2022; b) przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej, a w szczególności brak zestawienia danych ekonomicznych dotyczących całego majątku i zobowiązania skarżącego; 4) naruszenia art. 288 akapit drugi w związku z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE przez brak oceny kwestii czy zastosowany krajowy środek prawny nie czyni nadmiernie utrudnionym stosowania prawa UE. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Sąd I instancji trafnie na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów i informacji (m.in. rachunku zysków i strat (porównawczego)), uwzględniając kwotę egzekwowanego świadczenia (163 089,50 zł), uznał, że istnieje prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ocena Sądu I instancji opiera się na informacjach zawartych we wniosku i w aktach sprawy. Wynikająca z zaskarżonej decyzji kwota przypadająca do zwrotu jest znaczna i wynosi 163 089,50 zł, natomiast z dołączonych dokumentów, w tym z bilansu sporządzonego na koniec września 2022 r., wynika, że aktualnie straty spółki wynoszą -1 254 824,54 zł. Ponadto, jak podkreślił WSA, spółka nie posiada wolnych środków na spłatę zobowiązania wskazanego w zaskarżonej decyzji i jest aktualnie utrzymywana przez swoich udziałowców, względnie środki na prowadzenie ograniczonej działalności pozyskuje ze sprzedaży środków trwałych w postaci ruchomości, których dalsza sprzedaż stanowiłaby zagrożenie dla jej funkcjonowania. W związku z powyższym brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez WSA art. 61 § 3 p.p.s.a., co mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Prawidłowo również Sąd I instancji wskazał, że "już sam fakt znacznego utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogący spowodować konieczność likwidacji przedsiębiorstwa, uzasadnia uznanie, że w odniesieniu do Spółki może zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Odnosząc się do argumentów zażalenia, wskazać należy ponadto, że obowiązkiem wnioskodawcy w postępowaniu o udzielenie stronie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministarcyjnym jest uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie okoliczności świadczących o tym, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt I GZ 354/22). Przesłane przez stronę dokumenty były dla Sądu I instancji wystarczające do uwzględnienia wniosku, a organ składający zażalenie w żaden sposób nie podważył ich prawdziwości. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.