I GZ 8/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 380/23 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie rozłożenia na raty zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 380/23 odrzucił skargę E. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie rozłożenia na raty zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W uzasadnieniu Sąd ten stwierdził, że skarżąca złożyła skargę osobiście w Placówce Terenowej KRUS w Siemiatyczach w dniu 18 września 2023 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Skarżąca złożyła następnie zażalenie, w który wskazała na swoją chorobę przypadającą na okres w którym biegł termin do wniesienia skargi do sądu. Jednocześnie załączyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 380/23 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a." skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 95/12; dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W zaskarżonym postanowieniu WSA prawidłowo ustalił – a skarżąca tego nie kwestionuje, że zaskarżoną decyzję odebrała 16 sierpnia 2023 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi rozpoczął swój bieg od dnia następnego czyli od 17 sierpnia 2023 r. i upływał 15 wrzesnia 2023 r. Zatem skarga, którą skarżąca złożyła pismem z 17 września 2023 r. osobiście w siedzibie organu w dniu 18 września 2023 r., niewątpliwie została złożona z uchybieniem terminu. Tym samym uprawniona była ocena WSA, że skarga została złożona po terminie, przez co podlegała ona odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W tej sprawie skarga była niewątpliwie spóźniona, a zatem WSA miał obowiązek skargę tę odrzucić. Okoliczności podnoszone przez skarżącą w zażaleniu, dotyczące przyczyn uchybienia terminu, nie mogły być brane pod uwagę w tej sprawie. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest bowiem postanowienie odrzucające skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zatem jedynie, czy rzeczywiście nie został dochowany ustawowy termin do wniesienia skargi, a w konsekwencji - czy Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku tego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia skargi i tego czy zaskarżona decyzja była zgodna z prawem. Okoliczności związane z wnioskiem o przywrócenie terminu zostały poddane ocenie przez Sąd I instancji, który postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r. odmówił jego przywrócenia. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.