I GZ 8/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1690/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1690/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku T. W., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków Unii Europejskiej. Sąd wskazał, że skarżący nie uzasadnił swojego wniosku. W złożonym zażaleniu skarżący wskazał, że wstrzymacie wykowania zaskarżonej decyzji jest podyktowane trudną sytuacją gospodarczą w Polsce, w szczególności wysoką inflacją, kosztami nośników energii, surowców i materiałów niezbędnych do prowadzenia dzielności gospodarczej. Wskazał również na zaległe płatności względem kontrahentów, zatrudnienie 140 osób oraz prowadzone inwestycje mające na celu rozwój działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskowego charakteru tej instytucji wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa obowiązek wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Powinien on uprawdopodobnić, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zadaniem sądu jest zaś jedynie ocena okoliczności przedstawionych przez stronę. Niedopełnienia obowiązku prawidłowego i pełnego uzasadnienia wniosku nie można uznać za brak formalny wniosku, a niewskazanie przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej uzasadnia oddalenie wniosku (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 207). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wniosek skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej nie zawierał uzasadnienia, które uprawdopodobniałoby wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W skardze do WSA strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak w żaden sposób nie wykazała, że jej wykonanie może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie podjął nawet próby uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, ograniczając się do zawarcia jedynie samego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji należy stwierdzić, że w tym stanie sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skoro skarżący nie wykazał żadnych okoliczności na jego uzasadnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości stanowisko, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym (tak B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Opublikowano: LEX/el. 2019; art. 61; postanowienie NSA z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 734/20; LEX nr 3038947 i wskazane tam orzeczenia). W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na ziszczenie się w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (np. postanowienie NSA: z 22 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1303/20; LEX nr 3033882). Co istotne, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. Nie jest zatem wystarczające samo powtórzenie treści przepisu (np. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 781/20, LEX nr 3040131). Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (T. Lewandowski, Glosa do postanowienia NSA z 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13, LEX nr 1410667). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oceny wniosku skarżącego nie zmienia również argumentacja zaprezentowana w uzasadnieniu zażalenia. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem zaistnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że zatrudnia 140 pracowników i stwierdził, że obecnie prowadzi budowę nowej hali magazynowej ze środków własnych i kredytu. Lakoniczne wskazanie na powyższe okoliczności na pewno nie realizuje obowiązku uprawdopodobnienia spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący bowiem nie uzupełnił wiedzy Sądu na temat swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Skutku takiego nie może odnieść twierdzenie skarżącego o zobowiązaniach istniejących względem swoich kontrahentów, czy też rosnące koszty działalności gospodarczej. Skarżący powołał się na panującą trudną sytuację gospodarczą ale nie wykazał jak ta sytuacja wpłynęła na jego aktualną sytuację majątkową. Wzrost inflacji to wzrost kosztów utrzymania, wzrost zobowiązań kredytowych, a zatem należało przedstawić jak te czynniki gospodarcze miały wpływ na jego zobowiązania oraz sytuacje ekonomiczna prowadzonego przedsiębiorstwa. Skarżący w zażaleniu, stwierdziła, że jest w trudnej sytuacji gospodarczej, a określone decyzją zobowiązanie wpływa na jej płynność finansową. W ślad za tym nie przedstawił jednak żadnej istotnej argumentacji uprawdopodobniającej wymienione okoliczności. Powtórzyć więc należało, że ogólnikowa argumentacja - sprowadzająca się w istocie do powołania się wyłącznie na fakt "trudnej sytuacji gospodarczej" - nie mogła wywołać zamierzonego skutku w sprawie dotyczącej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skoro bowiem skarżący twierdził, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, to powinien dokładnie opisać między innymi specyfikę rynku na którym działa, odnosząc to do rozmiarów swojej działalności, kondycji finansowej czy też liczby kontrahentów. We wniosku skarżący powinien znaleźć się konkretne dane, poparte, na ile to możliwe, stosownymi dokumentami, których analiza pozwalałaby uznać, że skarżący w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym nie jest wiadomym, jak wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na sytuację ekonomiczną skarżącego, zatem nie można było rozstrzygnąć, czy przedstawiona we wniosku sytuacja skarżącego uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt. II GZ 331/15). Skoro skarżący takich dokumentów nie przedstawił, to nie była możliwa ocena wskazanych przez niego okoliczności w kontekście spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sytuacji braku z jego strony przekonywujących motywów, jego twierdzenia okazały się gołosłowne. Sąd nie mógł za skarżącego poszukiwać argumentów na ich poparcie, ani tym bardziej dokumentów, których do akt sądowych tej sprawy nie złożono. Przyjmując inaczej należałoby uznać, że każdemu podmiotowi należy wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której ten powoła się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Reasumując, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania decyzji na stan majątkowy skarżącego, gdyż w złożonym wniosku strona nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności tych nie zmieniły informacje zawarte w zażaleniu. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.