I GZ 59/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2457/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2457/16 odmówił A. M. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2009 r. W skardze do sądu A. M. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżąca podkreśliła, że natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia jej środków niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, co w konsekwencji prowadziłoby do konieczności zakończenia działalności lub nawet ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy. Skarżąca powołała się także na specyfikę branży paliwowej, która wymaga od kontrahentów spełniania szczególnych norm związanych z reżimem koncesyjnym, w tym dokonywania zabezpieczeń i wykazywania się odpowiednimi środkami finansowymi oraz infrastrukturą techniczną. Tymczasem zablokowanie rachunków bankowych skarżącej może – jej zdaniem - spowodować wszczęcie przez Prezesa URE postępowania w celu cofnięcia koncesji, ze względu na to, że przedsiębiorca nie daje rękojmi należytego prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, że skarżąca i jej mąż nie pobierają żadnych dywidend, ani wypłat z zysków z tytułu uczestnictwa w podmiotach gospodarczych, a to na skutek zajęć egzekucyjnych. Skarżąca wskazała, iż wraz z mężem i dwójką małoletnich dzieci utrzymuje się z wolnych od zajęć wynagrodzeń, w łącznej kwocie ok. 2.400,00 zł oraz renty w kwocie ok. 400,00 zł. Łączne dochody skarżącej i jej męża są na poziomie ok. 2.800,00 zł - 3.000,00 zł. Skarżąca wskazała, iż z tego odliczyć trzeba miesięczne koszty utrzymania rodziny, w tym dwóch małoletnich córek, uczących się w szkołach podstawowych, które łącznie wynoszą ok. 3.000,00 zł. Na dzieci jest przeznaczane ok. 1.400,00 zł, zaś na wydatki skarżącej i jej męża wynoszą około 1.600,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznał, że podane przez skarżącą twierdzenia odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jej sytuację materialną. Wskazał przy tym, że w świetle przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą uzasadniać podnoszone w skardze zarzuty wskazujące na wydanie decyzji z naruszeniem prawa. WSA podkreślił, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji podniósł, iż w sprawie skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem żadnych dokumentów źródłowych, które mogłyby zobrazować jej aktualną kondycję finansową oraz potwierdzających możliwość zaistnienia okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku. Dodatkowo WSA podniósł, iż rodzaj obowiązku nałożony na skarżącą tj. konieczność zapłacenia określonej kwoty pieniężnej z tytułu zaległości podatkowej w podatku akcyzowym, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie kwoty pieniężnej orzeczonej w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii zagrożenia, jakie niesie ze sobą potencjalna utrata koncesji wydanej przez Prezesa URE, Sąd I instancji wskazał, iż strona poprzestała jedynie na ogólnikowych twierdzeniach w tym zakresie. WSA wskazał, iż w sprawie nie zaprezentowano aktualnej sytuacji majątkowej i płatniczej przedsiębiorstwa skarżącej. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków. W zażaleniu – błędnie nazwanym skargą kasacyjną - od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie uzasadniła należycie złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Dodatkowo podniesiono, że przed WSA w Warszawie toczy się dziesięć postępowań zainicjowanych przez skarżącą (w przedmiocie wymiaru podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2009 roku) oraz, iż w sprawach analogicznych WSA wstrzymał w stosunku do skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Zgodnie jednak z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości bądź w części aktu lub czynność, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z wnioskowego charakteru instytucji udzielenia ochrony tymczasowej wynika, że to na podmiocie składającym wniosek spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jej zastosowaniem. Oznacza to, że strona powinna uzasadnić wniosek takimi argumentami, aby wykazać, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto, na poparcie przedstawionych w tym wniosku okoliczności strona powinna załączyć dokumenty obrazujące wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem NSA Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny wniosku A. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA zasadnie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Skarżąca we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie przedstawiła żadnych okoliczności pozwalających Sądowi na ocenę, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w efekcie wykonania decyzji. Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem żadnych dokumentów źródłowych, pozwalających zobrazować jej aktualną sytuację finansową. Tak sformułowany i uzasadniony wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Jak już zostało bowiem stwierdzone, to na skarżącym spoczywa ciężar odpowiedniego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Strona powinna ten obowiązek wykonać poprzez przytoczenie okoliczności przemawiających za udzieleniem ochrony tymczasowej i poparcie tych twierdzeń stosownymi dokumentami. Skoro więc w niniejszej sprawie zabrakło dokumentów potwierdzających okoliczności powołane we wniosku, to Sąd nie miał możliwości oceny spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej strony sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na sytuację majątkową skarżącej. Odnosząc się zaś do przywołanych w zażaleniu postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczących skarżącej, wskazać należy, że orzeczenia te zostały wydane w innych sprawach i jako takie nie wiążą Sądu w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w ramach przedmiotowego postępowania zażaleniowego ocenia jedynie legalność działania Sądu I instancji w związku z wydanym i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a prawidłowości tej zażalenie skarżącej nie podważyło. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji