I GZ 86/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 905/22 w zakresie odrzucenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 905/22 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie

Pismem z dnia 8 lipca 2022 r., K. K. (dalej: "skarżący"), wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 905/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę oddalił. W dniu 22 grudnia 2022 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 15 marca 2023 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 lutego 2023 r. wezwano skarżącego do uiszczenia – w terminie 7 dni – opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Przedmiotowe zarządzenie doręczono skarżącemu w dniu 15.03.2023 r. Z zapisku urzędowego sporządzonego w dniu 6 czerwca 2024 r. wynika, że skarżący nie uiścił należnej opłaty do dnia 5 czerwca 2024 r. W związku z powyższym, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2024 r. zarządził ściągnąć od skarżącego należności w kwocie 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. W dniu 19 lipca 2024 r. skarżący wniósł za pośrednictwem platformy ePUAP pismo składające się z pisma przewodniego, podpisanego elektronicznie oraz załączników, w tym załącznika zatytułowanego zażalenie, który to załącznik nie został podpisany elektronicznie. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s..a), poprzez: podpisanie zażalenia, oznaczenie zakresu zaskarżenia tzn. czy zarządzenie jest skarżone w całości czy w części oraz sformułowanie wniosku o uchylenie lub zmianę zarządzenia. Odpis ww. zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 23 września 2024 r. W zakreślonym terminie skarżący, pismem nadanym za pośrednictwem platformy ePUAP z dnia 30 września 2024 r. składającego się z pisma przewodniego, podpisanego elektronicznie, wskazał zakres zaskarżenia oraz sformułował wniosek o uchylenie zaskarżone zarządzenia. Do pisma dołączył m.in. załącznik w formie pliku pdf, zatytułowany zażalenie (własnoręcznie podpisane), który to załącznik nie został opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani podpisem osobistym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia 29 października 2024 r., odrzucił zażalenie wskazując, że skarżący w zakreślonym przez Sąd siedmiodniowym terminie do usunięcia braków formalnych zażalenia, nie uzupełnił wszystkich braków zażalenia. Wyjaśnił, że udzielona przez skarżącego w dniu 30 września 2024 r. odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia obarczona była tym samym błędem – brakiem podpisu elektronicznego pod załącznikiem stanowiącym zażalenie, zawierało jedynie odręczny podpis. Następnie skarżący w złożonym zażaleniu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W świetle art. 46 § 2b p.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca zażalenie, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jego odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczący Wydziału I z dnia 17 czerwca 2024 r. drogą elektroniczną (platforma teleinformatyczna ePUAP), przy czym wniesione zażalenie było załącznikiem do pisma przewodniego skarżącego, zaś podpis elektroniczny został złożony wyłącznie pod tym właśnie pismem przewodnim, a nie pod załączonym przez skarżącego zażaleniem. Należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowała się rozbieżność, czy w kontekście regulacji zawartej w art. 46 § 2b p.p.s.a. w przypadku przesłania pisma będącego formularzem ePUAP, który jest należycie podpisany, załączniki do niego (pliki) wymagają opatrzenia ich odrębnym podpisem, czy też należy uznać, że podpis zawarty w samym formularzu ePUAP obejmuje wszystkie wymienione w piśmie załączniki. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 6 grudnia 2021 r. sygn. akt I FPS 2/21 stwierdził, że: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Wobec powyższego należało uznać, iż Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia, braków formalnych tego zażalenia, poprzez podpisanie zażalenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub własnoręcznego podpisania. Pismo ogólne, zawierające wyłącznie informację o załączonym do tego pisma niepodpisanym zażaleniu, nie jest bowiem odrębnym zbiorem danych zawierającym całość znaczeniową komunikatu kierowanego do sądu administracyjnego. Brak podpisania wnoszonego zażalenia stanowi brak formalny w każdym przypadku, uzasadniający wezwanie strony do jego uzupełnienia. W niniejszej sprawie zaktualizował się skutek procesowy, o którym mowa w art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego podpisanie, skarżący nie zastosował się do wezwania sądu co skutkowało koniecznością odrzucenia zażalenia. W terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków formalnych zażalenia skarżący przesłał bowiem pismo przewodnie za pośrednictwem ePUAP (z 30 września 2024 r.), nie opatrując jednak załącznika (zawierającego podpisane odręcznie zażalenie) kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Warunku tego bowiem nie spełnia przesłany skan podpisanego odręcznie zażalenia. Należy też wyjaśnić skarżącemu, że w sytuacji, w której pismo procesowe (zażalenie) stanowi załącznik do pisma przewodniego wysyłanego za pośrednictwem e-PUAP, konieczne jest odrębne podpisanie ww. załącznika podpisem elektronicznym. W zażaleniu na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 czerwca 2024 r. skarżący błędnie wywodzi, jakoby podpisał treść uprzedniego zażalenia, ponieważ podpis elektroniczny złożony pod pismem przewodnim e-PUAP odnosi się tylko do tego pisma, a nie do dołączonego do tego pisma załącznika, zawierającego treść zażalenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wniesione zażalenie jest niezasadne, gdyż zaskarżone w niniejszym postępowaniu postanowienie o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 czerwca 2024 r. odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia