I GZ 6/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1663/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. S. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1663/18 odrzucił skargę P.S. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone orzeczenie zostało doręczone w dniu 19 lipca 2018 r. (k. 78 akt administracyjnych) pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego. Organ wysłał to orzeczenie także do skarżącego, który odebrał je w dniu 20 sierpnia 2018 r. (k. 76 akt administracyjnych). Sąd wskazał, że doręczenie decyzji stronie w sytuacji, gdy ustanowiła ona pełnomocnika, ma – w stosunku do tej strony – wymiar wyłącznie informacyjny. Czynność ta wywołuje jedynie ten skutek, że strona zostaje poinformowana o treści pisma (orzeczenia). Natomiast skutki prawne związane z doręczeniem rozpoczynają się z chwilą (datą) skutecznego doręczenia pisma (orzeczenia) ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi. Skoro zaskarżone orzeczenie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 lipca 2018 r., to od tej daty należało liczyć termin do wniesienia skargi. Termin ten upłynął więc w dniu 20 sierpnia 2018 r. Skarżący wniósł skargę w dniu 17 września 2018 r., tj. po upływie ww. terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że pełnomocnictwo zostało wydane na podstawie umowy pomiędzy skarżącym a Kancelarią [...] zawartej w dniu [...] października 2016 r. (załącznik) której § 1 określa ramy reprezentowania skarżącego jako prowadzenia sprawy przed rzecznikiem dyscyplinarnym i komisją orzekającą a ewentualne prowadzenie sprawy przed organami odwoławczymi wiązać się będzie z podpisaniem odrębnej umowy. Zgodnie z § 6 umowy wszelkie zmiany umowy wymagały formy pisemnej pod rygorem nieważności. Zgodnie z § 7 umowy wygasła ona z chwilą jej wykonania. Umowa ta nie została zmieniana ani nie spisano kolejnej. Były pełnomocnik w ramach rekompensaty za nieuzasadnioną nieobecność podczas posiedzenia Międzyresortowej Komisji Orzekającej wziął udział w posiedzeniu Głównej Komisji Orzekającej jako ostatniej czynności w mojej sprawie. W związku z powyższym po tym etapie sprawy skarżący nie posiadał już pełnomocnika. Dlatego skargę sporządził osobiście skarżący i dochował terminów określonych przepisami. Do zażalenia skarżący załączył umowę z Kancelarią [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) "Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie". Natomiast zgodnie z art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.), jeżeli strona w postępowaniu administracyjnym ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Regulacja ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza z jednej strony, że doręczenie dokonane z pominięciem pełnomocnika obarczone jest wadą procesową, a z drugiej strony, że strona nie może skutecznie zmodyfikować bezwzględnie obowiązującego charakteru regulacji tego przepisu. Tak jak zauważył to Sąd pierwszej instancji, w razie ustanowienia pełnomocnictwa procesowego, będącego stosunkiem opartym na zaufaniu pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem, doręczenie dokonane stronie ma charakter wyłącznie informacyjny. Innymi słowy, nie wywiera ono skutku dla przebiegu postępowania administracyjnego, w tym upływu przewidzianych dla dokonania poszczególnych czynności procesowych terminów. Skuteczne ustanowienie pełnomocnika obliguje zatem organ administracji publicznej do podejmowania czynności z jego udziałem oraz dokonywania doręczeń według zasady określonej w art. 40 § 2 k.p.a. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, czego istotnym elementem jest nałożony na organ obowiązek doręczania wszelkich pism adresowanych do tej strony w ramach tego postępowania temu pełnomocnikowi a nie stronie. Ponadto należy nadmienić, że mocodawca może w każdej chwili cofnąć udzielone pełnomocnictwo. W przypadku cofnięcia przez stronę pełnomocnictwa pełnomocnikowi występującemu w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym, takie cofnięcie jest skuteczne wobec organu dopiero w dniu poinformowania go o tej czynności (zob. post. WSA w Warszawie z 6 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1958/08). Mając na uwadze powyższe uwagi, zażalenie z [...] listopada 2018 r. należało uznać za niezasadne. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się pełnomocnictwo upoważniające r.pr. K. M. do obrony i reprezentowania P. S. w postępowaniu dyscyplinarnym o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przed wszystkimi organami i instytucjami, z prawem dalszej substytucji (k. 515 akt adm. sprawy). Tak jak zostało to powyżej zauważone, udzielenie pełnomocnictwa oparte zostało na wzajemnym zaufaniu występujących po dwóch jego stronach podmiotów. Pełnomocnik skarżącego sporządziła i podpisała odwołanie od orzeczenia Komisji orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych z dnia [...] czerwca 2017 r. Pełnomocnik wnosiła o odroczenie rozprawy przed Główną Komisją Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych. Pełnomocnik brała również udział w przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2018 r. rozprawie przed wskazaną Komisją. Zatem organ odwoławczy prawidłowo doręczył odpis orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej z dnia [...] kwietnia 2018 r. ustanowionemu w niniejszej sprawie pełnomocnikowi. Należy również zauważyć, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący P. S. cofnął pełnomocnictwo udzielone r.pr. K. M. Z kolei gdy pełnomocnik działał na szkodę swojego mocodawcy, okoliczności tego rodzaju mogą ewentualnie stanowić przedmiot postępowania w trybie cywilnoprawnym. Nie jest natomiast obowiązkiem organu administracji publicznej ani sądu administracyjnego dociekanie wewnętrznych relacji panujących pomiędzy stroną i jej pełnomocnikiem. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji