I GZ 88/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." sp. z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2085/13 w zakresie odmowy zmiany postanowienia w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 19 [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2085/13 odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 9 lipca 2014 r. odmawiającego skarżącej "E." Sp. z o.o. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 19 [...] 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji zważył, iż złożony w dniu 24 [...] 2014 r. ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy badać pod kątem wykazania przez wnioskodawcę, że w jego sytuacji majątkowej wystąpiły nowe okoliczności, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego postanowienia z dnia 9 lipca 2014 r. odmawiającego pomocy prawnej (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; j.t. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.). Po ponownym dokonaniu analizy Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż kolejno złożony wniosek w większości nawiązuje do okoliczności, które były poddawane analizie sądów orzekających w sprawie, które uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki, uzasadniające pozytywne rozstrzygnięcie wniosku. Wskazał również, iż wydanie w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. [...] mln zł dodatkowo opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności, zostały przedstawione w formie kopii, niepełne, a dwa postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczą innej decyzji niż ta zaskarżona w niniejszej sprawie. Dodatkowo wskazał, iż z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby w/w decyzja była ostateczna. W dalszej kolejności Sąd I instancji wskazał, iż spółka zakończyła z zyskiem na poziomie [...] zł rok 2013. Powyższa okoliczność, jak również to, że w pierwszych miesiącach 2014 r. spółka odnotowała znaczne zyski nie uzasadnia, zdaniem sądu, twierdzeń spółki na etapie drugiego wniosku z zakresu prawa pomocy by uznać, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego na dzień 9 lipca 2014 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła "E." Sp. z o.o. w M. wnosząc o: zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165 p.p.s.a poprzez bledną wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki w pełni uzasadniające zmianę uprzedniego postanowienia. Okolicznością uzasadniającą pogarszającą się sytuację finansową spółki jest fakt, iż w wyniku przeprowadzonych kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę [...] mln zł, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Kontroli instancyjnej podane zostało postanowienie Sądu I instancji odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczność sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Stosownie do dyspozycji cytowanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca we wniosku nie powołuje żadnych innych, nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca ocenia swoją sytuację inaczej niż sąd administracyjny rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a., nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wydanie wobec skarżącej spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto spółka nie wykazała, aby wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych. Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji