I GZ 70/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1521/25 w zakresie umorzenia postępowania z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2025 r. nr UP-151/2025 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 31 października 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1521/25 umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Z. P. (dalej: skarżąca) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2025 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne. WSA postanowieniem z 25 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1521/25 odrzucił skargę jako przedwczesną z uwagi na brak prawidłowego doręczenia skarżącej decyzji ZUS z 5 marca 2025 r. Wnioskiem z [...] września 2025 r. skarżąca zwróciła się do Sądu I instancji o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonym postanowieniem w niniejszej sprawie Sąd I instancji umorzył postępowanie z wniosku skarżącej wskazując, że wobec uprawomocnienia się rozstrzygnięcia odrzucającego skargę, kwestia rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji stała się bezprzedmiotowa. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, zbadanie skuteczności doręczenia decyzji ZUS z dnia 5 marca 2025 r., merytoryczne rozpoznanie zarówno wniosku o przywrócenie terminu, jak i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Jak wynika z akt sprawy, Sąd I instancji postanowieniem z 25 lipca 2025 r. odrzucił skargę ze względu na to, że została ona wniesiona od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, zatem stała się niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Postanowienie to stało się prawomocne od 2 października 2025 r. Prawomocne odrzucenie skargi oznacza, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, w ramach której został wniesiony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z uprawomocnieniem się postanowienia o odrzuceniu skargi wniosek skarżącej stał się bezprzedmiotowy, a tym samym zaistniała podstawa do jego umorzenia. Reasumując, jeżeli orzeczenie o odrzuceniu skargi uprawomocniło się 2 października 2025 r., to po tej dacie bezprzedmiotowe stały się w sprawie wszelkie postępowania wpadkowe. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.