I GZ 600/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1957/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanawia: oddalić zażalenie

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie określającą zobowiązanie z tytułu opłaty paliwowej K. O. wniósł o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wykonanie decyzji wiąże się z prawdopodobieństwem wystąpienia trudnych do odwrócenia dla niego skutków. Podkreślił, że przedmiotowa sprawa jest jedną z siedmiu spraw z zakresu opłaty paliwowej, w jakich złożył skargi, zaś łączna kwota do zapłaty, wynikająca z ostatecznych decyzji wynosi 24.194 zł. Wnioskodawca stwierdził, że w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego będzie pozbawiony możliwości zarobkowania, w związku z czym istnieje realne zagrożenie, że nawet w przypadku uwzględnienia skargi i zwrotu uiszczonej kwoty, nie zostanie przywrócony stan sprzed egzekucji. W ocenie skarżącego, wszczęcie postępowania egzekucyjnego pozbawi go płynności finansowej i uniemożliwi pokrycie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, a w konsekwencji może doprowadzić do zaprzestania jej prowadzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1957/16, odmówił wstrzymania wykonania wskazanej decyzji. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na poparcie wniosku przytoczył jedynie twierdzenia o potencjalnym wpływie wykonania tej decyzji na kondycję prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W treści wniosku nie przedstawił zaś ani konkretnych danych obrazujących aktualną sytuację finansową prowadzonego przedsiębiorstwa, ani nie sprecyzował z jakimi dokładnie skutkami będzie wiązało się wykonanie decyzji objętej wnioskiem. Nie przedłożył także żadnych dokumentów na potwierdzenie tych okoliczności. Ponadto WSA wskazał, że zobowiązanie do uiszczenia opłaty paliwowej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, bowiem chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał zaistnienia okoliczności z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy wystąpienie trudnych do przezwyciężenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. O., zaskarżając je w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., w zw. z art. 228 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; powoływanej dalej jako k.p.c.), poprzez błędną ocenę przez Sąd I instancji stanu faktycznego i nieuwzględnienie okoliczności faktycznych, w szczególności dokumentów potwierdzających sytuację finansową skarżącego i tym samym uznanie, że skarżący niewystarczająco uprawdopodobnił przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przedmiotowy wniosek dotyczy decyzji, którą organ określił obowiązek uiszczenia kwoty 4.029 zł, przy czym jest to jedna z siedmiu decyzji wydanych wyniku kontroli prowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie. Łączna kwota należna do zapłaty wynosi zaś 24.194 zł, a jej wyegzekwowanie może spowodować nieodwracalne skutki finansowe dla skarżącego i wyrządzenie znacznej szkody w jego majątku. Strona wnosząca zażalenie stwierdziła ponadto, że Sąd I instancji w momencie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia dysponował dokumentami zgromadzonymi na etapie postępowania administracyjnego, ukazującymi sytuację finansową skarżącego i dokumenty te powinien uwzględnić z urzędu. Zdaniem skarżącego, WSA nierzetelnie ocenił zebrany materiał dowodowy, nie analizując prawidłowo jego sytuacji finansowej i tym samym odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji może doprowadzić do nieodwracalnych skutków w postaci upadłości spółki. Skarżący stwierdził ponadto, że wnioskujący o wstrzymanie wykonania decyzji powinien jedynie uprawdopodobnić, że na skutek wykonania tej decyzji mogą nastąpić konsekwencje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi więc odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek. W świetle powołanego przepisu to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu podkreślić należy, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie zauważył, że K. O., wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazał aby zastosowanie wobec niego tego środka prawnego było zasadne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione we wniosku informacje są dość ogólne i nie obrazują rzeczywistej zdolności płatniczej skarżącego. Sąd I instancji nie mógł zatem stwierdzić, czy wyegzekwowanie w niniejszej sprawie kary pieniężnej w wysokości 4.029 zł spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącego lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego z ogólnikowych i gołosłownych twierdzeń zawartych we wniosku złożonym do Sądu I instancji, nie wynika, że wyegzekwowanie należnej z decyzji kwoty spowoduje ziszczenie się jednej lub obu ustawowych przesłanek wyartykułowanych w treści przepisu 61 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek nie mógł dokonać oceny rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego i posiadanych przez niego aktualnie środków, którymi jest on w stanie dysponować. Wskutek braku danych w zakresie posiadanych środków finansowych, a zatem wobec niewykazania w złożonym wniosku jego zasadności, nie można było stwierdzić, iż zapłata określonej w decyzji kary pieniężnej spowoduje znaczną szkodę w majątku wnioskodawcy, w konsekwencji czego przywrócenie płynności finansowej sprzed wykonania decyzji nie będzie możliwe. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał stosownymi dokumentami, jak przedstawia się jego aktualna sytuacja majątkowa. Nadto nie wykazał również ewentualnego wpływu na tę sytuację wykonania zaskarżonej decyzji, która to okoliczność dopiero umożliwiłaby Sądowi określenie prawdopodobieństwa, że wnioskujący o ochronę tymczasową znajduje się w takiej sytuacji finansowej, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo może spowodować szkodę, która byłaby dla strony znaczna. W konsekwencji powyższego WSA zasadnie odmówił wnioskodawcy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.