I GZ 79/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N. Sp. z o.o. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 515/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 18 października 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 515/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w D. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 6 lipca 2023 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody. Strona nie wykazała istnienia argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania. Alternatywnie Spółka wystąpiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) z uwagi na brak jego pozytywnego zastosowania w drodze wydania postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy, uprawdopodabniał wykazanie przez skarżącą obu przesłanek pozytywnych wydania w sprawie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a.; przy czym na uwadze należy mieć wykazanie przez skarżącą w treści przedmiotowego wniosku, co zostało pominięte w treści zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, uprawdopodobnienia przesłanek pozytywnych nakazujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, poprzez należyte uprawdopodobnienie przez skarżącą niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody skarżącej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji oraz przesłanki wykazania spowodowania treścią zaskarżonej decyzji skutków trudnych do odwrócenia, przy czym w sprawie Sąd I instancji całkowicie pominął okoliczności związane z wysokością tzw. nienależnie pobranych płatności wyrażonej w zaskarżonej decyzji, kwotą, która to swoją wysokością może realnie zagrozić dalszemu prowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącą, a co ma ogromne znaczenie w sprawie z uwagi na szereg zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze, a w sposób w dużej mierze przynajmniej uprawdopodobniony podważających, samą to już zasadność zaskarżonej decyzji, w szczególności z uwagi na całkowicie błędnie przeprowadzone postępowanie dowodowego w sprawie przez organy obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiła żadnej argumentacji uprawdopodobniającej, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącej z tytułu zwrotu środków dofinansowania do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała swojej sytuacji materialnej na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji (skarga wraz z wnioskiem datowana na 22 sierpnia 2023 r.), a jedynie przedłożyła bilans Spółki za 2022 rok, w związku czym dokonanie ustalenia jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącą okazało się niemożliwe. Skarżąca również w zażaleniu nie wykazała, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wobec braku przedstawienia przez skarżącą aktualnych dokumentów obrazujących jej wpływy i wydatki, Naczelny Sąd Administracyjny nie był wstanie, tak jak i Sąd I instancji, ocenić że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków względem skarżącej. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.