I GZ 643/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 22 września 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 584/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 22 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odrzucił skargę W. G. (dalej: skarżący) w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie oraz, że w sprawie jest to już drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pierwszy wniosek został wcześniej oddalony a postanowienie to zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny utrzymane w mocy. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o prawo pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest możliwa pod warunkiem, że skarżący przedstawi nowe okoliczności w sprawie, które faktycznie wykazują istotne okoliczności uzasadniające przyjęcie, że skarżący spełnia warunki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, jak również nie wykazał żadnych nowych ważnych okoliczności, przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy. Tym samym na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy. Zażaleniem z [...] października 2014 r. skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i zwolnienie go od opłat i kosztów sądowych w całości z uwagi na brak środków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazane postanowienie należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). Ważnym jest na wstępie wskazanie, że przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. W przypadku wystąpienia z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie dochodzi do zmiany ciężaru dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających wniosek. Obowiązek ten w dalszym ciągu spoczywa na wnioskodawcy, który zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. winien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA trafnie przyjął, że skarżący nie wykazał, iż zaistniała jakakolwiek zmiana okoliczności, które przy poprzednim rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowiły podstawę odmowy zwolnienia skarżącego od kosztów postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza, by kolejny wniosek odwoływał się do okoliczności, które nakazywałyby ponownie odnieść się do sytuacji materialnej skarżącego w kontekście przesłanek wskazanych w art. 246 § 2 p.p.s.a. W obecnym wniosku skarżący nie wskazał okoliczności, które dawałyby podstawę do uznania, że jego sytuacja materialna zmieniła się (na niekorzyść) w takim stopniu, który czyniłby nieaktualną poprzednią ocenę możliwości finansowych skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania. Należy zauważyć, że skarżący w zażaleniu na postanowienie WSA nie zakwestionował stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, odnośnie co do zmiany okoliczności w sytuacji majątkowej skarżącego, które uzasadniałyby przyznanie tego prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślenia także wymaga, że skarżący w ogóle nie nawiązał do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a jedynie powtórzył zarzuty podniesione już na wcześniejszym etapie rozpoznawania wcześniejszego wniosku. Tym samym powołane argumenty, dokumentacja skarżącego zostały już ocenione wcześniej a na obecnym etapie oceny złożonego wniosku skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności, które dawałyby podstawę do zmiany stanowiska w orzeczonym przedmiocie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.