I GZ 85/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Po 604/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 22 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu miasta postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Po 604/17 po rozpoznaniu wniosku L.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 22 maja 2017 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu miast odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze pełnomocnik L.P. (skarżąca) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie którego WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wniosku we wskazanym zakresie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż skarżąca nie wykazała okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody, lub też, że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie powinno budzić wątpliwości, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie omawianych przesłanek, co poparte być winno stosownymi dokumentami. Sąd pierwszej instancji wskazał nadto, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających udzielenie jej tymczasowej ochrony oraz nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu pierwszej instancji, konieczność zwrotu dotacji do budżetu miasta, wymierzona w zaskarżonej decyzji ma charakter pieniężny i jest odwracalna, a fakt uregulowania zobowiązania nie tworzy stanu rzeczy, który na skutek wykonania decyzji prowadziłby do poniesienia przez skarżącą znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Mając zatem na względzie, że skarżąca zaniechała wyczerpującego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, którego przejawem był brak jakiegokolwiek udowodnienia, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami skarżącej. L.P. wniosła zażalenie, którym zaskarżyła postanowienie z dnia 19 stycznia 2018 r. w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi skarżącą na powstanie niepowetowanej szkody z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności. Obowiązek zwrotu dotacji w określonej przez organ wysokości doprowadzi do jej niewypłacalności oraz konieczności rozwiązania prowadzonych przez nią placówek edukacyjnych, co w oczywisty sposób spowoduje powstanie uszczerbku na majątku skarżącej. W ocenie skarżącej wskazane okoliczności wyczerpują zdaniem skarżącej określone przez art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia. Natomiast trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub prz y stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13; dostępne w CBOSA). Przenosząc te rozważania na grunt sprawy zawisłej przed Sądem pierwszej instancji zauważyć najpierw należy, że przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 22 maja 2017 r., zobowiązująca skarżącą do zwrotu dotacji w kwocie 474.370,66 zł. Przyjmując, że skarżąca nie przedstawiła w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych następstw wykonania decyzji, Sąd pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do dokumentów i argumentów dotyczących działalności skarżącej i jej sytuacji finansowej przedstawionej w toku sprawy. W związku z postępowaniem dotyczącym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazywała, że uzyskuje miesięczne przychody w wysokości 5.000,00 zł, które w całości są przeznaczane na realizację układu ratalnego z ZUS, a dodatkowo jej zobowiązania i stałe wydatki wynoszą 16.650,00 zł. Ponadto jest właścicielem nieruchomości o łącznej wartości szacunkowej ok. 2.750.000,00 zł., przy czym tak znaczny majątek, pozostaje obciążony zobowiązaniami hipotecznymi na kwotę 3.000.000,00 zł. Ponadto, w piśmie procesowym z dnia 26 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że posiada ona niewielkie oszczędności, które w całości przeznaczane na spłatę bieżących zobowiązań. Oszczędności te nie wystarczają na pokrycie długów w całości, w związku z czym obecnie zalega ona z opłatami za mieszkanie (zaległości wynoszą ok. 5000 zł) oraz z płatnościami związanymi z opłatami rat kredytu zaciągniętego w Banku Millenium. Skarżąca korzysta też z karencji kredytowej w banku, z której reguluje swoje bieżące zobowiązania i wydatki. Nie jest nadto w stanie unieść kolejnych zobowiązań i opłat. Szczególnie, że jest w pięciu postępowaniach sądowych Należy zauważyć, że skoro skarżąca przedstawiła powyższe argumenty przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji to Sąd powinien był się do nich odnieść w kontekście przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, biorąc pod uwagę to, że wprawdzie obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy, jednakże nie wynika z niego brak obowiązku Sądu dostrzeżenia innych obiektywnych okoliczności, które mając podstawę w aktach toczącej się sprawy, mogą zostać wzięte pod uwagę przy ocenie możliwości udzielenia ochrony z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.