I GZ 74/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt III SPP/Lu 81/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 10 maja 2023 r., nr 9003-2023-000683 w przedmiocie płatności ekologicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt III SPP/Lu 81/23 odrzucił zażalenie W.T. (Skarżący) na postanowienie Sądu I instancji z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt III SPP/Lu 79/23 w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 10 maja 2023 r. w przedmiocie płatności ekologicznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przesyłka zawierająca odpis postanowienia, WSA po dwukrotnym awizowaniu: 27 grudnia 2023 r. oraz 4 stycznia 2024 r., została wydana adresatowi w placówce pocztowej w dniu 11 stycznia 2024 r. Datę awizowania ustalono na podstawie informacji podanych na stronie internetowej Poczty Polskiej "emonitoring.pocztapolska.pl: śledzenie przesyłek" (vide: k. 67 akt sądowych). WSA w Lublinie podniósł, że zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 13 grudnia 2023 r. zostało wniesione po terminie. Sąd I instancji wskazał, że dla przyjęcia skutku doręczenia bez znaczenia pozostaje data faktycznego odebrania przesyłki sądowej przez adresata, która została dwukrotnie awizowana. Późniejsze wydanie pisma, tj. po upływie czternastodniowego terminu, podczas którego przesyłka oczekiwała na jej odebranie przez adresata, nie może być bowiem uznawane za doręczenie w znaczeniu prawnym, gdyż przepisy regulujące tryb doręczeń, skutki prawne łączą z doręczeniem w przepisanej formie, a nie tylko z faktycznym otrzymaniem pisma przez adresata. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie czternastu dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia. Co za tym idzie doręczenie, nastąpiło w dniu 10 stycznia 2024 r., a nie w dniu 11 stycznia 2024 r. - kiedy wydano adresatowi przesyłkę w placówce pocztowej. Wobec powyższego, wymagany przez ustawę siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia upłynął z dniem 17 stycznia 2024 r. (środa). Skarżący złożył zażalenie osobiście w biurze podawczym Sądu w 18 stycznia 2024 r., co oznacza, że dokonał tej czynności procesowej po upływie ustawowego terminu. Na powyższe orzeczenie Skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), zażalenie na postanowienie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie zażalenie skarżącego na postanowienie WSA z dnia 24 stycznia 2024 r. zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 art. 73 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, że w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (tak też NSA w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 861/16). W sprawie jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłka skierowana do skarżącego i zawierająca odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2023 r., została awizowana po raz pierwszy w dniu 27 grudnia 2023 r. i w tym samym dniu pozostawiona w urzędzie pocztowym wobec nieudanej próby jej doręczenia. W tym dniu rozpoczął bieg czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 3 p.p.s.a. Skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego nastąpił w dniu 10 stycznia 2023 r., a w konsekwencji, termin na wniesienie zażalenia upływał z dniem 17 stycznia 2023 r. Z tej przyczyny trafnie WSA w Lublinie odrzucił zażalenie wniesione w dniu 18 stycznia 2023 r. Wskazać przy tym trzeba, że późniejsze wydanie pisma stronie na jej żądanie, pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a. (a zatem bezpodstawnie przetrzymywanego przez operatora pocztowego), nie może obalić skutku doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Zatem dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął ustawowo przewidziany termin odbioru pisma sądowego prawidłowo złożonego w pocztowej placówce oddawczej, a nie dzień późniejszego faktycznego wydania go w tej placówce adresatowi (por. post NSA z 15 października 2014 r. sygn. akt I FZ 340/14). Okoliczność odbioru odpisu zaskarżonego postanowienia po upływie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, tj. w dniu 27 grudnia 2023 r. nie mogła zatem wpłynąć na ocenę, że zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 13 grudnia 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., odrzucił wniesione zażalenie.