I GZ 67/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt V SPP/Wa 4/23 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie zmiany postanowienia odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 września 2020 r., nr 1401-IEE1.711.1.199.2020.5.KO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 listopada 2023 r., sygn. akt V SPP/Wa 4/23 odrzucił zażalenie S.W. (dalej: "skarżący") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt V SPP/Wa 4/23 utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 7 marca 2023 r. odmawiające zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt V SPP/Wa 282/20, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że zażalenie było niedopuszczalne na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634, dalej: p.p.s.a.). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o utrzymaniu w mocy albo zmianie postanowienia referendarza sądowego, podjętego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Skarżący złożył od tego postanowienia zażalenie wnosząc o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od ponoszenia kosztów sądowych zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, że ze względu na doniosłość zarzutów podniesionych w uprzednio składanych pismach, sprawa powinna zostać rozpatrzona merytorycznie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W odniesieniu do spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi od 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w nowym brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. art. 1 pkt 73, Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w którym nie przewidziano prawa strony do wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na jego podstawie (v. postanowienie NSA z 16 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 8/17) Przepis art. 260 § 1 p.p.s.a. stanowi, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W świetle nowej treści art. 260 p.p.s.a. wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6–8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy) nie powoduje automatycznej utraty mocy przez takie orzeczenia. Natomiast, stosownie do § 2, wstrzymuje ich wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (zob. art. 194–198 p.p.s.a.), co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 260 Niezgódka-Medek Małgorzata, wyd. II LEX/el. 2021 r., stan prawny: 1 sierpnia 2021 r., wydanie 8). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że w art. 194 § 1 p.p.s.a. oraz w innych przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu zażalenia, uznając je za niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższą argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.