I GZ 61/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2744/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz odroczenia terminu zapłaty należności z tytułu kar pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 17 września 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2744/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I. O. wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia oraz odroczenia terminu zapłaty należności z tytułu kar pieniężnych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2022.329; dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przed zweryfikowaniem istnienia przesłanek przesądzających o zasadności takiego wniosku niezbędne jest ustalenie, że dany akt nadaje się do wykonania. Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję dotyczącą odmawiająca umorzenia oraz odroczenia terminu zapłaty należności z tytułu kar pieniężnych. Nie jest ona zatem dla skarżącego źródłem obowiązku, gdyż nie nakłada na niego żadnych powinności określonego zachowania. W związku z powyższym, nie stanowi ona aktu, który może podlegać wykonaniu. W konsekwencji, nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonalności. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanek do wstrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Zatem nie każdy zaskarżony akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, str. 206). W rozpatrywanej sprawie, zasadnicze znaczenie ma charakter prawny aktu, objętego wnioskiem skarżącego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego z [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy swoja decyzję z [...] września 2020 r., którą odmówiono umorzenia w całości odsetek naliczonych za zwłokę w spłacie administracyjnych kar pieniężnych nałożonych w drodze decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz odmówiono odroczono terminu zapłaty zaległych administracyjnych kar pieniężnych. Należy zauważyć, że z zaskarżonej decyzji organu, nie wynika nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Zaskarżony akt jest rozstrzygnięciem odmownym, które to rozstrzygnięcia co do zasady nie mają cechy wykonalności. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań strony nie wykreowało więc nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. W efekcie, skoro przedmiotem decyzji, której wstrzymania wykonania domaga się strona, jest odmowa umorzenia oraz odroczenia terminu zapłaty należności z tytułu kar pieniężnych, prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na jej charakter, nie nadaje się ona do wykonania ani nie wymaga wykonania. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.